

Περπατώντας στο δάσος…
Το βιβλίο θυμίζει τη δομή των κλασικών παραμυθιών. Εσείς βρίσκετε αξία στα κλασικά παραμύθια;
Κ.Ζ.: Τα κλασικά παραμύθια πραγματεύονται θεμελιώδη θέματα και οικουμενικά όπως η διάκριση του καλού και του κακού, η δικαιοσύνη, η καλοσύνη και αυτό από μόνο του τα κάνει να έχουν αξία. Επίσης ο τρόπος που δομούνται τα κάνει εύληπτα για τον καθένα και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Για ένα παιδί είναι ένας ασφαλής κόσμος φαντασίας, αντιμετώπισης κινδύνων, αναγνώρισης συναισθημάτων, κάθαρσης – πράγματα ζητούμενα από όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως εποχής. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι γράφτηκαν σε άλλες εποχές και πολλά από αυτά αναπαράγουν στερεότυπα που έχουν (ή θα έπρεπε να έχουν) πια ξεπεραστεί, οπότε ας είμαστε και κριτικοί απέναντι στο περιεχόμενό τους.
Όσο για την ιστορία του βιβλίου, αυτή έχει δομή απλή και καθαρή και με επαναλαμβανόμενα μοτίβα και ίσως για αυτό να θυμίζει κλασικό παραμύθι.
Αυτή η προσφορά που περιγράφετε στο βιβλίο υπάρχει στις μέρες μας;
Κ.Ζ.: Ασφαλώς! Τη βλέπουμε παντού. Ας σκεφτούμε με πόσες μικρές καλοσύνες ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή. Απλές πράξεις που όμως φέρουν την ανθρωπιά, τη ζεστασιά, την αλληλεγγύη. Και φυσικά πολύ μεγαλύτερες πράξεις προσφοράς, αυτοθυσίας ακόμα, που μας συγκινούν. Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι τριγύρω μας που νοιάζονται, που χαίρονται να βοηθούν, να εξυπηρετούν, να μοιράζονται. Δεν είμαι αιθεροβάμων, ξέρω ότι δεν είναι όλοι έτσι, αλλά ξέρω ότι δεν είναι και όλοι αλλιώς. Γιατί να επιλέγουμε να τονίζουμε την αναλγησία και την απανθρωπιά και όχι την προσφορά και την καλοσύνη που μας περιβάλλει;
Το βιβλίο σας απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών. Διδάσκεται η καλοσύνη; Εκτός από τις ιστορίες και τα παραμύθια μήπως τα παιδιά πρέπει να εκπαιδεύονται έμπρακτα από νωρίς στην αξία της προσφοράς;
Κ.Ζ.: Όλες οι αξίες που θέλουμε να εμφυσήσουμε στα παιδιά καλλιεργούνται. Εμείς αποφασίζουμε τι θέλουμε να τους μεταδώσουμε. Στα παιδιά υπάρχουν έμφυτες η καλοσύνη και η συμπόνια, δεν είναι τυχαίο που τάσσονται πάντοτε με το μέρος του «καλού» σε μια ιστορία. Την κατέχουν λοιπόν αυτή τη «δεξιότητα» και δεν νομίζω ότι απαιτείται καμία ειδική εκπαίδευση, αλλά περιβάλλον που να καλλιεργεί αυτές τις αξίες. Αρκεί δηλαδή να ζουν σε έναν κόσμο πιο δοτικό, που σημαίνει να είμαστε κι εμείς δοτικοί, να νοιαζόμαστε, να προσφέρουμε, να συμπονούμε. Αυτές οι πράξεις μάς εξυψώνουν, δεν είναι ωφέλιμες μόνο για αυτόν που δέχεται τη βοήθεια αλλά και για αυτόν που την προσφέρει. Και αυτό είναι που ήθελα να υπογραμμίσω με το βιβλίο.
«Κάνε το καλό και ρίξ’ το στον γιαλό»;
Κ.Ζ.: Ναι, φυσικά! Η διάχυση του καλού είναι το κύριο ζητούμενο. Αν περιμένεις ανταπόδοση, δεν είναι «καλό» αλλά συναλλαγή. Ούτε το κάνεις πιστεύοντας μεταφυσικά ότι το …σύμπαν θα σου το ανταποδώσει. Η «ανταπόδοση» είναι πρώτον η ζεστασιά που φέρνεις στη ζωή σου και δεύτερον η συμβολή σου στο να γίνει ο κόσμος καλύτερος. Οπότε ναι, κάνε το καλό και ρίξ’ το στον γιαλό, χωρίς δεύτερη σκέψη.
