«Πέτα το στη θάλασσα» του Σάκη Σερέφα
Πρώτα έπεσα πάνω στα δημοσιεύματα των εφημερίδων του 1963. «Πτώμα βρέφους εξεβράσθη την νύκτα εις την νέαν παραλιακήν λεωφόρον». «Η μητέρα έπνιξε το παιδί της εις την θάλασσαν. Συνελήφθη και απαθέστατα το ωμολόγησεν». «Η νέα Μήδεια αναπαριστά το τρομερόν έγκλημα. Κατέπληξε τους πάντας η κτηνώδης απάθειά της». «Κάθειρξις 14 ετών εις την παιδοκτόνον. “Εθόλωσε το μυαλό μου” είπε απολογουμένη».
Όταν διάβασα τα ρεπορτάζ, θόλωσε και το δικό μου το μυαλό. Η παιδοκτόνος κατάγεται από ένα χωριό της Μακεδονίας. Παντρεύεται και γεννά μια κόρη. Χρόνια μετά, αυτή κι ο άντρας της αφήνουν την κόρη στα πεθερικά στο χωριό και φεύγουν μετανάστες στη Γερμανία. Εκεί, οι δρόμοι τους χωρίζουν. Έπειτα από λίγα χρόνια, η γυναίκα γεννά κι ένα άλλο παιδί, καρπό εφήμερης γνωριμίας. Το περιθάλπει ένα γερμανικό ίδρυμα, μέχρι που γίνεται ενός έτους, οπότε το επιστρέφει στη μητέρα. Η μάνα μπαίνει στο τρένο και το φέρνει στη Θεσσαλονίκη για να το αφήσει σε γνωστό ίδρυμα της πόλης. Το ίδρυμα δεν το δέχεται. Δεν συνοδεύεται από τα κατάλληλα έγγραφα, λένε. Η μάνα το παίρνει αγκαλιά και περιφέρεται αποκαμωμένη στην πόλη. Καταλήγει στα παγκάκια του Λευκού Πύργου. Τριγύρω, οικογένειες με μωράκια στα καρότσια, ανέμελες εικόνες. Γιατί να μην είμαι κι εγώ έτσι; συλλογίζεται. Πέφτει η νύχτα. Πλησιάζει τα σκαλάκια της προκυμαίας. Ρίχνει το μωρό στη θάλασσα. Το βλέπει να βουλιάζει και φεύγει. Παίρνει το λεωφορείο και πηγαίνει στους γονείς της, στο χωριό. Σε δυο μέρες, τη συλλαμβάνει η αστυνομία.
Μα καλά, δεν έχει νερά η Γερμανία; Ποτάμια, θάλασσες, λίμνες; Αν θέλει να ξεφορτωθεί κανείς το παιδί του, χρειάζεται να ταξιδέψει τόσα χιλιόμετρα για να το κάνει; Δεν είναι μια λογική απορία αυτή; Ναι, βέβαια είναι. Οπότε;
Οπότε, άρχισα να ερευνώ και να επινοώ τα δεδομένα αυτής της αληθινής μυθιστορίας, για να μπορέσω να καταλάβω πώς μπορεί μια μάνα να οδηγείται σε μια τόσο ακραία πράξη, αυτήν της παιδοκτονίας. Κι έτσι, άρχισε να ξεπροβάλλει σιγά σιγά το σκηνικό της τραγωδίας που εκτυλίχθηκε πάνω στο πλακόστρωτο της νέας παραλίας, μπρος στον Λευκό Πύργο.
Το ίδρυμα που δεν δέχτηκε να περιθάλψει το παιδί διοχέτευε παρανόμως βρέφη του που αγοράζονταν στην Αμερική. Το μοιραίο μωρό κρίθηκε ως σκάρτο στην υγεία του, οπότε δεν το δέχτηκαν. Πολιτικά σκάνδαλα και μεσίτες βρεφών. Αλισβερίσια δημοσιογράφων και αστυνομίας, κάτω απ’ το τραπέζι, για να κουκουλωθεί το βρόμικο κύκλωμα. Διάσημος πολιτικός που κάνει κομπίνες με τα οικόπεδα και τα βρέφη που πουλά ο κουμπάρος του. Νεογνά-μούμιες στις σοφίτες των παλιών σπιτιών της Αθήνας.
