0


Ο αθηναϊκός Μεσοπόλεμος, το Παρίσι του ’39 και του ’45, η Κατοχή, το αλβανικό μέτωπο, το Σαν Φρανσίσκο του ’50 και η Νέα Υόρκη του ’60, συμπτώσεις, αναπάντεχες συναντήσεις. Και μια ιστορία που ξετυλίγεται μέσα από ένα ρολό χαρτί 27 μέτρων.
Βραβείο Μυθιστορήματος 2026 του περιοδικού «Ο Αναγνώστης»
Ποιος ήταν αυτός ο μυστήριος ζωγράφος που αγνοείται εντελώς από την ελληνική βιβλιογραφία, που δεν άφησε εδώ πέρα ούτε το όνομά του, που ταξίδεψε με το Ματαρόα και τον μνημονεύουν μετά θάνατον οι Νew Υork Τimes; Κι αυτό το κορίτσι που ήταν δεκαεννιά χρονών το 1939 και το έχουμε αφήσει σε ένα χωριό της νότιας Γαλλίας, επέζησε; Δημιούργησε; Τον ξαναβρήκε; Μπορείς άραγε να ανακαλύψεις μια φοιτήτρια του Μεσοπολέμου στον 21ο αιώνα; Εκεί που χάνεται το μονοπάτι του Εθνικού Κήπου σε έναν πίνακα ζωγραφισμένο μέσα στην Κατοχή, εκεί αρχίζει αυτή η ιστορία. Η δική τους και η δική μας. Όλων μας.Τιμή σε έναν άγνωστο Έλληνα εικαστικό
Το βιβλίο δεν κατατάσσεται εύκολα σε μια κατηγορία, αφού εξελίσσεται σε πολλαπλά επίπεδα. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι απλώς ένα δοκίμιο, που φωτίζει μια εποχή μέσα από προσωπικές και άλλες μαρτυρίες. Στην πραγματικότητα, όμως, οι μαρτυρίες που έχει συλλέξει, εξελίσσονται σε ένα μυθιστόρημα μέσα σε μυθιστόρημα με το άθροισμά τους να είναι κάτι πολύ περισσότερο, αφού ο Αμανίτης –ο ίδιος είναι ο δεύτερος ήρωας του βιβλίου– σχεδόν ταυτίζεται με τον Μπαλόγιαννη και τον ακολουθεί κατά την επιβίβασή του στο «Ματαρόα» και μετά στην Αμερική.
protagon.gr
Ακόμα και ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο είναι μυθοπλασία
Tο βιβλίο αυτό δεν είναι μόνο η βιογραφία ενός, δύο ανθρώπων. Ούτε οι πολλές ιστορίες τόσων άλλων που έχουν από καιρό πεθάνει και που τα φαναράκια τους ανάβουν κι αυτά για λίγο, όσο κρατάνε οι σελίδες τους. Είναι κυρίως η βιογραφία μιας εποχής. Μιας εποχής που παρουσιάζεται μέσα από τις ζωές όσων την έζησαν, των γονιών μας, των παππούδων μας. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισα. Να ζήσω την κοινή ζωή στο Παρίσι του ’39, στην Αθήνα του Μεσοπολέμου.
Συνέντευξη
«Ερευνά σαν ιστορικός, εκφράζεται σαν λογοτέχνης»
«Ο αγνοούμενος του Ματαρόα» συνδυάζει μέσα στις σελίδες του αστυνομικό μυστήριο, χρονικό, μελέτη, μαρτυρία και μυθοπλασία σε αρμονική συνύπαρξη, καθώς το ένα βοηθά και εντείνει το άλλο. Σπάνια θα διαβάσει κάποιος κείμενο τόσο εθιστικό, τόσο συναρπαστικό και τόσο τέλεια συγκροτημένο.
