Η ιστορία μιας ιδέας: Το Πολιτικό Κέντρο

Στην πολιτική η ορολογία παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς υποτίθεται ότι κωδικοποιεί πολιτικές συμπεριφορές και εξηγεί πολιτικές αποφάσεις. Τα τελευταία χρόνια η έννοια του πολιτικού κέντρου απασχολεί έντονα την επικαιρότητα διεθνώς, αν και στην πραγματικότητα ο πολιτικός αυτός χώρος «γεννήθηκε» στην Αρχαία Ελλάδα. Το κέντρο υπόσχεται να μετριάσει τις συγκρούσεις και τους δογματισμούς που κάνουν το αίμα μας να βράζει και τη σκέψη μας να θολώνει. Να αναζητήσει ρεαλιστικές νέες λύσεις που η αριστερά και η δεξιά είναι πολύ άκαμπτες ιδεολογικά για να ανακαλύψουν. Είναι ο τρίτος δρόμος, η μέση λύση, η χρυσή τομή. Είναι η υπόσχεση ότι μπορούν να επιλυθούν οι διαφορές που χωρίζουν τους λογικούς και ανοιχτόμυαλους ανθρώπους, οι οποίοι λειτουργούν καλή τη πίστει. Από την οπτική αυτή γωνία, το πολιτικό κέντρο φαντάζει ελπιδοφόρο, απελευθερωτικό, ακόμα και βαθύ. Την ιστορία αυτής της ιδέας καταγράφουν ο Ίαν Νταντ και ο Ντόριαν Λίνσκι στο βιβλίο «Το πολιτικό κέντρο». Όπως οι ίδιοι οι συγγραφείς εξηγούν, αν και υποτίθεται ότι το κέντρο βασίζεται στη συναίνεση, είναι πραγματικά ειρωνικό το πόσο λίγη συναίνεση υπάρχει γύρω από το τι σημαίνει στ’ αλήθεια. Και ίσως δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά αφού από την Αρχαία Ελλάδα έως τη Γαλλική Επανάσταση και από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως τις μέρες μας πολλές επιμέρους έννοιες έχουν αλλάξει ή προστεθεί στην πολιτική ορολογία. Οι δύο συγγραφείς αφενός αναζητούν τις θεμελιώδεις αρχές του και αφετέρου προσπαθούν να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως: Μπορούμε άραγε να προσδιορίσουμε τι είναι ο χώρος του κέντρου; Καθορίζεται σε σχέση με τα άκρα του πολιτικού φάσματος ή αποτελεί συγκροτημένη ιδεολογία από μόνος του; Είναι ο τρίτος δρόμος η επιλογή της διαπραγμάτευσης αντί για τη σύγκρουση, η αποστροφή για τις ακραίες ιδεολογίες; Ή μήπως πρόκειται για κυνική στρατηγική για την κατάληψη της εξουσίας; Το θέμα του βιβλίου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για κάποιον πρόσθετο πρακτικό ρόλο. Το πολιτικό κέντρο τις τελευταίες δεκαετίες καθορίζει τα εκλογικά αποτελέσματα και τους συσχετισμούς εξουσίας στις περισσότερες χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική. Επομένως η ακριβής του έννοια και τα ιστορικά δεδομένα αφορούν και το σήμερα.