___________________
Τι αισθανθήκατε διαβάζοντας το κείμενο που σας δόθηκε για να εικονογραφήσετε;
Μ.Κ.: Ήταν από αυτές τις πολύ ευχάριστες περιπτώσεις που ένιωσα άμεσα σύνδεση με το κείμενο. Μου αρέσει ιδιαίτερα όταν τα βιβλία καταφέρνουν να μεταδώσουν μηνύματα χωρίς όμως να «κουνάνε το δάχτυλο». Οργανικά, μέσα από το ταξίδι του σκίουρου, κάθε παιδί μπορεί να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα, κι αυτό το βρίσκω πιο πολύτιμο από το να κάνουμε υποδείξεις συμπεριφοράς.
Επιπλέον, δεν κρύβω ότι έχω τεράστια αδυναμία στο να ζωγραφίζω ζωάκια του δάσους.
Περιττό να πω πως ενθουσιάστηκα με το περιεχόμενο!
Σας δυσκόλεψε κάποιο κομμάτι της ιστορίας στο να το αποδώσετε με μια εικόνα;
Μ.Κ.: Δεν θα έλεγα ότι με δυσκόλεψε κάποιο κομμάτι της ιστορίας. Η αφήγηση είχε ρυθμό και ζωντάνια και αμέσως ένιωσα πως η διαδοχικότητα, όπως αυτή που χρησιμοποιούμε στα κόμικς, υπηρετούσε καλύτερα την ιστορία και τους χαρακτήρες. Γι’ αυτό και σε αρκετά σαλόνια επέλεξα να συμπεριλάβω διάφορα στιγμιότυπα ώστε να δείξω την αλληλεπίδραση μεταξύ των χαρακτήρων ή τη σταδιακή συνειδητοποίηση που βιώνει το σκιουράκι. Ίσως, λόγω της τριβής μου με τα κόμικς, βρίσκω ελκυστικές τις εικονογραφήσεις που συνδυάζουν πολλά στοιχεία – πλαίσια, βινιέτες, ολοσέλιδες εικόνες, μπαλονάκια... Πιστεύω πως προσδίδουν μια εκφραστικότητα στο έργο και προσκαλούν το παιδί να αλληλεπιδράσει πιο ενεργά με το κείμενο και το βιβλίο.
Θα κάνατε δώρο αυτό το βιβλίο σε κάποιο παιδί; Γιατί;
Μ.Κ.: Και σε παιδιά και σε μεγάλους!
Όλο και περισσότερο νιώθω πως οι άνθρωποι, ειδικά στις πόλεις, έχουμε κλειστεί στον εαυτό μας και μας διακατέχει μια καχυποψία για τους γύρω μας. Νομίζω ότι μας χρειάζεται μια υπενθύμιση αλληλεγγύης και κοινότητας, ανεξαρτήτως ηλικίας. (Έχει και καλούτσικη εικονογράφηση, χαχα!)
Θυμάστε τον εαυτό σας παιδί; Πώς θα αντιδρούσατε στη θέση του σκίουρου;
Μ.Κ.: Ήμουν γενικά πολύ ήσυχο παιδί με ευαισθησίες. Καθόμουν με τις ώρες σπίτι και ζωγράφιζα ή διάβαζα βιβλία. Ήμουν επίσης τυχερή γιατί η μητέρα μου και η γιαγιά μου προσπαθούσαν ενεργά να μου εμφυσήσουν τη σημασία της προσφοράς από μικρή ηλικία.
Επομένως, μπορεί να μου κακοφαινόταν αν έπρεπε να βγω απ’ το σπίτι μου, να τρέχω στην άλλη μεριά του δάσους... Αλλά στο τέλος θα βοηθούσα τον γερο-λαγό με ευχαρίστηση. Άλλωστε μια βόλτα στη φύση κάνει τα πάντα καλύτερα!
Το βιβλίο θυμίζει τη δομή των κλασικών παραμυθιών. Εσείς βρίσκετε αξία στα κλασικά παραμύθια;
Κ.Ζ.: Τα κλασικά παραμύθια πραγματεύονται θεμελιώδη θέματα και οικουμενικά όπως η διάκριση του καλού και του κακού, η δικαιοσύνη, η καλοσύνη και αυτό από μόνο του τα κάνει να έχουν αξία. Επίσης ο τρόπος που δομούνται τα κάνει εύληπτα για τον καθένα και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Για ένα παιδί είναι ένας ασφαλής κόσμος φαντασίας, αντιμετώπισης κινδύνων, αναγνώρισης συναισθημάτων, κάθαρσης – πράγματα ζητούμενα από όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως εποχής. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι γράφτηκαν σε άλλες εποχές και πολλά από αυτά αναπαράγουν στερεότυπα που έχουν (ή θα έπρεπε να έχουν) πια ξεπεραστεί, οπότε ας είμαστε και κριτικοί απέναντι στο περιεχόμενό τους.
