«Γνώριζα εδώ και πολύ καιρό ότι ήθελα να ασχοληθώ με αυτό το υλικό που ανέκαθεν με περιέβαλλε»
Αγαπητέ Nelio Biedermann, ζεις στις όχθες της λίμνης της Ζυρίχης και έχεις μεγαλώσει κοντά στο νερό. Αυτή η λίμνη σε έχει επηρεάσει με κάποιον τρόπο;
Σίγουρα λιγότερo απ’ ό,τι η θάλασσα. Η ζωή στη Ζυρίχη κάθε άλλο παρά ήρεμους ρυθμούς έχει. Ωστόσο η λίμνη και τα βουνά που υψώνονται στο βάθος έχουν μια εξωπραγματική ομορφιά. Και το καλοκαίρι ολόκληρη η πόλη συγκεντρώνεται στις όχθες της λίμνης και του ποταμού Λίματ.
Πού έγραψες το Λάζαρ;
Η πρώτη πρόταση μού ήρθε στο μυαλό όταν έμενα σε ένα άθλιο δωμάτιο ξενοδοχείου στη νότια Πορτογαλία, ενώ την τελευταία την έγραψα σε ένα κάπως καλύτερο δωμάτιο ξενοδοχείου στο νησί Χόλμπος του Μεξικού. Στο ενδιάμεσο, έγραφα κυρίως στο σπίτι μου στη Ζυρίχη και στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου στη Βουδαπέστη.
Πώς καταφέρνεις να μένεις συγκεντρωμένος στη συγγραφή;
Συχνά χρειάζεται προσπάθεια για να καθίσω και να συνεχίσω να γράφω. Από τη στιγμή όμως που ξαναμπαίνω στην ιστορία, μπορώ να συγκεντρωθώ απόλυτα και να βγάλω από το μυαλό μου αρκετά εύκολα οτιδήποτε άλλο.
Πριν ακόμα συμπληρώσεις τα είκοσι ξεκίνησες να γράφεις το Λάζαρ, ένα μυθιστόρημα που εκτείνεται από την παρακμή του παλιού ευρωπαϊκού κόσμου, πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έως την αιματηρή καταστολή της Ουγγρικής Επανάστασης το 1956. Πώς αποφασίζει ένας τόσο νέος άνθρωπος να στρέψει το βλέμμα του τόσο πίσω στο παρελθόν; Ποιο ήταν το έναυσμα;
Γνώριζα εδώ και πολύ καιρό ότι ήθελα να ασχοληθώ με αυτό το υλικό που ανέκαθεν με περιέβαλλε. Από την πρώτη στιγμή μού φάνηκε απολύτως φυσικό.
Η ιστορία των Λάζαρ είναι εμπνευσμένη από την ιστορία της δικής σου οικογένειας. Οι πρόγονοι από την πλευρά του πατέρα σου ήταν Ούγγροι βαρόνοι στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία. Αυτό το γεγονός έπαιζε κάποιον ρόλο τόσο στη δική σου ζωή όσο και στη ζωή της οικογένειάς σου; Ήταν ένα εμφανές στοιχείο;
Ήταν ιδιαίτερα εμφανές και αισθητό στο διαμέρισμα της γιαγιάς μου στα περίχωρα της Ζυρίχης. Τα οικογενειακά πορτρέτα εξακολουθούσαν να κρέμονται στους τοίχους, τα Χριστούγεννα χρησιμοποιούσαμε ασημένια μαχαιροπίρουνα και το σαλόνι ήταν γεμάτο σκρουρόχρωμα έπιπλα με σκαλιστά πόδια. Υπήρχαν επίσης πολλές ιστορίες για το παρελθόν, για τις απαλλοτριώσεις και τη φυγή, αλλά και για γιορτές, αγαπημένες νταντάδες και παιδικά χρόνια στον πύργο.