December_13_Ta_Nea_Amaniths
Ματαρόα: Το πλοίο που μετέφερε στη Γαλλία μια καραβιά μεγαλοφυΐες
Ας πούμε ότι το βιβλίο είναι ένα κοκτέιλ με ένα μέρος Μεσοπόλεμο, ένα μέρος αστυνομικής έρευνας, ένα μέρος Κατοχής, πολλή Ιστορία, πολύ έρωτα, Αθήνα των ’30s, Παρίσι του 1939 και του 1946, LA και Σαν Φρανσίσκο του ’50 και Νέα Υόρκη του ’60, γιατί εκεί θα καταλήξει ο ταξιδιώτης του Ματαρόα και θα γίνει ολοσέλιδο θέμα στους New York Times πέρσι, πολλά χρόνια μετά τον θάνατό του.
Συνέντευξη
Ζηλεύω όσους δεν έχετε ακόμη διαβάσει αυτό το θαυμάσιο βιβλίο – σας ζηλεύω γιατί σας περιμένουν ώρες αναγνωστικής απόλαυσης, καθώς θα βυθιστείτε σε ένα συναρπαστικό, κινηματογραφικό ταξίδι στον χρόνο, ακολουθώντας τα ίχνη που άφησε πίσω του, σε τρεις διαφορετικές χώρες, ένας ταλαντούχος, ανήσυχος, τυχοδιωκτικός τύπος. Τα αναζήτησε πολλές δεκαετίες αργότερα, ένας άλλος ανήσυχος τύπος, ένας δημοσιογράφος που έγινε σχεδόν ντετέκτιβ και τελικά συγγραφέας ενός non fiction χρονικού, που κλείνει μέσα του τις ζωές ανθρώπων και πόλεων.
Με πρώτη την Αθήνα, εκεί που αρχίζει η ιστορία μας στα τέλη της δεκαετίας του ’50: Σε ένα τυπικό αστικό διαμέρισμα κοντά στην πλατεία Βάθη, «που διατηρούσε τότε με περηφάνια το τελικό της σίγμα», ένα πεντάχρονο αγόρι χαζεύει έναν από τους πίνακες στο σαλόνι. Μια γυναίκα με κατακόκκινο φόρεμα κάθεται σε ένα παγκάκι του Εθνικού Κήπου. Μπροστά της είναι ένα μπλε βρεφικό λαντό. Το μονοπάτι, που στεφανώνουν ψηλόλιγνα δέντρα με πυκνό φύλλωμα, χάνεται στο βάθος.
Αθήνα, ξανά, 2020. Η γυναίκα στην οποία ανήκε ο πίνακας έχει φύγει από τη ζωή. Ο πίνακας κρέμεται τώρα στο σπίτι του γιου της. Εκείνος, αναζητώντας διέξοδο στην πλήξη και τον εγκλεισμό της πανδημίας, αποφασίζει να ερευνήσει λίγο εκείνο το έργο που είχε αιχμαλωτίσει την παιδική του φαντασία. Πώς βρέθηκε στα χέρια της μητέρας του; Ποιος είναι ο άνθρωπος που τον φιλοτέχνησε και ποια ήταν η μοίρα του;
Ο ήρωάς μας ονομάζεται Νίκος Μπαλόγιαννης – για την ώρα, τουλάχιστον, όταν τον συναντάμε στην Αθήνα της Κατοχής. Χρόνια αργότερα, όταν θα κάνει μια καινούργια αρχή, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, θα συστήνεται διαφορετικά. Αλλά ας μην προτρέχουμε, αυτή που εκτυλίσσεται στις σελίδες που έχουμε μπροστά μας είναι μια μεγάλη ιστορία με εκπλήξεις, ανατροπές και πολλά μυστικά.
Επιστρέφουμε πίσω στην Κατοχή, λοιπόν, στο ατελιέ του Μπαλόγιαννη κοντά στο Στάδιο, την ώρα που γράφει τη μία μετά την άλλη επιστολή στη μυστηριώδη Μουν, τη νεαρή Γαλλίδα με την οποία έχει μοιραστεί μερικούς μήνες φλογερού έρωτα στο Παρίσι. Αυτές οι επιστολές, που εάν κανείς τις ενώσει συνθέτουν ένα ερωτικό γράμμα σχεδόν 40 μέτρων, δίνουν στον συγγραφέα όσες πληροφορίες χρειάζεται, για να αρχίσει να νοιάζεται για αυτούς τους δύο ερωτευμένους νέους μιας περασμένης εποχής.
