Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ TANA FRENCH, ΤΗΝ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ TANA FRENCH, ΤΗΝ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ TANA FRENCH, ΤΗΝ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ TANA FRENCH, ΤΗΝ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Έχοντας στο ενεργητικό της μια μοναδική αστυνομική σειρά, την αποκαλούμενη «Dublin Murders», που αριθμεί πολλά διεθνή μπεστ σέλερ, η Tana French μάς αποκαλύπτει τη διαδικασία συγγραφής του βιβλίου της Ξένο δέρμα.

Στα βιβλία της Tana French το βασικό ερώτημα στην πραγματικότητα δεν είναι «Ποιος είναι ο δολοφόνος;», αλλά «Ποιος είναι ο ντετέκτιβ;» και, όπως έχει επισημάνει και η κριτική, δεν ξεχωρίζουν μόνο λόγω της πλοκής ή της λύσης μυστηρίου, αλλά χάρη στην αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέα και την εξαιρετική σκιαγράφηση των χαρακτήρων. Διαβάστε παρακάτω μια συνομιλία μαζί της με αφορμή το βιβλίο της Ξένο δέρμα, δεύτερο στην αστυνομική σειρά της με επίκεντρο το Τμήμα Ανθρωποκτονιών του Δουβλίνου και το πιο αγαπημένο των αναγνωστών.
Όποιος γνωρίζει το έργο της, «κολλάει» μαζί της –σύμφωνα με το περιοδικό New Yorker η French εμπνέει θρησκευτική αφοσίωση στους αναγνώστες της– οπότε σας προειδοποιούμε…

Το Ξένο δέρμα συνεχίζει από εκεί που μας άφησε το πρώτο βιβλίο κάνοντας αναφορές σε όσα συνέβησαν Στο δάσος αλλά από την οπτική γωνία ενός άλλου χαρακτήρα. Γιατί αποφασίσατε να γράψετε κάτι τέτοιο αντί για μία καθαρόαιμη συνέχεια;
Θέλω να γράφω για σημαντικές καμπές της ζωής, για σταυροδρόμια που κάνουν τη διαφορά, για τις στιγμές εκείνες που επιλέγοντας κάτι ξέρεις ότι όλα θα είναι εντελώς διαφορετικά απ’ ό,τι εάν είχες κάνει την αντίθετη επιλογή. Το Στο δάσος αφορούσε το σημείο καμπής της ζωής του Ρομπ Ράιαν και το θέμα είναι ότι η ζωή του καθενός δεν περιέχει πάρα πολλές ανάλογες στιγμές. Έτσι όταν άρχισα να σκέφτομαι το δεύτερο βιβλίο μου, είχα τρεις επιλογές: να συνεχίζω να φέρνω τον καημένο τον τύπο αντιμέτωπο με κολοσσιαίες αποφάσεις ζωής, να κατεβάσω τον πήχη και να μιλήσω για λιγότερο σημαντικά κομμάτια της ζωής του ή να αλλάξω αφηγητή. Θεώρησα την τρίτη επιλογή την πιο ενδιαφέρουσα κι έτσι πέρασα στην Κάσι. Έτσι κι αλλιώς σκέφτηκα ότι αξίζει ένα δικό της βιβλίο.

Η Κάσι Μάντοξ αρκετά νωρίς στο βιβλίο σκιαγραφεί το προφίλ του δράστη. Για να το στήσετε, συμβουλευτήκατε ειδικούς ή αντλήσατε από τις δικές σας γνώσεις σχετικά με την ανθρώπινη φύση;
Λίγο κι από τα δύο. Η Κάσι δεν είναι επαγγελματίας στη σκιαγράφηση προφίλ – η ιρλανδική αστυνομία δεν διαθέτει τέτοια ειδικότητα. Όταν χρειάζεται, συνεργάζεται με κάποιον από τις ΗΠΑ ή το Η.Β. Η Κάσι εντελώς τυχαία βρέθηκε να έχει και αυτή την αρμοδιότητα στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών. Επειδή είχε κάνει σπουδές ψυχολογίας, οι συνάδελφοί της τη χρησιμοποιούν ως εναλλακτική αναλύτρια συμπεριφοράς κι εκείνη μελετάει όσο περισσότερο μπορεί για να μη δίνει λανθασμένες συμβουλές. Έτσι έγινε πολύ πιο εύκολο για μένα να εμβαθύνω όσο κι εκείνη στον τομέα. Απλώς έκανα ό,τι θα είχε κάνει εκείνη, μελέτησα όποιο βιβλίο και όποια υπόθεση είχα στη διάθεσή μου.
Η σκιαγράφηση προφίλ περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό κατανόηση της ανθρώπινης φύσης. Για παράδειγμα, εάν ένας εγκληματίας παίρνει τον χρόνο του στον τόπο του εγκλήματος, το συμπέρασμα είναι ότι αισθάνεται σιγουριά πως δεν θα τον διακόψει κανείς, με άλλα λόγια υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γνωρίζει καλά το μέρος. Αυτό είναι κοινή λογική. Επίσης όμως ένα μεγάλο κομμάτι της σκιαγράφησης προφίλ βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία –κάποιες φορές μη αναμενόμενα– για εγκληματικά μοτίβα. Εάν τα στατιστικά δεδομένα σού λένε ότι το 95% των επιθέσεων με μαχαίρι σε κάποια πόλη διαπράττεται από λευκούς άνδρες μεταξύ 16 και 20 ετών κι εσύ ερευνάς μια επίθεση με μαχαίρι, τότε ξέρεις ότι κατά 95% ψάχνεις έναν λευκό έφηβο. Οι πραγματικοί επαγγελματίες του είδους χτίζουν τα προφίλ βασισμένοι σε έναν συνδυασμό και των δύο: των πιθανοτήτων που βασίζονται στη στατιστική και του ενστίκτου που βασίζεται στην επαγγελματική τους εμπειρία και τη γνώση της ανθρώπινης φύσης. Προσπάθησα να κάνω λοιπόν το ίδιο με τις προσπάθειες της Κάσι.

