Απόρρητα έγγραφα της ΚΥΠ για το Κυπριακό

Βραβείο Κώστα Κύρρη στην Ιστορία - Βραβεία Βιβλίου The Cyprus Review (CRABA 2026)

Τον Νοέμβριο του 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τραγωδία της Κύπρου, η ΕΥΠ έδωσε στη δημοσιότητα 58 δελτία πληροφοριών που συνέταξαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974 τα στελέχη της τότε ΚΥΠ. Είναι η πρώτη φορά που η διοίκηση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών αποχαρακτηρίζει αρχειακό υλικό, το οποίο αποδίδει στην ιστορική έρευνα και σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη.
Στα δελτία πληροφοριών αποτυπώνονται το πραξικόπημα εναντίον¬ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που οργάνωσαν ο «αφανής» δικτάτορας Δημήτριος Ιωαννίδης και η συνωμοτική ομάδα του, ο εμφύλιος πόλεμος που ξέσπασε στο ελληνοκυπριακό πλαίσιο λόγω του πραξικοπήματος, η πυρετώδης πολεμική προετοιμασία από την πλευρά της Τουρκίας και οι δύο φάσεις της Επιχείρησης «Αττίλας».
Ο ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος στο πρώτο μέρος του ανά χείρας τόμου σχολιάζει τις εκθέσεις της τότε ΚΥΠ, σε μια προσπάθεια να ερμηνεύσει τα γεγονότα που οδήγησαν στην απώλεια σχεδόν του 37% του νησιού και να ρίξει φως στην παροιμιώδη ολιγωρία και την εθελοτυφλία της χουντικής ηγεσίας απέναντι στη σαρωτική τουρκική εισβολή. Στην έκδοση περιλαμβάνονται και σχολιάζονται και τα έγγραφα και τα διαβαθμισμένα σήματα που διατηρούσε στο προσωπικό του αρχείο ο αντιστράτηγος ε.α. Γεώργιος Τσουμής, υψηλόβαθμο στέλεχος του κλιμακίου της ΚΥΠ στη Λευκωσία εκείνες τις καταστροφικές ημέρες.

Ο ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος, καλεσμένος στην εκπομπή Press Talk του Απόστολου Μαγγηριάδη, μιλάει για τα «Απόρρητα έγγραφα της ΚΥΠ για το Κυπριακό» και φωτίζει αυτό το σκοτεινό κομμάτι της ελληνικής Ιστορίας (1/12/2025).