Το γνήσιο ενδιαφέρον και η περιέργεια του Αμανίτη για τα πρόσωπα –περιέργεια που σε παρασύρει, θα ’λεγες, με έναν τρόπο συνωμοτικό– εκτείνεται και στους τόπους. Φυσικά στο Παρίσι του Μεσοπολέμου, εκεί που γεννήθηκε και άνθισε ο έρωτας του Νίκου και της Μουν, στα έντονα χρόνια πριν από το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αλλά κυρίως στην Αθήνα – ειδικά για όσους, όπως εγώ, λαχταρούν να γνωρίσουν τα πολλά χαμένα πρόσωπα αυτής της πόλης, η ενδελεχής έρευνα του Αμανίτη και η ικανότητά του να ζωντανεύει την ατμόσφαιρα που πρέπει να επικρατούσε στα ταραγμένα χρόνια που την έζησε ο ήρωάς του είναι ένα δώρο. Μπόνους, σε ό,τι με αφορά, η πολύ χαριτωμένη ημερολογιακή καταγραφή του Μπαλόγιαννη για τη γνωριμία του με τη Ζοζεφίν Μπέικερ στην πλατεία Καρύτση τον Φεβρουάριο του 1934. Και σταματώ εδώ για να μην κάνω σπόιλερ – ο πειρασμός είναι μεγάλος, αλλά δεν θα σας το χαλάσω.
«Περισσότερο και από βιογραφία του Νίκου Μπαλόγιαννη, το βιβλίο είναι βιογραφία μιας εποχής»
Όλα αρχίζουν από αυτό το ερωτικό γράμμα που κανένας δεν είχε διαβάσει μέχρι να βρεθεί στα χέρια μου. Αυτό ήταν που με παρακίνησε να ξεκινήσω την έρευνα που κατέληξε σε βιβλίο. Ένας λόγος ήταν το περιεχόμενό του: μέσα στην Κατοχή, ένας ζωγράφος 30 χρονών εξιστορεί τη ζωή του σε μια νεαρή Γαλλίδα, ζωγράφο κι αυτή, που αγάπησε στο Παρίσι το 1939, λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος και τους χωρίσει. Μέσα από τις γραμμές αυτού του μεγάλου ανεπίδοτου γράμματος περνάνε οι δύσκολες ώρες της αθηναϊκής καθημερινότητας, οι ελπίδες για την απελευθέρωση, οι αγώνες της Αντίστασης (αυτός ήταν οργανωμένος στο ΕΑΜ), αλλά και η νοσταλγία των ωραίων, τελευταίων ημερών του μεσοπολεμικού Παρισιού.
Συνέντευξη
«Η καραντίνα, ο πίνακας, το scroll, ήρθαν όλα κι έδεσαν, και έτσι ξεκίνησε η έρευνα και σιγά σιγά φτιάχτηκε το βιβλίο»
«Τέσσερα, κοντά πέντε χρόνια, τα δύο από αυτά μέσα στην εποχή του κόβιντ. Μπήκα σε αρχεία ελληνικά, γαλλικά αμερικάνικα, διάβασα μεσοπολεμικές εφημερίδες, οδηγούς της Αθήνας του ’30, άγνωστες και εκπληκτικές διατριβές για την τζαζ και τον χορό στα χρόνια του Μεσοπολέμου στην Ελλάδα και στο Παρίσι, αυτοβιογραφίες ανθρώπων που έζησαν τότε και θα μπορούσαν να έχουν γνωρίσει τους ήρωές μου και οτιδήποτε είχε γραφεί εκείνη την εποχή που να περιγράφει τη ζωή στην Αθήνα, κοίταξα με τις ώρες εκατοντάδες μαυρόασπρες φωτογραφίες, άκουσα τα τραγούδια που τραγουδούσαν, είδα τις δυο τρεις ελληνικές ταινίες που γυρίστηκαν εκείνη την εποχή. Στο τέλος έφτασα στο σημείο να περνάω ας πούμε από το Ζάππειο, και να νομίζω ότι ακούω την μπάντα του Δήμου να παίζει, επάνω στο ξύλινο κιόσκι, μια επιτυχία από την τελευταία οπερέτα, τον αχό από τις κουβέντες των θαμώνων που στριμώχνονταν στα εκατοντάδες τραπεζάκια μέχρι αργά τα μεσάνυχτα».