Ως ηθοποιός, βλέπετε αναλογίες ανάμεσα στο πώς στήνει ένας μυστικός τον χαρακτήρα του και το πώς δημιουργεί ή ενσαρκώνει κανείς έναν φανταστικό ήρωα;
Φυσικά, όμως, και οι αναλογίες έχουν κάποιο όριο. Στην ηθοποιία, στη συγγραφή ενός μυθιστορήματος σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση ή στο στήσιμο μιας μυστικής αποστολής, ο στόχος είναι κατά το δυνατόν να μην εμπλακείς, μέσα από σένα να μιλάει ο χαρακτήρας, όσο το δυνατόν απόλυτα και στο μεγαλύτερο βάθος και να αφήσεις το κοινό να δει τον χαρακτήρα αντί για σένα.
Η διαφορά είναι εμφανής αλλά πολύ σημαντική: στο γράψιμο και την ηθοποιία, το κοινό δεν αναμένεται να σκεφτεί ότι ο φανταστικός ήρωας είναι αληθινός. Η φαντασία του κοινού συνεργάζεται με αυτή του συγγραφέα ή του ηθοποιού με σκοπό τη δημιουργία του χαρακτήρα. Είναι μια συνεργατική διαδικασία. Στη δουλειά του μυστικού δεν υπάρχει κάποιου είδους συνεργασία. Το «κοινό» δεν παίρνει μέρος στη διαδικασία, επομένως πρέπει να γίνει πιστευτό ότι ο φανταστικός χαρακτήρας είναι πέρα για πέρα αληθινός. Ο μυστικός είναι προσεκτικός, προσπαθεί εσκεμμένα να τους εξαπατήσει καθώς τίθεται θέμα ζωής και θανάτου ή φυλάκισης. Η δουλειά του μυστικού αστυνομικού είναι πολύ πιο σκοτεινή και πολύ περισσότερο φορτισμένη ηθικά.

Η ιδέα ότι κάποιος κρύβεται πίσω από μια άλλη περσόνα έτσι ώστε να αποδράσει από ένα επώδυνο παρελθόν αποτελεί θέμα που επανέρχεται στο βιβλίο – περισσότερο εμφανές με την Κάσι και τη Λέξι, το βλέπουμε όμως και με τους υπόλοιπους ενοίκους της Ξαγκαθιάς. Είναι δυνατόν να είναι υγιής πρακτική το να παριστάνεις έναν άλλον; Πρέπει κάποιος να έχει πληγωθεί με κάποιον τρόπο για να φέρει σε πέρας επιτυχώς αυτή την «παράσταση»;
Το αντίθετο θα έλεγα. Όσο υγιέστερος και πιο δυνατός είναι κάποιος, τόσο πιθανότερο είναι να παραστήσει κάποιον άλλο με επιτυχία. Για να επανέλθω στον παραλληλισμό με την ηθοποιία, πολλοί προσκολλώνται στο κλισέ ότι ηθοποιοί γίνονται μόνο τα κατεστραμμένα άτομα, πράγμα κατανοητό. Πάντα υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν τη δημιουργική διαδικασία ως κάτι εξόχως απειλητικό κι έτσι νιώθουν την απεγνωσμένη ανάγκη να πουν ότι κάτι δεν πάει καλά με οποιονδήποτε καταπιάνεται με αυτή. Θυμάμαι ωστόσο την καθηγήτρια υποκριτικής να μας λέει: Δεν μπορείτε να είστε κάποιος άλλος παρά μόνο εάν μπορείτε να είστε αληθινά και ειλικρινά ο εαυτός σας. Όσο περισσότερο είστε ο εαυτός σας τόσο πιο εύκολα θα γίνετε κάποιος άλλος. Αλήθεια είναι. Το να υποδύεσαι κάποιον χαρακτήρα δεν θα ’πρεπε να είναι προσποίηση ή «παράσταση» ή ένας τρόπος να κρυφτείς από τον εαυτό σου αλλά μια προσπάθεια να φτάσεις σε μια αλήθεια που δεν μπορείς να φτάσεις με άλλον τρόπο. Έτσι είναι για κάθε σοβαρό ηθοποιό. Διαφορετικά γίνεται ανειλικρινές και συνάμα επικίνδυνο.
Το ίδιο ισχύει και για την Κάσι. Κανονικά είναι δυνατή, ασφαλής, χαρούμενη από τη φύση της, τα έχει καλά με τον εαυτό της – όλα αυτά την κάνουν καλή μυστικό, ικανή να υποδυθεί κάποιον άλλο με πειστικότητα και ειλικρίνεια. Στην αρχή όμως του Ξένου δέρματος, φέρει ένα πολύ βαθύ τραύμα εξαιτίας όσων συνέβησαν Στο δάσος. Υπό αυτές τις συνθήκες η διαδικασία που απαιτείται για να γίνει Λέξι Μάντισον είναι γι’ αυτή δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία είναι θεραπευτική, διότι κάνοντας καλή δουλειά ως Λέξι βρίσκει ξανά τα πατήματα και την ταυτότητά της αλλά από την άλλη είναι εξαιρετικά επικίνδυνη διότι τα όριά της έχουν παραβιαστεί τόσο πολύ ώστε δεν έχει από κάπου να πιαστεί προκειμένου να εμποδίσει τον εαυτό της να γίνει ένα με τη Λέξι. Και η Λέξι δεν είναι και το πιο υγιές άτομο.