Μια βρόμικη πραγματικότητα που τυλίγει το πτωματάκι του βρέφους σαν μαγαρισμένη φασκιά και την αποθέτει στα χέρια της μάνας, ψιθυρίζοντάς της «Πέτα το στη θάλασσα». Αυτή τη φωνή είπε στην απολογία πως άκουσε μέσα της.
Αν ζει αυτή η μάνα, σήμερα, στα 2025, θα είναι ακριβώς 100 ετών. Θα θυμάται κάτι από όλα αυτά ή έχουν γίνει πολτός μες στο μυαλό της;
Αν ζούσε το παιδί, σήμερα θα ήταν 63 ετών, λίγο μικρότερός μου. Θα μπορούσαμε να είμαστε συμφοιτητές στο πανεπιστήμιο ή να συχνάζουμε στα ίδια μπαρ.
Τα σκαλάκια της προκυμαίας μπρος στον Λευκό Πύργο υπάρχουν ακόμη. Έχω πιει μπύρες εκεί, αμέριμνος, όπως κι οι παρέες τριγύρω. Όποτε περνώ τώρα πια, στέκομαι και κοιτάζω τα νερά να σκάνε μπρος τους. Κανείς τριγύρω δεν υποψιάζεται τι βλέπω μέσα τους.
Σάκης Σερέφας
Πρώτα έπεσα πάνω στα δημοσιεύματα των εφημερίδων του 1963. «Πτώμα βρέφους εξεβράσθη την νύκτα εις την νέαν παραλιακήν λεωφόρον». «Η μητέρα έπνιξε το παιδί της εις την θάλασσαν. Συνελήφθη και απαθέστατα το ωμολόγησεν». «Η νέα Μήδεια αναπαριστά το τρομερόν έγκλημα. Κατέπληξε τους πάντας η κτηνώδης απάθειά της». «Κάθειρξις 14 ετών εις την παιδοκτόνον. “Εθόλωσε το μυαλό μου” είπε απολογουμένη».
Όταν διάβασα τα ρεπορτάζ, θόλωσε και το δικό μου το μυαλό. Η παιδοκτόνος κατάγεται από ένα χωριό της Μακεδονίας. Παντρεύεται και γεννά μια κόρη. Χρόνια μετά, αυτή κι ο άντρας της αφήνουν την κόρη στα πεθερικά στο χωριό και φεύγουν μετανάστες στη Γερμανία. Εκεί, οι δρόμοι τους χωρίζουν. Έπειτα από λίγα χρόνια, η γυναίκα γεννά κι ένα άλλο παιδί, καρπό εφήμερης γνωριμίας. Το περιθάλπει ένα γερμανικό ίδρυμα, μέχρι που γίνεται ενός έτους, οπότε το επιστρέφει στη μητέρα. Η μάνα μπαίνει στο τρένο και το φέρνει στη Θεσσαλονίκη για να το αφήσει σε γνωστό ίδρυμα της πόλης. Το ίδρυμα δεν το δέχεται. Δεν συνοδεύεται από τα κατάλληλα έγγραφα, λένε. Η μάνα το παίρνει αγκαλιά και περιφέρεται αποκαμωμένη στην πόλη. Καταλήγει στα παγκάκια του Λευκού Πύργου. Τριγύρω, οικογένειες με μωράκια στα καρότσια, ανέμελες εικόνες. Γιατί να μην είμαι κι εγώ έτσι; συλλογίζεται. Πέφτει η νύχτα. Πλησιάζει τα σκαλάκια της προκυμαίας. Ρίχνει το μωρό στη θάλασσα. Το βλέπει να βουλιάζει και φεύγει. Παίρνει το λεωφορείο και πηγαίνει στους γονείς της, στο χωριό. Σε δυο μέρες, τη συλλαμβάνει η αστυνομία.
Μα καλά, δεν έχει νερά η Γερμανία; Ποτάμια, θάλασσες, λίμνες; Αν θέλει να ξεφορτωθεί κανείς το παιδί του, χρειάζεται να ταξιδέψει τόσα χιλιόμετρα για να το κάνει; Δεν είναι μια λογική απορία αυτή; Ναι, βέβαια είναι. Οπότε;
Οπότε, άρχισα να ερευνώ και να επινοώ τα δεδομένα αυτής της αληθινής μυθιστορίας, για να μπορέσω να καταλάβω πώς μπορεί μια μάνα να οδηγείται σε μια τόσο ακραία πράξη, αυτήν της παιδοκτονίας. Κι έτσι, άρχισε να ξεπροβάλλει σιγά σιγά το σκηνικό της τραγωδίας που εκτυλίχθηκε πάνω στο πλακόστρωτο της νέας παραλίας, μπρος στον Λευκό Πύργο.