Συνέντευξη
«Πώς να μη σε γοητεύσουν τα ξεχασμένα παιδιά της ιστορίας;»
Ο συγγραφέας συνδυάζει στην αφήγησή του την επιστολογραφία, τα αρχειακά ντοκουμέντα, τα οποία και σχολιάζει και τις τεχνικές της νέας δημοσιογραφίας. Τα όποια κενά, έρχεται να καλύψει η μεταμυθοπλασία. Η ίδια η διαδικασία της αναζήτησης αποδεικνύεται το ίδιο συναρπαστική με το αντικείμενό της. Μια ιστορία και μια αναζήτηση που έχουν ως αφετηρία έναν πίνακα ζωγραφισμένο μέσα στη διάρκεια της Κατοχής.
Συνέντευξη
Παίρνοντας αφορμή από έναν πίνακα ενός αγνώστου ζωγράφου που υπήρχε στο σπίτι του, ο Νίκος Αμανίτης έφτιαξε μια ιστορία -την ονομάζει "μυθιστόρημα μιας ταραγμένης εποχής"- που συνδυάζει ιδανικά την "αστυνομική" έρευνα, τη βιογραφία και την ιστορία ενός τόπου στο πλαίσιο μιας ζωής που αρχίζει στην Αθήνα και τελειώνει στη Νέα Υόρκη με μια ιδεατή και ματαιωμένη γαλλική παρένθεση όπου ο έρωτας έπαιξε τον κύριο λόγο.
lifo.gr
Ήταν στο ΕΑΜ, στο Ματαρόα και στους NY Times: Ο άγνωστος Έλληνας ζωγράφος του 20ού αιώνα
Ο Αγνοούμενος είναι πολλά διαφορετικά αναγνώσματα σε ένα. Είναι μια βιογραφία του Μπαλόγιαννη που εξελίσσεται σε τοιχογραφία της κατοχικής Αθήνας και μετά σε αστυνομικό θρίλερ αναζήτησης προσώπων-φαντασμάτων. Και, φυσικά, μην υποτιμάτε τις διαστάσεις του ιστορικού δοκιμίου με τα τόσα πολλά ντοκουμέντα, αλλά και φυσικά της ερωτικής ιστορίας που είναι τουλάχιστον στο πρώτο μισό του βιβλίου το καύσιμο της αφήγησης.
Συνέντευξη
Μια μέρα μέσα στην πανδημία αποφάσισα να ασχοληθώ με τον Μπαλόγιαννη
Ο Μπαλόγιαννης ήταν το πρόσχημα
Το αποτέλεσμα είναι ένα μαγευτικό αναγνωστικό ταξίδι [...], ένα ταξίδι το οποίο συγκερνά τον έρωτα και την πολιτική, την καλλιτεχνία και τον κοσμοπολιτισμό, τη δημόσια με την ιδιωτική σφαίρα. Κι εκεί μέσα, με έναν χαρακτήρα με σάρκα και οστά, πλασμένο με διακειμενικές ραφές και δημιουργική φαντασία, ορθώνεται μπροστά μας μια εποχή, όπου η ειρήνη και ο πόλεμος, η αισιοδοξία και η απαισιοδοξία, η αφέλεια και η στοχοπροσήλωση κυματίζουν τις πολύχρωμες σημαίες τους.