Όταν στήνατε το βιβλίο γνωρίζατε ποιος ήταν ο δολοφόνος ή το ανακαλύψατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής;
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της γραφής μου είναι το εξής: Δεν έχω ιδέα τι κάνω. Ξεκινάω με έναν αφηγητή, έναν βασικό πυρήνα υπόθεσης και πολύ καφέ. Από εκεί και πέρα απλώς βουτάω και ελπίζω.
Μάλλον οφείλεται στο υπόβαθρο της ηθοποιίας. Έχω συνηθίσει να παίρνω ως σημείο έναρξης τους χαρακτήρες και όταν αρχίζω να γράφω ένα βιβλίο δεν τους γνωρίζω αρκετά καλά ώστε να ξέρω τι θα κάνουν, από πού έρχονται και πού πηγαίνουν. Όσο περισσότερο τους γνωρίζω, το βιβλίο παίρνει σταδιακά μορφή μες στο κεφάλι μου, σαν πολαρόιντ. (Έτσι απαιτείται πάρα πολύ ξαναγράψιμο· ζηλεύω τρελά τους συγγραφείς που έχουν σχεδιασμένο ολόκληρο το βιβλίο προτού καν ξεκινήσουν.) Όταν άρχισα να γράφω το Ξένο δέρμα, δεν είχα ιδέα ποιο ήταν το θύμα ή γιατί στην ευχή κάποιος θα ήθελε να τη σκοτώσει ούτε φυσικά ποιος ήταν ο δολοφόνος. Όμως καθώς ξεδιπλώνονταν οι χαρακτήρες και οι σχέσεις τους, έγινε ξεκάθαρο ότι η Λέξι Μάντισον μπορούσε να γίνει πολύ πιο επικίνδυνη απ’ ό,τι έδειχνε και, ηθελημένα ή αθέλητα, ότι αποτελούσε απειλή για τους ανθρώπους γύρω της με ποικίλους τρόπους, έτσι ώστε τελικά κάποιος από αυτούς να κάνει το μεγάλο βήμα και να τη σκοτώσει.

Στο βιβλίο σε δεύτερο επίπεδο βράζει μια υπόγεια ταξική πάλη, μια ιρλανδοβρετανική εχθρότητα. Τα ζητήματα αυτά είναι απαραίτητα για την αφήγηση της συγκεκριμένης ιστορίας ή αποτελούν απλώς μέρος του ιρλανδικού επαρχιακού τοπίου στο οποίο στήνεται η δράση;
Θεωρώ ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας όπως άλλωστε και ότι είναι καίριας σημασίας για το παρελθόν της χώρας. Ένα βασικό ζήτημα που σκεφτόμουν όσο έγραφα το βιβλίο ήταν η σχέση παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος, πώς το ένα καθορίζει και επανακαθορίζει το άλλο καθώς επίσης και πώς προσπαθούμε να τα ισορροπήσουμε και συχνά αποτυγχάνουμε.
Το κύριο ερώτημα που καταδυναστεύει την Ιρλανδία αυτή τη στιγμή είναι το εξής: Όταν το παρόν και το παρελθόν συγκρούονται με ταχύτητα εκατοντάδων χιλιομέτρων την ώρα, πώς τα ισορροπείς χωρίς να τα καταστρέψεις αμφότερα; Τα τελευταία δέκα, δεκαπέντε χρόνια η χώρα άλλαξε πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούσε να διαχειριστεί το μυαλό μας και ακόμα προσπαθούμε να αφομοιώσουμε τις αλλαγές και να βρούμε υγιείς τρόπους για να τις διαχειριστούμε. Το παραπάνω ερώτημα αναδύθηκε στο βιβλίο διότι με περιβάλλει καθημερινά. Όλοι οι ήρωες προσπαθούν, από διαφορετικές πλευρές, να βρουν τρόπους να ισορροπήσουν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Το παρελθόν του σπιτιού, το παρελθόν της Ιρλανδίας συνυφαίνονται στη διαδικασία αυτή.

Η Ξαγκαθιά έχει ισχυρή επίδραση στους ανθρώπους· για τους ενοίκους της είναι κάτι θαυμαστό, μια πηγή έμπνευσης, ενώ για τους ανθρώπους του Γκλένσκι κάτι απειλητικό και κακόβουλο. Σε πολλές από τις περιγραφές σας, το σπίτι είναι έμψυχο και ζωντανό. Το θεωρείτε ως έναν επιπλέον ήρωα του βιβλίου;
Φυσικά, πρόκειται όμως για έναν ήρωα ρευστό, που ορίζεται από τους υπόλοιπους χαρακτήρες και ξεχωριστά από τον καθένα τους. Γίνεται καθρέφτης που αντανακλά όσα θέλουν ή έχουν ανάγκη να δουν: ένα σπίτι, ένα καταφύγιο, μια απειλή, μια έμπνευση, ένα σύμβολο καταπίεσης ή μια χρυσή ευκαιρία. Κατ’ αυτή την έννοια μοιάζει πολύ στην ίδια τη Λέξι, που καταλαβαίνει τι είναι αυτό που θέλουν οι άλλοι να δουν σε αυτήν και τους το προβάλλει.

Όσο προβληματικός κι αν είναι ο Ντάνιελ, αναπτύσσει ένα εύγλωττο επιχείρημα όταν ασκεί κριτική στον σύγχρονο πολιτισμό και εξηγεί στην Κάσι το όραμά του για την Ξαγκαθιά. Συμφωνείτε με τις απόψεις του; Αποτελεί σημαντικό θέμα στο γράψιμό σας;
Δεν συμφωνώ ακριβώς με τον Ντάνιελ, θα έλεγα πως είναι ίσως κάπως ακραίος, όμως θεωρώ ότι έχει δίκιο σε κάποια σημεία. Κάπου παραθέτει μια ισπανική παροιμία: «Πάρε ό,τι θέλεις και πλήρωσε το τίμημα, λέει ο Θεός».
Η παροιμία αυτή είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ ό,τι ακούγεται. Μας περικυκλώνουν και άλλες εξωγενείς δυνάμεις που μας επιβάλλουν τι να θέλουμε: να θέλεις όλο και περισσότερα! Να θέλεις όλο και μεγαλύτερα πράγματα! Να θέλεις πράγματα που ούτε που τα έχεις ακούσει! Να θέλεις SUV και καινούργια δόντια και 2,4 παιδιά! Να θέλεις να είσαι πιο αδύνατος! Να θέλεις να είσαι πιο ξανθιά! Και λοιπά και λοιπά. Είναι δύσκολο να αγνοήσεις όλες αυτές τις φωνές και να καταλάβεις τι θέλεις πραγματικά. Εάν δεν ξέρεις, εάν επιτρέψεις στον εαυτό σου να διαμορφώσει τα θέλω του σύμφωνα με τις απόψεις των άλλων, κινδυνεύεις να χάσεις τον έλεγχο της ίδιας σου της ζωής. Για τον Ντάνιελ, αυτό είναι ένα από τα δύο θεμελιώδη στοιχεία ενός ενήλικα, η ικανότητα να ξεδιαλύνει τι είναι αυτό που θέλει περισσότερο.
Ως προς την παροιμία, αυτό το ερώτημα ζωτικής σημασίας, «τι θέλεις;», έρχεται με ένα εξίσου σημαντικό επακόλουθο: αυτό που θέλεις δεν είναι δωρεάν. Κάτι που επίσης σου λένε σε πάρα πολλές δυτικές κοινωνίες είναι ότι μπορείς να αποκτήσεις ό,τι θέλεις αρκεί να πιστέψεις σε αυτό. Δεν αναφέρει κανείς ότι πρέπει να πληρώσεις – με σκληρή δουλειά, με θυσίες ή με οτιδήποτε άλλο. Στην πραγματικότητα όμως η ζωή ζητάει πληρωμή. Διάλεξε ανάμεσα στην ασφάλεια μιας δουλειάς σε τράπεζα ή στο όνειρό σου να γίνεις μουσικός· ανάμεσα στο να μείνεις σπίτι να μεγαλώσεις τα παιδιά σου ή να κυνηγήσεις την καριέρα σου. Ό,τι κι αν διαλέξεις, το πληρώνεις με το άλλο. Είναι νόμος της φύσης, είναι κάτι που μας έχουν πει να αγνοούμε αλλά από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε όσο σκληρά κι αν προσπαθήσουμε.
Για τον Ντάνιελ, τα δύο θεμελιώδη στοιχεία που καθιστούν κάποιον ενήλικα είναι να ξέρεις τι θέλεις και να δεσμεύεσαι ότι θα πληρώσεις γι’ αυτό. Μπορεί αυτό που θέλει εκείνος να είναι κάπως παράξενο, όμως ξέρει τι είναι και ποιο ακριβώς είναι το τίμημα.