Πώς έκανες την έρευνά σου για το Λάζαρ;
Ξεκίνησα διαβάζοντας βιβλία της εποχής και σπουδαία οικογενειακά χρονικά, όπως το Εμβατήριο του Ραντέτσκι και τους Μπούντενμπροκ. Παράλληλα με τη συγγραφή του βιβλίου μελετούσα τα ιστορικά γεγονότα και βασίστηκα σε αυτά για να διαμορφώσω τη ροή της αφήγησης. Όμως έξι μήνες αργότερα συνειδητοποίησα ότι μου έλειπαν συγκεκριμένες γνώσεις σε ορισμένους τομείς. Έτσι, έκανα μια λίστα με κάποιες ερωτήσεις και μίλησα με έναν κοντινό συγγενή των παππούδων μου στη Βουδαπέστη. Ήθελα να μάθω τι έτρωγαν τότε, πώς εξασφάλιζε η οικογένεια τα εισοδήματά της και πώς ζούσε.
Πώς ήταν όταν αντίκρισες τον πύργο πρώτη φορά;
Δεν το θυμάμαι, γιατί όταν είδα πρώτη φορά τον πύργο ήμουν πολύ μικρός. Μια πτέρυγα λειτουργεί σήμερα ως ψυχιατρική κλινική, αλλά ακόμη θυμάμαι τους ανθρώπους που περιφέρονταν στους κήπους λέγοντας ασυναρτησίες.
Υπάρχει κάτι που δεν σου αρέσει σε εκείνο τον παλιό, λαμπερό και πλούσιο κόσμο της αριστοκρατίας;
Ο αριστοκρατικός κόσμος εκείνης της εποχής ήταν ένας κόσμος γεμάτος άκαμπτες νόρμες και κοινωνικούς κανόνες. Μεταξύ άλλων, στο μυθιστόρημά μου ήθελα να δείξω πώς οι άνθρωποι υπέφεραν μέσα σε αυτό το σύστημα και πώς εκείνο τους αποξένωνε μεταξύ τους, αλλά και από τον κόσμο γύρω τους.
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια εξαιρετικά ταραγμένη περίοδο, με δύο παγκόσμιους πολέμους και αλλεπάλληλες αλλαγές καθεστώτων, από τη μοναρχία στον φασισμό και έπειτα στον κομμουνισμό. Η ιστορία της οικογένειας ωστόσο ξεκινάει πολύ νωρίτερα. Γιατί επέλεξες τη συγκεκριμένη περίοδο;
Σε μια παλαιότερη απόπειρα, είχα ξεκινήσει από τον 18ο αιώνα, με τους αδερφούς Μπίντερμαν, Εβραίους τραπεζίτες και κοσμηματοπώλες της αυλής στη Βιέννη, οι οποίοι αγόρασαν πύργους στην Ουγγαρία. Γρήγορα όμως συνειδητοποίησα ότι εκείνη η περίοδος μού ήταν ξένη και δεν μπορούσα να εκφράσω όσα ήθελα μέσα από αυτήν. Αντίθετα, τα τέλη του 19ου αιώνα μού φάνηκε ότι ήταν η κατάλληλη εποχή: μια ολόκληρη περίοδος έφτανε στο τέλος της, ενώ η αριστοκρατία έχανε την επιρροή και τη σπουδαιότητά της.
Άλλωστε εξαρχής ήξερα ότι το βιβλίο έπρεπε να τελειώνει με τη φυγή του 1956.
Υπάρχει ακόμη αυτό το δάσος κοντά στο αρχοντικό; Σου αρέσει το δάσος και το να βρίσκεσαι κοντά στη φύση;
Το αρχοντικό είναι ένα κολάζ από διάφορους πύργους που ανήκαν στην οικογένειά μου. Το δάσος περιέβαλλε το μικρότερο κυνηγετικό περίπτερο, ενώ γύρω από τον μεγάλο πύργο, που μοιάζει περισσότερο με τον πύργο του δάσους, απλώνονται απέραντα χωράφια. Στη Ζυρίχη το δάσος αρχίζει σε μικρή απόσταση από το σπίτι μου, κάτι που μου αρέσει, γιατί, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο βιβλίο, εμένα με ηρεμεί. Λατρεύω τη μυρωδιά του, το φως που πέφτει ανάμεσα στα δέντρα, τους ήχους του.