bookpress.gr
Η γυναίκα με τα μεγάλα μάτια
Διαβάζοντας αυτό το ημερολόγιο της Κατοχής, μπορεί κανείς να νιώσει την απόγνωση, το ουρλιαχτό της αποκλεισμένης ζωής, την αξιοπρέπειά της που παραμένει πια ξεκρέμαστη μες σε έναν ετοιμόρροπο κόσμο. Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο, το οποίο ακόμη και αν δεν γυρεύει τις απαντήσεις στα μεγάλα και απελπισμένα ερωτήματα του ανθρώπου, ακόμη και αν είναι ολόψυχα αφοσιωμένο σε μια μικρή, τόση δα αγάπη που πεθαίνει, δεν παύει να κρατεί ζωντανό το αίσθημα εκείνων των ημερών, το πένθος τους που έβαφε τις ζωές των ανθρώπων, με έναν τρόπο που μόνο να φανταστούμε μπορούμε, αχνά, από την απόσταση που μας επιβάλλει πια η ίδια η ιστορία.
literature.gr
Παιχνίδι υβριδικής μυθοπλασίας
Ο Νίκος Αμανίτης και ο Νίκος Μπαλόγιαννης μπαίνουν σε ένα μπαρ
Ο συγγραφέας με μανιώδη έρευνα, εξαντλητική προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια, συγγραφικό τσαμπουκά και με πραγματική αγάπη για τον καλλιτέχνη, μας συστήνει έναν «μη τραγουδισμένο ήρωα» της ελληνικής βιβλιογραφίας και αποκαθιστά –όσο μπορεί- μια ιστορική βλάβη στο κύκλωμα της τέχνης.
Συνέντευξη
Το μυθιστόρημα του Νίκου Αμανίτη σε αφήνει να κοιτάξεις από τη χαραμάδα του χρόνου. Να δεις και να θυμηθείς πόση θυσία, πόση επιμονή και αλήθεια πρόσκαιρη και γενική περιέχει η ζωή μας.
artcoremagazine.gr
Το μυθιστόρημα του Νίκου Αμανίτη έρχεται μετά το ανανεωμένο ιστορικό μυθιστόρημα και την πρωτοποριακή ιστορική μεταμυθοπλασία, όπως έχουν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της μακράς μεταπολιτευτικής περιόδου, ανήκοντας σε μια μόλις αναδεικνυόμενη τάση. Μιλώ για μυθιστορήματα, για νουβέλες ή και για ακατάτακτα ειδολογικώς πεζά τα οποία δουλεύουν σε μια σαφώς καινούργια γραμμή με την ιστορική τους ύλη. Ο Αμανίτης υιοθετεί τις παραδοχές της ιστορικής μεταμυθοπλασίας, υπονομεύοντας την αντικειμενικότητα της αλήθειας και σπάζοντας την ιδέα του οιουδήποτε αφηγήματος για το παρελθόν σε θραύσματα χρόνου (ποικίλα εμπρός και πίσω) και χώρου (κατά καιρούς στάσεις, ανάλογα με τις εκάστοτε απαιτήσεις της δράσης, στη Γαλλία, στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα). Παίζει, παρόλα αυτά, ένα νεότευκτο παιχνίδι με τον τρόπο συνάρθρωσης των τεκμηρίων και της μυθοπλαστκής περιβολής τους – προς την κατεύθυνση ενός περίπλοκου docfiction. Καταλήγω με την πεποίθηση πως «Ο αγνοούμενος του Ματαρόα» μάς συστήνεται ως ένα εξαιρετικά γόνιμο υβρίδιο, που ανοίγει δρόμους στη συμπόρευση λογοτεχνίας, τεκμηρίων, ιστοριογραφίας και Ιστορίας προς ένα ανοιχτό και, θα έλεγα, ολόφρεσκο και άκρως δυναμικό σύμπλεγμα.