Στο βιβλίο δεν υπάρχει ούτε μία ερωτική σκηνή όμως πίσω από τις λέξεις οι ερωτικές σχέσεις επηρεάζουν βαθιά τις ισορροπίες μεταξύ των χαρακτήρων. Ήταν συνειδητή η επιλογή να κρατήσετε το σεξ υπόρρητο;
Εν μέρει ήταν εσκεμμένο. Δεν είμαι καλή στο να βροντοφωνάζω τα πράγματα. Πιστεύω ότι σχεδόν όλα –ιδιαίτερα τα δυνατά ζητήματα, όπως το σεξ και η βία– γίνονται πιο ισχυρά εάν δεν λέγονται ξεκάθαρα, εάν επιτρέπεται στον αναγνώστη να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του. Στο Δάσος το πιο βίαιο που συνέβη «επί σκηνής» είναι μία γρατζουνιά στο πρόσωπο, στο Ξένο δέρμα το πιο τολμηρό ένα φιλί.
Εν μέρει επίσης ήταν εγγενές στοιχείο του βιβλίου. Υπάρχει ένα στάδιο στη ζωή, κάπου εκεί στο λύκειο και το πανεπιστήμιο, όπου οι πιο σημαντικοί άνθρωποι στον κόσμο είναι οι φίλοι σου. Απομακρύνεσαι από τη νουκλεϊκή σου οικογένεια, όμως δεν έχεις φτάσει ακόμη στην ηλικία που σχηματίζονται οι ρομαντικές σχέσεις ζωής – ίσως κάποιος από την παρέα να αποκτήσει φίλο ή φίλη και να χαθεί για λίγους μήνες, όμως όλοι ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει. Οι πιο σημαντικοί άνθρωποι όμως που σε περιβάλλουν είναι αυτή η παρέα φίλων, κάποιοι από αυτούς κοντινοί, κάποιοι λιγότερο.
Σε ακριβώς αυτή τη φάση βρίσκονται οι χαρακτήρες του βιβλίου. Αποτελούν ο ένας τον κόσμο του άλλου. Και στη φάση αυτή το σεξ μεταξύ τους είναι επικίνδυνο πράγμα· μπορεί να καταστρέψει την εύθραυστη, δύσκολα κερδισμένη ισορροπία. Έτσι, όσο φορτισμένες κι αν γίνονται οι σχέσεις τους, οι ήρωες πολεμούν να κρύψουν ο ένας από τον άλλο τη σεξουαλική τους ένταση αλλά και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Το σεξ παραμένει υπόρρητο στο βιβλίο γιατί έτσι το διατηρούν οι ήρωες, καταβάλλοντας τεράστια προσπάθεια και πληρώνοντας ένα πολύ υψηλό τίμημα.

Το γεγονός ότι η Λέξι Μάντισον είναι ίδια η Κάσι και της κλέβει την ταυτότητα που χρησιμοποιούσε ως μυστική είναι μια προϋπόθεση εξαιρετικά απίθανη. Πώς προέκυψε η ευφάνταστη αυτή ιδέα και πώς τη μετατρέψατε σε πιστευτή ιστορία;
Ήξερα από την αρχή ότι αυτό το εγχείρημα ήταν ιδιαίτερα παράτολμο. Το γεμάτο αμφιβολία βλέμμα του αρραβωνιαστικού μου όταν του είπα την ιδέα τα έλεγε όλα! Παρ’ όλα αυτά, μου αρέσουν οι προκλήσεις. Επίσης η εικόνα μιας ντετέκτιβ που κοιτάζει το νεκρό της πρόσωπο, η σκέψη ότι βρίσκεις τον σωσία σου όταν πια είναι πολύ αργά οπότε ο μόνος τρόπος να τον γνωρίσεις είναι να γίνεις εκείνος, μου φάνηκε πολύ ελκυστική. Δεν ήθελα να την εγκαταλείψω ως ιδέα. Ήμουν πάρα πολύ περίεργη να ανακαλύψω τι θα γινόταν μετά. Γι’ αυτό λοιπόν έπρεπε να βρω έναν τρόπο να το κάνω να λειτουργήσει.
Και το έκανα (ή ελπίζω ότι το έκανα!) εστιάζοντας στα ίδια πράγματα που θα είχαν εστιάσει η Κάσι και ο Φρανκ, καθώς προετοιμάζονταν για τη στιγμή που η Κάσι θα αναλάμβανε τη ζωή της Λέξι: τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες, τις αποχρώσεις των προσωπικών σχέσεων, όλα τα επίπεδα που συνθέτουν μια στέρεη, πιστευτή πραγματικότητα. Επιπλέον, όπως αποδεικνύεται, μόνο τυχαία δεν ήταν η κλοπή της μυστικής ταυτότητας της Κάσι από τη Λέξι.