Τι προτιμάς, την επαρχία της Ουγγαρίας ή τις Άλπεις; Τη Βουδαπέστη ή τη Ζυρίχη;
Ύστερα από μία ή δύο ημέρες, οι Άλπεις μού προκαλούν ένα αίσθημα ασφυξίας. Πρέπει ωστόσο να παραδεχτώ ότι προτιμώ τη Ζυρίχη από τη Βουδαπέστη. Ξέρω όλους τους δρόμους εδώ, εδώ είναι οι φίλοι και η οικογένειά μου, εδώ βρίσκεται ολόκληρη η ζωή μου.
Ανακάλυψες κάτι ιδιαίτερο όσο έγραφες το βιβλίο σου; Υπήρξε κάτι που σε συγκίνησε κατά την έρευνα για την οικογένειά σου;
Μέσα από την έρευνα ανακάλυψα την ιστορία του Βενεδικτίνου μοναχού Έντμουντ Πόντιλερ. Είχε καταφύγει στην Ουγγαρία για να γλιτώσει από τους ναζί και η οικογένειά μου τον προσέλαβε ως οικογενειακό ιερέα και οικοδιδάσκαλο λίγο μετά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν είχα ακούσει ποτέ κάτι γι’ αυτόν˙ δεν είχε εμφανιστεί σε καμία από τις οικογενειακές ιστορίες. Όταν όμως διάβασα κάποια πράγματα για τον ίδιο και τη ζωή του, κατάλαβα αμέσως ότι ήθελα να τον συμπεριλάβω στο μυθιστόρημα ως χαρακτήρα και να αφηγηθώ την ιστορία του. Υπήρξαν όμως και τόσο πολλές συγκινητικές στιγμές, που μου είναι αδύνατον να ξεχωρίσω μόνο μία. Θεωρώ ιδιαίτερα όμορφη και τρυφερή την ιστορία του παππού μου, ο οποίος, κατά τη διάρκεια της φυγής τους, αντάλλασσε τα τσιγάρα του ξανά και ξανά με αγγουράκια τουρσί, επειδή η γιαγιά μου ήταν έγκυος και τα λαχταρούσε.
Πώς διαχειρίστηκες στο μυθιστόρημά σου τα αληθινά γεγονότα και τη μυθοπλασία;
Όταν η γιαγιά μου προς το τέλος της ζωής της ζούσε σε έναν οίκο ευγηρίας και είχε άνοια, μπέρδευε συνέχεια την πραγματικότητα με τη φαντασία. Έλεγε ότι επισκέφτηκε φίλους της που είχαν πεθάνει ή ότι αργότερα θα έπαιρνε το τραμ για να πάει στο κυνηγετικό περίπτερο. Κατά τη συγγραφή, προσπάθησα κι εγώ να ενσωματώσω στο κείμενο αυτή τη σύγχυση ανάμεσα στο φανταστικό και το αληθινό. Ήθελα να μην είναι πλέον δυνατόν να ξεχωρίσει κανείς τη μυθοπλασία από την Ιστορία.
Με ποιον χαρακτήρα του μυθιστορήματος αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι πολύ κοντά;
Αισθάνομαι ιδιαίτερα κοντά με τον Πίστα, το αγόρι που, όταν είναι μικρό, μιλάει με τις σκιές. Ο αγαπημένος μου χαρακτήρας όμως είναι ο θείος του ο Ίμρε, που χάνει σιγά σιγά τα λογικά του.