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα νουβέλα που στηρίζεται τόσο στην έρευνα όσο και στην ικανότητα του συγγραφέα να την αναπτύσσει και να την παρουσιάζει μυθοπλαστικά. Είναι η ιστορία του άγνωστου σε μας ζωγράφου Νίκου Μπαλόγιαννη. Γεννημένος το 1911 φεύγει στη Γαλλία το 1938 για να σπουδάσει στην περίφημη Μποζάρ , από την οποία έχει περάσει η πλειονότητα των Ελλήνων ζωγράφων. Θα ξαναγυρίσει στην πατρίδα για να συμμετάσχει στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Θα ξαναφύγει στο Παρίσι το 1945 με το περίφημο Ματαρόα που μεταφέρει τον ανθό της ελληνικής διανόησης για να συνεχίσει τις σπουδές του. Ο συγγραφέας βρίσκει ένα χειρόγραφο του ζωγράφου, γεμάτο αλήθειες και ψέματα. Το χειρόγραφο τον προκαλεί να ασχοληθεί μαζί του. Επικοινωνεί με την κόρη του ζωγράφου και προσπαθεί να βρει άκρη για τη ζωή του. Ο συγγραφέας κάνει πειστική ερευνητική δουλειά, καθώς το ημερολόγιο πέρα του ότι απεικονίζει μια εποχή περιέχει πολλά θέματα που χρειάζονταν εξακρίβωση. Ο ίδιος ο Μπαλόγιαννης είχε φύγει μετά το Παρίσι στην Αμερική, άλλαξε το όνομά του σε Μπελ-Τζον και πέθανε άγνωστος ως ζωγράφος. Η προσπάθεια του συγγραφέα να γνωρίσει τον ζωγράφο που αρχίζει πριν από πολλά χρόνια από έναν χαρακτηριστικό πίνακα που κρέμεται σε έναν τοίχο στην οικογενειακή του εστία, θα ευοδωθεί πολύ αργότερα όταν θα ανακαλύψει την κόρη του Μπαλόγιαννη, τη Ρέα, κάπου στο Μεξικό. Από εκεί και πέρα έγγραφα, ημερολόγια, αποκόμματα εφημερίδων, ψάξιμο επιτόπου σε αρχεία, σε Αθήνα και Γαλλία, ολοκληρώνουν σε μεγάλο βαθμό το παζλ της ζωής του ζωγράφου. Κόκκινη κλωστή που ενώνει όλα τα κομμάτια, πέρα από τον αρχικό πίνακα ζωγραφικής, είναι ο έρωτας του Μπαλόγιαννη με μια νεαρή όμορφη ζωγράφο, τη Μουν, την οποία είχε γνωρίσει στο πρώτο του ταξίδι του στο Παρίσι αλλά ο πόλεμος τους είχε χωρίσει. Η προσπάθειά του να μη χαθεί η μορφή της και οι ευτυχισμένες μέρες που πέρασαν σε ένα χωριουδάκι στη Νότιο Γαλλία αποτυπώνεται σε ένα τεράστιο χειρόγραφο, ένα μεγάλο ερωτικό γράμμα, χωρίς χρονολογική σειρά στο οποίο δεσπόζει ο τρυφερός έρωτάς τους. Ο Νίκος Αμανίτης έγραψε ένα μυθοπλαστικό docfiction που θα έρθει σε εμάς ως ένα γοητευτικό μυθιστόρημα για τη ζωή ενός τυχοδιώκτη. Ο ανεκπλήρωτος έρωτας του Νίκου και της Μουν είναι η κινητήρια δύναμη του μυθιστορήματός του και αυτό το κάνει συναρπαστικό.