Στα βιβλία της Tana French το βασικό ερώτημα στην πραγματικότητα δεν είναι «Ποιος είναι ο δολοφόνος;», αλλά «Ποιος είναι ο ντετέκτιβ;» και, όπως έχει επισημάνει και η κριτική, δεν ξεχωρίζουν μόνο λόγω της πλοκής ή της λύσης μυστηρίου, αλλά χάρη στην αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέα και την εξαιρετική σκιαγράφηση των χαρακτήρων. Διαβάστε παρακάτω μια συνομιλία μαζί της με αφορμή το βιβλίο της Ξένο δέρμα, δεύτερο στην αστυνομική σειρά της με επίκεντρο το Τμήμα Ανθρωποκτονιών του Δουβλίνου και το πιο αγαπημένο των αναγνωστών.
Όποιος γνωρίζει το έργο της, «κολλάει» μαζί της –σύμφωνα με το περιοδικό New Yorker η French εμπνέει θρησκευτική αφοσίωση στους αναγνώστες της– οπότε σας προειδοποιούμε…

Το Ξένο δέρμα συνεχίζει από εκεί που μας άφησε το πρώτο βιβλίο κάνοντας αναφορές σε όσα συνέβησαν Στο δάσος αλλά από την οπτική γωνία ενός άλλου χαρακτήρα. Γιατί αποφασίσατε να γράψετε κάτι τέτοιο αντί για μία καθαρόαιμη συνέχεια;
Θέλω να γράφω για σημαντικές καμπές της ζωής, για σταυροδρόμια που κάνουν τη διαφορά, για τις στιγμές εκείνες που επιλέγοντας κάτι ξέρεις ότι όλα θα είναι εντελώς διαφορετικά απ’ ό,τι εάν είχες κάνει την αντίθετη επιλογή. Το Στο δάσος αφορούσε το σημείο καμπής της ζωής του Ρομπ Ράιαν και το θέμα είναι ότι η ζωή του καθενός δεν περιέχει πάρα πολλές ανάλογες στιγμές. Έτσι όταν άρχισα να σκέφτομαι το δεύτερο βιβλίο μου, είχα τρεις επιλογές: να συνεχίζω να φέρνω τον καημένο τον τύπο αντιμέτωπο με κολοσσιαίες αποφάσεις ζωής, να κατεβάσω τον πήχη και να μιλήσω για λιγότερο σημαντικά κομμάτια της ζωής του ή να αλλάξω αφηγητή. Θεώρησα την τρίτη επιλογή την πιο ενδιαφέρουσα κι έτσι πέρασα στην Κάσι. Έτσι κι αλλιώς σκέφτηκα ότι αξίζει ένα δικό της βιβλίο.

Η Κάσι Μάντοξ αρκετά νωρίς στο βιβλίο σκιαγραφεί το προφίλ του δράστη. Για να το στήσετε, συμβουλευτήκατε ειδικούς ή αντλήσατε από τις δικές σας γνώσεις σχετικά με την ανθρώπινη φύση;
Λίγο κι από τα δύο. Η Κάσι δεν είναι επαγγελματίας στη σκιαγράφηση προφίλ – η ιρλανδική αστυνομία δεν διαθέτει τέτοια ειδικότητα. Όταν χρειάζεται, συνεργάζεται με κάποιον από τις ΗΠΑ ή το Η.Β. Η Κάσι εντελώς τυχαία βρέθηκε να έχει και αυτή την αρμοδιότητα στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών. Επειδή είχε κάνει σπουδές ψυχολογίας, οι συνάδελφοί της τη χρησιμοποιούν ως εναλλακτική αναλύτρια συμπεριφοράς κι εκείνη μελετάει όσο περισσότερο μπορεί για να μη δίνει λανθασμένες συμβουλές. Έτσι έγινε πολύ πιο εύκολο για μένα να εμβαθύνω όσο κι εκείνη στον τομέα. Απλώς έκανα ό,τι θα είχε κάνει εκείνη, μελέτησα όποιο βιβλίο και όποια υπόθεση είχα στη διάθεσή μου.
Η σκιαγράφηση προφίλ περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό κατανόηση της ανθρώπινης φύσης. Για παράδειγμα, εάν ένας εγκληματίας παίρνει τον χρόνο του στον τόπο του εγκλήματος, το συμπέρασμα είναι ότι αισθάνεται σιγουριά πως δεν θα τον διακόψει κανείς, με άλλα λόγια υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γνωρίζει καλά το μέρος. Αυτό είναι κοινή λογική. Επίσης όμως ένα μεγάλο κομμάτι της σκιαγράφησης προφίλ βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία –κάποιες φορές μη αναμενόμενα– για εγκληματικά μοτίβα. Εάν τα στατιστικά δεδομένα σού λένε ότι το 95% των επιθέσεων με μαχαίρι σε κάποια πόλη διαπράττεται από λευκούς άνδρες μεταξύ 16 και 20 ετών κι εσύ ερευνάς μια επίθεση με μαχαίρι, τότε ξέρεις ότι κατά 95% ψάχνεις έναν λευκό έφηβο. Οι πραγματικοί επαγγελματίες του είδους χτίζουν τα προφίλ βασισμένοι σε έναν συνδυασμό και των δύο: των πιθανοτήτων που βασίζονται στη στατιστική και του ενστίκτου που βασίζεται στην επαγγελματική τους εμπειρία και τη γνώση της ανθρώπινης φύσης. Προσπάθησα να κάνω λοιπόν το ίδιο με τις προσπάθειες της Κάσι.