Σπουδάζεις γερμανική γλώσσα και λογοτεχνία, αλλά και κινηματογράφο. Τι είναι αυτό που σε γοητεύει στον κινηματογράφο;
Είναι ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος να αφηγείσαι ιστορίες. Πρέπει να δείχνεις τα πράγματα, όχι να τα εξηγείς με λόγια˙ να κάνεις απτά όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια. Επιπλέον, ο κινηματογράφος συνδυάζει πολλές και διαφορετικές μορφές τέχνης και πολλά επίπεδα έκφρασης, που αναπόφευκτα πρέπει να βασίζεσαι στην τεχνογνωσία και τη συμβολή άλλων ανθρώπων.
Ποια ταινία είναι η αγαπημένη σου;
Για πολύ καιρό αγαπημένη μου ταινία ήταν το «Χαμένοι στη μετάφραση», και μάλλον εξακολουθεί να είναι. Τα τελευταία χρόνια όμως με έχουν εντυπωσιάσει και το «Drive my car» και το «Cure». Όλες τους διαδραματίζονται στην Ασία, τώρα που το παρατηρώ.
Αν το Λάζαρ μεταφερόταν στον κινηματογράφο, ποιο σάουντρακ φαντάζεσαι ότι θα είχε;
Το έχω σκεφτεί κι εγώ, αλλά δεν έχω καταλήξει κάπου. Νομίζω ότι θα έπρεπε να επιλέξει κανείς ανάμεσα σε μια αποκλειστικά ορχηστρική μουσική επένδυση και σε μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση, πιο σύγχρονη, όπως εκείνη που επέλεξε ο Λούρμαν στην κινηματογραφική μεταφορά του «Υπέροχου Γκάτσμπι».
Το Λάζαρ θα κυκλοφορήσει σε περισσότερες από 20 χώρες. Πώς αισθάνεσαι για αυτό;
Καταρχάς, μου φαίνεται εξωπραγματικό και νομίζω ότι θα το συνειδητοποιήσω όταν δω το μυθιστόρημά μου στα βιβλιοπωλεία του εξωτερικού. Φυσικά όμως είμαι απίστευτα χαρούμενος για αυτό!
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο Rowohlt.de.
Αγαπητέ Nelio Biedermann, ζεις στις όχθες της λίμνης της Ζυρίχης και έχεις μεγαλώσει κοντά στο νερό. Αυτή η λίμνη σε έχει επηρεάσει με κάποιον τρόπο;
Σίγουρα λιγότερo απ’ ό,τι η θάλασσα. Η ζωή στη Ζυρίχη κάθε άλλο παρά ήρεμους ρυθμούς έχει. Ωστόσο η λίμνη και τα βουνά που υψώνονται στο βάθος έχουν μια εξωπραγματική ομορφιά. Και το καλοκαίρι ολόκληρη η πόλη συγκεντρώνεται στις όχθες της λίμνης και του ποταμού Λίματ.
Πού έγραψες το Λάζαρ;
Η πρώτη πρόταση μού ήρθε στο μυαλό όταν έμενα σε ένα άθλιο δωμάτιο ξενοδοχείου στη νότια Πορτογαλία, ενώ την τελευταία την έγραψα σε ένα κάπως καλύτερο δωμάτιο ξενοδοχείου στο νησί Χόλμπος του Μεξικού. Στο ενδιάμεσο, έγραφα κυρίως στο σπίτι μου στη Ζυρίχη και στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου στη Βουδαπέστη.
Πώς καταφέρνεις να μένεις συγκεντρωμένος στη συγγραφή;
Συχνά χρειάζεται προσπάθεια για να καθίσω και να συνεχίσω να γράφω. Από τη στιγμή όμως που ξαναμπαίνω στην ιστορία, μπορώ να συγκεντρωθώ απόλυτα και να βγάλω από το μυαλό μου αρκετά εύκολα οτιδήποτε άλλο.