Το πλοίο που έσωσε την ελίτ της ελληνικής διανόησης και η μυστηριώδης ιστορία του άγνωστου επιβάτη
Όλα όσα περιγράφει ο Μπαλόγιαννης στο τεράστιο γράμμα προς την αγαπημένη του τσεκάρονται ενδελεχώς από τον συγγραφέα Νίκο Αμανίτη σε σχέση με διάφορα γεγονότα που καταγράφηκαν στον Τύπο και σε ιστορικά βιβλία, καθιστώντας μας έτσι συνεπιβάτες και συνένοχους σε αυτό το περιπετειώδες ταξίδι της έρευνας, της αποκάλυψης, του ενθουσιασμού και της προσμονής.
protothema.gr
«Στον ΔΟΛ ζούσαμε ένα συνεχές Game of Thrones»
Μέσα από την ιστορία αυτού του ανθρώπου προσπάθησα να ανασύρω και τη ζωή των δικών μας προγόνων. Συνειδητοποίησα πόσες ερωτήσεις δεν έχουμε κάνει ποτέ στους γονείς και στους παππούδες μας. Και πόσα πράγματα χάνονται μαζί τους.
Συνέντευξη
Στο περιθώριο της Ιστορίας
Πρόκειται για ένα πολύτροπο, υβριδικό καλειδοσκόπιο, εντός του οποίου η μεγάλη Ιστορία αποκαλύπτεται χωρίς ιεραρχήσεις, ως ζωντανός οργανισμός και όχι μόνο ως φόντο∙ μια συναρπαστική μυθιστορία, που επιτρέπει στον αναγνώστη να κινηθεί με άνεση ανάμεσα στο τεκμηριωμένο και στο βιωματικό, στο παρελθόν και στο παρόν της ανάγνωσης.
https://api.metaixmio.gr/data/manager/kritikes/February_14-H_Efhmerida_ton_syntakton-Amaniths.pdf
«Ο αγνοούμενος του Ματαρόα» του Νίκου Αμανίτη είναι πολλά βιβλία μαζί! Τα ερωτικά γράμματα ενός ζωγράφου, η ιστορία της ζωής του, η ιστορία της Ελλάδας, το μυθικό πια «Ματαρόα», η Αθήνα και το Παρίσι, η ιστορία μιας δύσκολης έρευνας… Χωρίς να ακολουθεί ευθύγραμμη αφήγηση, με πολλά μπρος πίσω, αφού μας παρουσιάζει σχολιασμένο το ντοκουμέντο / γράμμα, ο συγγραφέας όχι μόνο φτάνει στην ουσία, αλλά μας δείχνει και τον δρόμο που ακολούθησε. Θα μπορούσε να είναι και αστυνομικό μυθιστόρημα με έναν ντετέκτιβ που αναζητά τους μάρτυρες μιας υπόθεσης κι όλα φαίνονται να τον εμποδίζουν. Θα βρείτε πολλά πράγματα που θα μιλήσουν μέσα σας διαβάζοντας το βιβλίο. Και δύσκολα θα το αφήσετε από τα χέρια σας. Ακόμα κι όταν το κλείσετε, ο ζωγράφος Νίκος Μπαλόγιαννης, ο αγνοούμενος του Ματαρόα, θα τριγυρνά στη μνήμη σας…
Συνέντευξη
Η ανθρώπινη κλίμακα της Ιστορίας
"Ο αγνοούμενος του Ματαρόα" δεν εξαντλείται στην ανάγνωση, αλλά συνεχίζει να δρα στις παύσεις και στις σιωπές, εκεί όπου η ιστορία συναντά την προσωπική μνήμη. Αν ένα συνολικό συμπέρασμα μπορεί να εξαχθεί, είναι ότι η ιστορία κυρίως βιώνεται. Και το βιβλίο του Αμανίτη κατοικεί με ακρίβεια σε εκείνο το εύθραυστο όριο όπου μνήμη, φαντασία και ανθρώπινη εμπειρία συγκροτούνται αδιαχώριστα.