Ως ηθοποιός, βλέπετε αναλογίες ανάμεσα στο πώς στήνει ένας μυστικός τον χαρακτήρα του και το πώς δημιουργεί ή ενσαρκώνει κανείς έναν φανταστικό ήρωα;
Φυσικά, όμως, και οι αναλογίες έχουν κάποιο όριο. Στην ηθοποιία, στη συγγραφή ενός μυθιστορήματος σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση ή στο στήσιμο μιας μυστικής αποστολής, ο στόχος είναι κατά το δυνατόν να μην εμπλακείς, μέσα από σένα να μιλάει ο χαρακτήρας, όσο το δυνατόν απόλυτα και στο μεγαλύτερο βάθος και να αφήσεις το κοινό να δει τον χαρακτήρα αντί για σένα.
Η διαφορά είναι εμφανής αλλά πολύ σημαντική: στο γράψιμο και την ηθοποιία, το κοινό δεν αναμένεται να σκεφτεί ότι ο φανταστικός ήρωας είναι αληθινός. Η φαντασία του κοινού συνεργάζεται με αυτή του συγγραφέα ή του ηθοποιού με σκοπό τη δημιουργία του χαρακτήρα. Είναι μια συνεργατική διαδικασία. Στη δουλειά του μυστικού δεν υπάρχει κάποιου είδους συνεργασία. Το «κοινό» δεν παίρνει μέρος στη διαδικασία, επομένως πρέπει να γίνει πιστευτό ότι ο φανταστικός χαρακτήρας είναι πέρα για πέρα αληθινός. Ο μυστικός είναι προσεκτικός, προσπαθεί εσκεμμένα να τους εξαπατήσει καθώς τίθεται θέμα ζωής και θανάτου ή φυλάκισης. Η δουλειά του μυστικού αστυνομικού είναι πολύ πιο σκοτεινή και πολύ περισσότερο φορτισμένη ηθικά.

Η ιδέα ότι κάποιος κρύβεται πίσω από μια άλλη περσόνα έτσι ώστε να αποδράσει από ένα επώδυνο παρελθόν αποτελεί θέμα που επανέρχεται στο βιβλίο – περισσότερο εμφανές με την Κάσι και τη Λέξι, το βλέπουμε όμως και με τους υπόλοιπους ενοίκους της Ξαγκαθιάς. Είναι δυνατόν να είναι υγιής πρακτική το να παριστάνεις έναν άλλον; Πρέπει κάποιος να έχει πληγωθεί με κάποιον τρόπο για να φέρει σε πέρας επιτυχώς αυτή την «παράσταση»;
Το αντίθετο θα έλεγα. Όσο υγιέστερος και πιο δυνατός είναι κάποιος, τόσο πιθανότερο είναι να παραστήσει κάποιον άλλο με επιτυχία. Για να επανέλθω στον παραλληλισμό με την ηθοποιία, πολλοί προσκολλώνται στο κλισέ ότι ηθοποιοί γίνονται μόνο τα κατεστραμμένα άτομα, πράγμα κατανοητό. Πάντα υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν τη δημιουργική διαδικασία ως κάτι εξόχως απειλητικό κι έτσι νιώθουν την απεγνωσμένη ανάγκη να πουν ότι κάτι δεν πάει καλά με οποιονδήποτε καταπιάνεται με αυτή. Θυμάμαι ωστόσο την καθηγήτρια υποκριτικής να μας λέει: Δεν μπορείτε να είστε κάποιος άλλος παρά μόνο εάν μπορείτε να είστε αληθινά και ειλικρινά ο εαυτός σας. Όσο περισσότερο είστε ο εαυτός σας τόσο πιο εύκολα θα γίνετε κάποιος άλλος. Αλήθεια είναι. Το να υποδύεσαι κάποιον χαρακτήρα δεν θα ’πρεπε να είναι προσποίηση ή «παράσταση» ή ένας τρόπος να κρυφτείς από τον εαυτό σου αλλά μια προσπάθεια να φτάσεις σε μια αλήθεια που δεν μπορείς να φτάσεις με άλλον τρόπο. Έτσι είναι για κάθε σοβαρό ηθοποιό. Διαφορετικά γίνεται ανειλικρινές και συνάμα επικίνδυνο.
Το ίδιο ισχύει και για την Κάσι. Κανονικά είναι δυνατή, ασφαλής, χαρούμενη από τη φύση της, τα έχει καλά με τον εαυτό της – όλα αυτά την κάνουν καλή μυστικό, ικανή να υποδυθεί κάποιον άλλο με πειστικότητα και ειλικρίνεια. Στην αρχή όμως του Ξένου δέρματος, φέρει ένα πολύ βαθύ τραύμα εξαιτίας όσων συνέβησαν Στο δάσος. Υπό αυτές τις συνθήκες η διαδικασία που απαιτείται για να γίνει Λέξι Μάντισον είναι γι’ αυτή δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία είναι θεραπευτική, διότι κάνοντας καλή δουλειά ως Λέξι βρίσκει ξανά τα πατήματα και την ταυτότητά της αλλά από την άλλη είναι εξαιρετικά επικίνδυνη διότι τα όριά της έχουν παραβιαστεί τόσο πολύ ώστε δεν έχει από κάπου να πιαστεί προκειμένου να εμποδίσει τον εαυτό της να γίνει ένα με τη Λέξι. Και η Λέξι δεν είναι και το πιο υγιές άτομο.

Όταν στήνατε το βιβλίο γνωρίζατε ποιος ήταν ο δολοφόνος ή το ανακαλύψατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής;
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της γραφής μου είναι το εξής: Δεν έχω ιδέα τι κάνω. Ξεκινάω με έναν αφηγητή, έναν βασικό πυρήνα υπόθεσης και πολύ καφέ. Από εκεί και πέρα απλώς βουτάω και ελπίζω.
Μάλλον οφείλεται στο υπόβαθρο της ηθοποιίας. Έχω συνηθίσει να παίρνω ως σημείο έναρξης τους χαρακτήρες και όταν αρχίζω να γράφω ένα βιβλίο δεν τους γνωρίζω αρκετά καλά ώστε να ξέρω τι θα κάνουν, από πού έρχονται και πού πηγαίνουν. Όσο περισσότερο τους γνωρίζω, το βιβλίο παίρνει σταδιακά μορφή μες στο κεφάλι μου, σαν πολαρόιντ. (Έτσι απαιτείται πάρα πολύ ξαναγράψιμο· ζηλεύω τρελά τους συγγραφείς που έχουν σχεδιασμένο ολόκληρο το βιβλίο προτού καν ξεκινήσουν.) Όταν άρχισα να γράφω το Ξένο δέρμα, δεν είχα ιδέα ποιο ήταν το θύμα ή γιατί στην ευχή κάποιος θα ήθελε να τη σκοτώσει ούτε φυσικά ποιος ήταν ο δολοφόνος. Όμως καθώς ξεδιπλώνονταν οι χαρακτήρες και οι σχέσεις τους, έγινε ξεκάθαρο ότι η Λέξι Μάντισον μπορούσε να γίνει πολύ πιο επικίνδυνη απ’ ό,τι έδειχνε και, ηθελημένα ή αθέλητα, ότι αποτελούσε απειλή για τους ανθρώπους γύρω της με ποικίλους τρόπους, έτσι ώστε τελικά κάποιος από αυτούς να κάνει το μεγάλο βήμα και να τη σκοτώσει.