Πριν ακόμα συμπληρώσεις τα είκοσι ξεκίνησες να γράφεις το Λάζαρ, ένα μυθιστόρημα που εκτείνεται από την παρακμή του παλιού ευρωπαϊκού κόσμου, πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έως την αιματηρή καταστολή της Ουγγρικής Επανάστασης το 1956. Πώς αποφασίζει ένας τόσο νέος άνθρωπος να στρέψει το βλέμμα του τόσο πίσω στο παρελθόν; Ποιο ήταν το έναυσμα;
Γνώριζα εδώ και πολύ καιρό ότι ήθελα να ασχοληθώ με αυτό το υλικό που ανέκαθεν με περιέβαλλε. Από την πρώτη στιγμή μού φάνηκε απολύτως φυσικό.
Η ιστορία των Λάζαρ είναι εμπνευσμένη από την ιστορία της δικής σου οικογένειας. Οι πρόγονοι από την πλευρά του πατέρα σου ήταν Ούγγροι βαρόνοι στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία. Αυτό το γεγονός έπαιζε κάποιον ρόλο τόσο στη δική σου ζωή όσο και στη ζωή της οικογένειάς σου; Ήταν ένα εμφανές στοιχείο;
Ήταν ιδιαίτερα εμφανές και αισθητό στο διαμέρισμα της γιαγιάς μου στα περίχωρα της Ζυρίχης. Τα οικογενειακά πορτρέτα εξακολουθούσαν να κρέμονται στους τοίχους, τα Χριστούγεννα χρησιμοποιούσαμε ασημένια μαχαιροπίρουνα και το σαλόνι ήταν γεμάτο σκρουρόχρωμα έπιπλα με σκαλιστά πόδια. Υπήρχαν επίσης πολλές ιστορίες για το παρελθόν, για τις απαλλοτριώσεις και τη φυγή, αλλά και για γιορτές, αγαπημένες νταντάδες και παιδικά χρόνια στον πύργο.
Πώς έκανες την έρευνά σου για το Λάζαρ;
Ξεκίνησα διαβάζοντας βιβλία της εποχής και σπουδαία οικογενειακά χρονικά, όπως το Εμβατήριο του Ραντέτσκι και τους Μπούντενμπροκ. Παράλληλα με τη συγγραφή του βιβλίου μελετούσα τα ιστορικά γεγονότα και βασίστηκα σε αυτά για να διαμορφώσω τη ροή της αφήγησης. Όμως έξι μήνες αργότερα συνειδητοποίησα ότι μου έλειπαν συγκεκριμένες γνώσεις σε ορισμένους τομείς. Έτσι, έκανα μια λίστα με κάποιες ερωτήσεις και μίλησα με έναν κοντινό συγγενή των παππούδων μου στη Βουδαπέστη. Ήθελα να μάθω τι έτρωγαν τότε, πώς εξασφάλιζε η οικογένεια τα εισοδήματά της και πώς ζούσε.
Πώς ήταν όταν αντίκρισες τον πύργο πρώτη φορά;
Δεν το θυμάμαι, γιατί όταν είδα πρώτη φορά τον πύργο ήμουν πολύ μικρός. Μια πτέρυγα λειτουργεί σήμερα ως ψυχιατρική κλινική, αλλά ακόμη θυμάμαι τους ανθρώπους που περιφέρονταν στους κήπους λέγοντας ασυναρτησίες.
Υπάρχει κάτι που δεν σου αρέσει σε εκείνο τον παλιό, λαμπερό και πλούσιο κόσμο της αριστοκρατίας;
Ο αριστοκρατικός κόσμος εκείνης της εποχής ήταν ένας κόσμος γεμάτος άκαμπτες νόρμες και κοινωνικούς κανόνες. Μεταξύ άλλων, στο μυθιστόρημά μου ήθελα να δείξω πώς οι άνθρωποι υπέφεραν μέσα σε αυτό το σύστημα και πώς εκείνο τους αποξένωνε μεταξύ τους, αλλά και από τον κόσμο γύρω τους.