Το ίδρυμα που δεν δέχτηκε να περιθάλψει το παιδί διοχέτευε παρανόμως βρέφη του που αγοράζονταν στην Αμερική. Το μοιραίο μωρό κρίθηκε ως σκάρτο στην υγεία του, οπότε δεν το δέχτηκαν. Πολιτικά σκάνδαλα και μεσίτες βρεφών. Αλισβερίσια δημοσιογράφων και αστυνομίας, κάτω απ’ το τραπέζι, για να κουκουλωθεί το βρόμικο κύκλωμα. Διάσημος πολιτικός που κάνει κομπίνες με τα οικόπεδα και τα βρέφη που πουλά ο κουμπάρος του. Νεογνά-μούμιες στις σοφίτες των παλιών σπιτιών της Αθήνας.
Μια βρόμικη πραγματικότητα που τυλίγει το πτωματάκι του βρέφους σαν μαγαρισμένη φασκιά και την αποθέτει στα χέρια της μάνας, ψιθυρίζοντάς της «Πέτα το στη θάλασσα». Αυτή τη φωνή είπε στην απολογία πως άκουσε μέσα της.
Αν ζει αυτή η μάνα, σήμερα, στα 2025, θα είναι ακριβώς 100 ετών. Θα θυμάται κάτι από όλα αυτά ή έχουν γίνει πολτός μες στο μυαλό της;
Αν ζούσε το παιδί, σήμερα θα ήταν 63 ετών, λίγο μικρότερός μου. Θα μπορούσαμε να είμαστε συμφοιτητές στο πανεπιστήμιο ή να συχνάζουμε στα ίδια μπαρ.
Τα σκαλάκια της προκυμαίας μπρος στον Λευκό Πύργο υπάρχουν ακόμη. Έχω πιει μπύρες εκεί, αμέριμνος, όπως κι οι παρέες τριγύρω. Όποτε περνώ τώρα πια, στέκομαι και κοιτάζω τα νερά να σκάνε μπρος τους. Κανείς τριγύρω δεν υποψιάζεται τι βλέπω μέσα τους.
Σάκης Σερέφας
Σάκης Σερέφας
Το θεατρικό έργο του Ζωούλα τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Συγγραφής Θεατρικού Έργου (2026).
Η ποιητική συλλογή του Κήτη τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών «Λάμπρου Πορφύρα» (2022).
Το θεατρικό έργο του Χέρια τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο συγγραφής θεατρικού έργου μικρής φόρμας στον διεθνή διαγωνισμό του Διεθνούς Φεστιβάλ Αναλόγιο (2021).
Το θεατρικό έργο του Μαμ τιμήθηκε με το βραβείο νεοελληνικού έργου «Κάρολος Κουν» (2007) της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών Κριτικών.
Το θεατρικό έργο του Λιωμένο βούτυρο παρουσιάστηκε ως πρόταση του Υπουργείου Πολιτισμού στο Διεθνές Φεστιβάλ του Σαράγεβο (2012).
Το θεατρικό έργο του Αποστολή στον πλανήτη Γη τιμήθηκε με το Βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού (2007).
Το θεατρικό έργο του Θα σε πάρει ο δρόμος περιλαμβάνεται στον κατάλογο «Τα 120 καλύτερα σύγχρονα ευρωπαϊκά θεατρικά έργα» της European Theatre Convention (ETC, 2010).
Το βιβλίο του Ένας δεινόσαυρος στο μπαλκόνι μου τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για Παιδιά (2008).
Το βιβλίο του Δρόμο παίρνω, δρόμο αφήνω τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου (2013).
Το βιβλίο του Μια τρύπα στο Νερό τιμήθηκε με το Βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου» για το 2012 από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου-Greek IBBY (2012).
Το βιβλίο Θεσσαλονίκη σε πρώτο πρόσωπο (κείμενα: Σάκης Σερέφας, φωτογραφίες: αρχείο Χάρη Γιακουμή) τιμήθηκε με το βραβείο Milos και εκδόθηκε στα γαλλικά από τις εκδόσεις Kallimages (2005).
Έγραψε το σενάριο για τη μεγάλου μήκους ταινία Ρουλεμάν (2004).