Στο βιβλίο σε δεύτερο επίπεδο βράζει μια υπόγεια ταξική πάλη, μια ιρλανδοβρετανική εχθρότητα. Τα ζητήματα αυτά είναι απαραίτητα για την αφήγηση της συγκεκριμένης ιστορίας ή αποτελούν απλώς μέρος του ιρλανδικού επαρχιακού τοπίου στο οποίο στήνεται η δράση;
Θεωρώ ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας όπως άλλωστε και ότι είναι καίριας σημασίας για το παρελθόν της χώρας. Ένα βασικό ζήτημα που σκεφτόμουν όσο έγραφα το βιβλίο ήταν η σχέση παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος, πώς το ένα καθορίζει και επανακαθορίζει το άλλο καθώς επίσης και πώς προσπαθούμε να τα ισορροπήσουμε και συχνά αποτυγχάνουμε.
Το κύριο ερώτημα που καταδυναστεύει την Ιρλανδία αυτή τη στιγμή είναι το εξής: Όταν το παρόν και το παρελθόν συγκρούονται με ταχύτητα εκατοντάδων χιλιομέτρων την ώρα, πώς τα ισορροπείς χωρίς να τα καταστρέψεις αμφότερα; Τα τελευταία δέκα, δεκαπέντε χρόνια η χώρα άλλαξε πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούσε να διαχειριστεί το μυαλό μας και ακόμα προσπαθούμε να αφομοιώσουμε τις αλλαγές και να βρούμε υγιείς τρόπους για να τις διαχειριστούμε. Το παραπάνω ερώτημα αναδύθηκε στο βιβλίο διότι με περιβάλλει καθημερινά. Όλοι οι ήρωες προσπαθούν, από διαφορετικές πλευρές, να βρουν τρόπους να ισορροπήσουν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Το παρελθόν του σπιτιού, το παρελθόν της Ιρλανδίας συνυφαίνονται στη διαδικασία αυτή.

Η Ξαγκαθιά έχει ισχυρή επίδραση στους ανθρώπους· για τους ενοίκους της είναι κάτι θαυμαστό, μια πηγή έμπνευσης, ενώ για τους ανθρώπους του Γκλένσκι κάτι απειλητικό και κακόβουλο. Σε πολλές από τις περιγραφές σας, το σπίτι είναι έμψυχο και ζωντανό. Το θεωρείτε ως έναν επιπλέον ήρωα του βιβλίου;
Φυσικά, πρόκειται όμως για έναν ήρωα ρευστό, που ορίζεται από τους υπόλοιπους χαρακτήρες και ξεχωριστά από τον καθένα τους. Γίνεται καθρέφτης που αντανακλά όσα θέλουν ή έχουν ανάγκη να δουν: ένα σπίτι, ένα καταφύγιο, μια απειλή, μια έμπνευση, ένα σύμβολο καταπίεσης ή μια χρυσή ευκαιρία. Κατ’ αυτή την έννοια μοιάζει πολύ στην ίδια τη Λέξι, που καταλαβαίνει τι είναι αυτό που θέλουν οι άλλοι να δουν σε αυτήν και τους το προβάλλει.

Όσο προβληματικός κι αν είναι ο Ντάνιελ, αναπτύσσει ένα εύγλωττο επιχείρημα όταν ασκεί κριτική στον σύγχρονο πολιτισμό και εξηγεί στην Κάσι το όραμά του για την Ξαγκαθιά. Συμφωνείτε με τις απόψεις του; Αποτελεί σημαντικό θέμα στο γράψιμό σας;
Δεν συμφωνώ ακριβώς με τον Ντάνιελ, θα έλεγα πως είναι ίσως κάπως ακραίος, όμως θεωρώ ότι έχει δίκιο σε κάποια σημεία. Κάπου παραθέτει μια ισπανική παροιμία: «Πάρε ό,τι θέλεις και πλήρωσε το τίμημα, λέει ο Θεός».
Η παροιμία αυτή είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ ό,τι ακούγεται. Μας περικυκλώνουν και άλλες εξωγενείς δυνάμεις που μας επιβάλλουν τι να θέλουμε: να θέλεις όλο και περισσότερα! Να θέλεις όλο και μεγαλύτερα πράγματα! Να θέλεις πράγματα που ούτε που τα έχεις ακούσει! Να θέλεις SUV και καινούργια δόντια και 2,4 παιδιά! Να θέλεις να είσαι πιο αδύνατος! Να θέλεις να είσαι πιο ξανθιά! Και λοιπά και λοιπά. Είναι δύσκολο να αγνοήσεις όλες αυτές τις φωνές και να καταλάβεις τι θέλεις πραγματικά. Εάν δεν ξέρεις, εάν επιτρέψεις στον εαυτό σου να διαμορφώσει τα θέλω του σύμφωνα με τις απόψεις των άλλων, κινδυνεύεις να χάσεις τον έλεγχο της ίδιας σου της ζωής. Για τον Ντάνιελ, αυτό είναι ένα από τα δύο θεμελιώδη στοιχεία ενός ενήλικα, η ικανότητα να ξεδιαλύνει τι είναι αυτό που θέλει περισσότερο.
Ως προς την παροιμία, αυτό το ερώτημα ζωτικής σημασίας, «τι θέλεις;», έρχεται με ένα εξίσου σημαντικό επακόλουθο: αυτό που θέλεις δεν είναι δωρεάν. Κάτι που επίσης σου λένε σε πάρα πολλές δυτικές κοινωνίες είναι ότι μπορείς να αποκτήσεις ό,τι θέλεις αρκεί να πιστέψεις σε αυτό. Δεν αναφέρει κανείς ότι πρέπει να πληρώσεις – με σκληρή δουλειά, με θυσίες ή με οτιδήποτε άλλο. Στην πραγματικότητα όμως η ζωή ζητάει πληρωμή. Διάλεξε ανάμεσα στην ασφάλεια μιας δουλειάς σε τράπεζα ή στο όνειρό σου να γίνεις μουσικός· ανάμεσα στο να μείνεις σπίτι να μεγαλώσεις τα παιδιά σου ή να κυνηγήσεις την καριέρα σου. Ό,τι κι αν διαλέξεις, το πληρώνεις με το άλλο. Είναι νόμος της φύσης, είναι κάτι που μας έχουν πει να αγνοούμε αλλά από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε όσο σκληρά κι αν προσπαθήσουμε.
Για τον Ντάνιελ, τα δύο θεμελιώδη στοιχεία που καθιστούν κάποιον ενήλικα είναι να ξέρεις τι θέλεις και να δεσμεύεσαι ότι θα πληρώσεις γι’ αυτό. Μπορεί αυτό που θέλει εκείνος να είναι κάπως παράξενο, όμως ξέρει τι είναι και ποιο ακριβώς είναι το τίμημα.