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια εξαιρετικά ταραγμένη περίοδο, με δύο παγκόσμιους πολέμους και αλλεπάλληλες αλλαγές καθεστώτων, από τη μοναρχία στον φασισμό και έπειτα στον κομμουνισμό. Η ιστορία της οικογένειας ωστόσο ξεκινάει πολύ νωρίτερα. Γιατί επέλεξες τη συγκεκριμένη περίοδο;
Σε μια παλαιότερη απόπειρα, είχα ξεκινήσει από τον 18ο αιώνα, με τους αδερφούς Μπίντερμαν, Εβραίους τραπεζίτες και κοσμηματοπώλες της αυλής στη Βιέννη, οι οποίοι αγόρασαν πύργους στην Ουγγαρία. Γρήγορα όμως συνειδητοποίησα ότι εκείνη η περίοδος μού ήταν ξένη και δεν μπορούσα να εκφράσω όσα ήθελα μέσα από αυτήν. Αντίθετα, τα τέλη του 19ου αιώνα μού φάνηκε ότι ήταν η κατάλληλη εποχή: μια ολόκληρη περίοδος έφτανε στο τέλος της, ενώ η αριστοκρατία έχανε την επιρροή και τη σπουδαιότητά της.
Άλλωστε εξαρχής ήξερα ότι το βιβλίο έπρεπε να τελειώνει με τη φυγή του 1956.
Υπάρχει ακόμη αυτό το δάσος κοντά στο αρχοντικό; Σου αρέσει το δάσος και το να βρίσκεσαι κοντά στη φύση;
Το αρχοντικό είναι ένα κολάζ από διάφορους πύργους που ανήκαν στην οικογένειά μου. Το δάσος περιέβαλλε το μικρότερο κυνηγετικό περίπτερο, ενώ γύρω από τον μεγάλο πύργο, που μοιάζει περισσότερο με τον πύργο του δάσους, απλώνονται απέραντα χωράφια. Στη Ζυρίχη το δάσος αρχίζει σε μικρή απόσταση από το σπίτι μου, κάτι που μου αρέσει, γιατί, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο βιβλίο, εμένα με ηρεμεί. Λατρεύω τη μυρωδιά του, το φως που πέφτει ανάμεσα στα δέντρα, τους ήχους του.
Τι προτιμάς, την επαρχία της Ουγγαρίας ή τις Άλπεις; Τη Βουδαπέστη ή τη Ζυρίχη;
Ύστερα από μία ή δύο ημέρες, οι Άλπεις μού προκαλούν ένα αίσθημα ασφυξίας. Πρέπει ωστόσο να παραδεχτώ ότι προτιμώ τη Ζυρίχη από τη Βουδαπέστη. Ξέρω όλους τους δρόμους εδώ, εδώ είναι οι φίλοι και η οικογένειά μου, εδώ βρίσκεται ολόκληρη η ζωή μου.
Ανακάλυψες κάτι ιδιαίτερο όσο έγραφες το βιβλίο σου; Υπήρξε κάτι που σε συγκίνησε κατά την έρευνα για την οικογένειά σου;
Μέσα από την έρευνα ανακάλυψα την ιστορία του Βενεδικτίνου μοναχού Έντμουντ Πόντιλερ. Είχε καταφύγει στην Ουγγαρία για να γλιτώσει από τους ναζί και η οικογένειά μου τον προσέλαβε ως οικογενειακό ιερέα και οικοδιδάσκαλο λίγο μετά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν είχα ακούσει ποτέ κάτι γι’ αυτόν˙ δεν είχε εμφανιστεί σε καμία από τις οικογενειακές ιστορίες. Όταν όμως διάβασα κάποια πράγματα για τον ίδιο και τη ζωή του, κατάλαβα αμέσως ότι ήθελα να τον συμπεριλάβω στο μυθιστόρημα ως χαρακτήρα και να αφηγηθώ την ιστορία του. Υπήρξαν όμως και τόσο πολλές συγκινητικές στιγμές, που μου είναι αδύνατον να ξεχωρίσω μόνο μία. Θεωρώ ιδιαίτερα όμορφη και τρυφερή την ιστορία του παππού μου, ο οποίος, κατά τη διάρκεια της φυγής τους, αντάλλασσε τα τσιγάρα του ξανά και ξανά με αγγουράκια τουρσί, επειδή η γιαγιά μου ήταν έγκυος και τα λαχταρούσε.