www.liberal.gr
Πίσω από τους υδρατμούς του χρόνου
Ο αγνοούμενος του Ματαρόα είναι βιβλίο σπάνιο, βιβλίο σπουδαίο. Όχι μόνο για την ενδελεχή έρευνα στην οποία αποδύθηκε ο Νίκος Αμανίτης για να το γράψει, τόσο ευρεία και τόσο σχολαστική, εκτεταμένη σε δεκάδες πεδία, ιστορικά, κοινωνιολογικά, πολιτισμικά, λογοτεχνικά, ώστε να φαντάζει ιλιγγιώδης· όχι μόνο για τον συναρπαστικό τρόπο με τον οποίο ανασυστήνει το Παρίσι και την Αθήνα του μεσοπολέμου και της Κατοχής, ή τη μεταπολεμική δίνη στην οποία παρασύρθηκε ο τόπος μας. Αλλά γιατί επικυρώνει και ταυτόχρονα αμφισβητεί την περίφημη φράση του Λέσλι Πόουλς Χάρτλεϊ «Το παρελθόν είναι μια ξένη χώρα: τα κάνουν όλα διαφορετικά εκεί», με το οποίο αρχίζει το κλασικό του μυθιστόρημα Ο μεσάζων, και γιατί διαρρηγνύει θαυμαστά τα όρια μεταξύ βιογραφίας, μυθοπλασίας, αυτοβιογραφίας και αυτομυθοπλασίας.
booksjournal.gr
Η Ιστορία φτιάχνεται και από σιωπές
Ένας καλλιτέχνης θα σας πει ότι η τέχνη είναι ζωτική προσωπική ανάγκη. Τη γεννά εκείνος (ή εκείνη), δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά. Από εκεί και πέρα, η Τέχνη είναι πάντα ένα αντίβαρο στη βαρβαρότητα της Ιστορίας. Και, από την άλλη, υπάρχει άνθρωπος, καλλιτέχνης ή μη που να μπορεί να αντισταθεί στην πρόκληση της αθανασίας;
Συνέντευξη
Ένας κοσμοπολίτης τυχοδιώκτης στο κατάστρωμα του Ματαρόα και στις λεωφόρους της Νέας Υόρκης
Μέσα στην πρώτη, τη σκληρή καραντίνα, πολλοί έφτιαχναν παζλ για να περάσουν την ώρα τους. Εμένα μου ήρθε η ιδέα να αναζητήσω τα ίχνη ενός άγνωστου ζωγράφου, που ο πίνακάς του με ακολουθούσε στους τοίχους των σπιτιών όπου κατοίκησα απ’ όταν ήμουν παιδί. Με βοήθησε η τύχη γιατί ο άνθρωπος αυτός είχε ζήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα ζωή δίπλα σε σπουδαίους ανθρώπους και είχε διασχίσει μια ταραγμένη εποχή, από την Ελλάδα του Μεσοπολέμου μέχρι την Αμερική μετά τον Πόλεμο, με ενδιάμεσο σταθμό το Παρίσι του 1939 και του 1946. Είχε πολεμήσει και τραυματιστεί στην Αλβανία, είχε αγωνιστεί στο ΕΑΜ, υπήρξε ιδιαίτερος υπουργών του Μεταξά. Και βέβαια, είχε ταξιδέψει με το Ματαρόα. Τόσα ενδιαφέροντα πράγματα, συν μια ερωτική ιστορία με μια Γαλλίδα ζωγράφο την οποία γράφει μέσα στην Κατοχή, αφηγούμενος την σκληρή καθημερινότητά του, σε ένα ρολό χαρτί 27 μέτρων που κι αυτό κατά τύχη ήρθε στα χέρια μου. Έτσι βρέθηκα κι εγώ να προσπαθώ να λύσω ένα διαφορετικό παζλ, που τα κομμάτια του συνέθεσαν αυτό το βιβλίο.
voria.gr
Για τον συγγραφέα, η «μεγάλη» Ιστορία δεν είναι παρά το άθροισμα των μικρών ιστοριών των ανώνυμων ανθρώπων. Όμως αυτές, αναπόφευκτα, ξεθωριάζουν. Ακόμα και στη σημερινή εποχή της υπερκαταγραφής, με τις χιλιάδες σέλφι και τα ψηφιακά σύννεφα φωτογραφιών, η λήθη καραδοκεί..
#tags
Σχόλια(0)