Στο βιβλίο δεν υπάρχει ούτε μία ερωτική σκηνή όμως πίσω από τις λέξεις οι ερωτικές σχέσεις επηρεάζουν βαθιά τις ισορροπίες μεταξύ των χαρακτήρων. Ήταν συνειδητή η επιλογή να κρατήσετε το σεξ υπόρρητο;
Εν μέρει ήταν εσκεμμένο. Δεν είμαι καλή στο να βροντοφωνάζω τα πράγματα. Πιστεύω ότι σχεδόν όλα –ιδιαίτερα τα δυνατά ζητήματα, όπως το σεξ και η βία– γίνονται πιο ισχυρά εάν δεν λέγονται ξεκάθαρα, εάν επιτρέπεται στον αναγνώστη να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του. Στο Δάσος το πιο βίαιο που συνέβη «επί σκηνής» είναι μία γρατζουνιά στο πρόσωπο, στο Ξένο δέρμα το πιο τολμηρό ένα φιλί.
Εν μέρει επίσης ήταν εγγενές στοιχείο του βιβλίου. Υπάρχει ένα στάδιο στη ζωή, κάπου εκεί στο λύκειο και το πανεπιστήμιο, όπου οι πιο σημαντικοί άνθρωποι στον κόσμο είναι οι φίλοι σου. Απομακρύνεσαι από τη νουκλεϊκή σου οικογένεια, όμως δεν έχεις φτάσει ακόμη στην ηλικία που σχηματίζονται οι ρομαντικές σχέσεις ζωής – ίσως κάποιος από την παρέα να αποκτήσει φίλο ή φίλη και να χαθεί για λίγους μήνες, όμως όλοι ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει. Οι πιο σημαντικοί άνθρωποι όμως που σε περιβάλλουν είναι αυτή η παρέα φίλων, κάποιοι από αυτούς κοντινοί, κάποιοι λιγότερο.
Σε ακριβώς αυτή τη φάση βρίσκονται οι χαρακτήρες του βιβλίου. Αποτελούν ο ένας τον κόσμο του άλλου. Και στη φάση αυτή το σεξ μεταξύ τους είναι επικίνδυνο πράγμα· μπορεί να καταστρέψει την εύθραυστη, δύσκολα κερδισμένη ισορροπία. Έτσι, όσο φορτισμένες κι αν γίνονται οι σχέσεις τους, οι ήρωες πολεμούν να κρύψουν ο ένας από τον άλλο τη σεξουαλική τους ένταση αλλά και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Το σεξ παραμένει υπόρρητο στο βιβλίο γιατί έτσι το διατηρούν οι ήρωες, καταβάλλοντας τεράστια προσπάθεια και πληρώνοντας ένα πολύ υψηλό τίμημα.

Το γεγονός ότι η Λέξι Μάντισον είναι ίδια η Κάσι και της κλέβει την ταυτότητα που χρησιμοποιούσε ως μυστική είναι μια προϋπόθεση εξαιρετικά απίθανη. Πώς προέκυψε η ευφάνταστη αυτή ιδέα και πώς τη μετατρέψατε σε πιστευτή ιστορία;
Ήξερα από την αρχή ότι αυτό το εγχείρημα ήταν ιδιαίτερα παράτολμο. Το γεμάτο αμφιβολία βλέμμα του αρραβωνιαστικού μου όταν του είπα την ιδέα τα έλεγε όλα! Παρ’ όλα αυτά, μου αρέσουν οι προκλήσεις. Επίσης η εικόνα μιας ντετέκτιβ που κοιτάζει το νεκρό της πρόσωπο, η σκέψη ότι βρίσκεις τον σωσία σου όταν πια είναι πολύ αργά οπότε ο μόνος τρόπος να τον γνωρίσεις είναι να γίνεις εκείνος, μου φάνηκε πολύ ελκυστική. Δεν ήθελα να την εγκαταλείψω ως ιδέα. Ήμουν πάρα πολύ περίεργη να ανακαλύψω τι θα γινόταν μετά. Γι’ αυτό λοιπόν έπρεπε να βρω έναν τρόπο να το κάνω να λειτουργήσει.
Και το έκανα (ή ελπίζω ότι το έκανα!) εστιάζοντας στα ίδια πράγματα που θα είχαν εστιάσει η Κάσι και ο Φρανκ, καθώς προετοιμάζονταν για τη στιγμή που η Κάσι θα αναλάμβανε τη ζωή της Λέξι: τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες, τις αποχρώσεις των προσωπικών σχέσεων, όλα τα επίπεδα που συνθέτουν μια στέρεη, πιστευτή πραγματικότητα. Επιπλέον, όπως αποδεικνύεται, μόνο τυχαία δεν ήταν η κλοπή της μυστικής ταυτότητας της Κάσι από τη Λέξι.