Πώς διαχειρίστηκες στο μυθιστόρημά σου τα αληθινά γεγονότα και τη μυθοπλασία;
Όταν η γιαγιά μου προς το τέλος της ζωής της ζούσε σε έναν οίκο ευγηρίας και είχε άνοια, μπέρδευε συνέχεια την πραγματικότητα με τη φαντασία. Έλεγε ότι επισκέφτηκε φίλους της που είχαν πεθάνει ή ότι αργότερα θα έπαιρνε το τραμ για να πάει στο κυνηγετικό περίπτερο. Κατά τη συγγραφή, προσπάθησα κι εγώ να ενσωματώσω στο κείμενο αυτή τη σύγχυση ανάμεσα στο φανταστικό και το αληθινό. Ήθελα να μην είναι πλέον δυνατόν να ξεχωρίσει κανείς τη μυθοπλασία από την Ιστορία.
Με ποιον χαρακτήρα του μυθιστορήματος αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι πολύ κοντά;
Αισθάνομαι ιδιαίτερα κοντά με τον Πίστα, το αγόρι που, όταν είναι μικρό, μιλάει με τις σκιές. Ο αγαπημένος μου χαρακτήρας όμως είναι ο θείος του ο Ίμρε, που χάνει σιγά σιγά τα λογικά του.
Σπουδάζεις γερμανική γλώσσα και λογοτεχνία, αλλά και κινηματογράφο. Τι είναι αυτό που σε γοητεύει στον κινηματογράφο;
Είναι ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος να αφηγείσαι ιστορίες. Πρέπει να δείχνεις τα πράγματα, όχι να τα εξηγείς με λόγια˙ να κάνεις απτά όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια. Επιπλέον, ο κινηματογράφος συνδυάζει πολλές και διαφορετικές μορφές τέχνης και πολλά επίπεδα έκφρασης, που αναπόφευκτα πρέπει να βασίζεσαι στην τεχνογνωσία και τη συμβολή άλλων ανθρώπων.
Ποια ταινία είναι η αγαπημένη σου;
Για πολύ καιρό αγαπημένη μου ταινία ήταν το «Χαμένοι στη μετάφραση», και μάλλον εξακολουθεί να είναι. Τα τελευταία χρόνια όμως με έχουν εντυπωσιάσει και το «Drive my car» και το «Cure». Όλες τους διαδραματίζονται στην Ασία, τώρα που το παρατηρώ.
Αν το Λάζαρ μεταφερόταν στον κινηματογράφο, ποιο σάουντρακ φαντάζεσαι ότι θα είχε;
Το έχω σκεφτεί κι εγώ, αλλά δεν έχω καταλήξει κάπου. Νομίζω ότι θα έπρεπε να επιλέξει κανείς ανάμεσα σε μια αποκλειστικά ορχηστρική μουσική επένδυση και σε μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση, πιο σύγχρονη, όπως εκείνη που επέλεξε ο Λούρμαν στην κινηματογραφική μεταφορά του «Υπέροχου Γκάτσμπι».
Το Λάζαρ θα κυκλοφορήσει σε περισσότερες από 20 χώρες. Πώς αισθάνεσαι για αυτό;
Καταρχάς, μου φαίνεται εξωπραγματικό και νομίζω ότι θα το συνειδητοποιήσω όταν δω το μυθιστόρημά μου στα βιβλιοπωλεία του εξωτερικού. Φυσικά όμως είμαι απίστευτα χαρούμενος για αυτό!
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο Rowohlt.de.