Όσο για την ιστορία του βιβλίου, αυτή έχει δομή απλή και καθαρή και με επαναλαμβανόμενα μοτίβα και ίσως για αυτό να θυμίζει κλασικό παραμύθι.
Αυτή η προσφορά που περιγράφετε στο βιβλίο υπάρχει στις μέρες μας;
Κ.Ζ.: Ασφαλώς! Τη βλέπουμε παντού. Ας σκεφτούμε με πόσες μικρές καλοσύνες ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή. Απλές πράξεις που όμως φέρουν την ανθρωπιά, τη ζεστασιά, την αλληλεγγύη. Και φυσικά πολύ μεγαλύτερες πράξεις προσφοράς, αυτοθυσίας ακόμα, που μας συγκινούν. Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι τριγύρω μας που νοιάζονται, που χαίρονται να βοηθούν, να εξυπηρετούν, να μοιράζονται. Δεν είμαι αιθεροβάμων, ξέρω ότι δεν είναι όλοι έτσι, αλλά ξέρω ότι δεν είναι και όλοι αλλιώς. Γιατί να επιλέγουμε να τονίζουμε την αναλγησία και την απανθρωπιά και όχι την προσφορά και την καλοσύνη που μας περιβάλλει;
Το βιβλίο σας απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών. Διδάσκεται η καλοσύνη; Εκτός από τις ιστορίες και τα παραμύθια μήπως τα παιδιά πρέπει να εκπαιδεύονται έμπρακτα από νωρίς στην αξία της προσφοράς;
Κ.Ζ.: Όλες οι αξίες που θέλουμε να εμφυσήσουμε στα παιδιά καλλιεργούνται. Εμείς αποφασίζουμε τι θέλουμε να τους μεταδώσουμε. Στα παιδιά υπάρχουν έμφυτες η καλοσύνη και η συμπόνια, δεν είναι τυχαίο που τάσσονται πάντοτε με το μέρος του «καλού» σε μια ιστορία. Την κατέχουν λοιπόν αυτή τη «δεξιότητα» και δεν νομίζω ότι απαιτείται καμία ειδική εκπαίδευση, αλλά περιβάλλον που να καλλιεργεί αυτές τις αξίες. Αρκεί δηλαδή να ζουν σε έναν κόσμο πιο δοτικό, που σημαίνει να είμαστε κι εμείς δοτικοί, να νοιαζόμαστε, να προσφέρουμε, να συμπονούμε. Αυτές οι πράξεις μάς εξυψώνουν, δεν είναι ωφέλιμες μόνο για αυτόν που δέχεται τη βοήθεια αλλά και για αυτόν που την προσφέρει. Και αυτό είναι που ήθελα να υπογραμμίσω με το βιβλίο.
«Κάνε το καλό και ρίξ’ το στον γιαλό»;
Κ.Ζ.: Ναι, φυσικά! Η διάχυση του καλού είναι το κύριο ζητούμενο. Αν περιμένεις ανταπόδοση, δεν είναι «καλό» αλλά συναλλαγή. Ούτε το κάνεις πιστεύοντας μεταφυσικά ότι το …σύμπαν θα σου το ανταποδώσει. Η «ανταπόδοση» είναι πρώτον η ζεστασιά που φέρνεις στη ζωή σου και δεύτερον η συμβολή σου στο να γίνει ο κόσμος καλύτερος. Οπότε ναι, κάνε το καλό και ρίξ’ το στον γιαλό, χωρίς δεύτερη σκέψη.
___________________
Τι αισθανθήκατε διαβάζοντας το κείμενο που σας δόθηκε για να εικονογραφήσετε;
Μ.Κ.: Ήταν από αυτές τις πολύ ευχάριστες περιπτώσεις που ένιωσα άμεσα σύνδεση με το κείμενο. Μου αρέσει ιδιαίτερα όταν τα βιβλία καταφέρνουν να μεταδώσουν μηνύματα χωρίς όμως να «κουνάνε το δάχτυλο». Οργανικά, μέσα από το ταξίδι του σκίουρου, κάθε παιδί μπορεί να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα, κι αυτό το βρίσκω πιο πολύτιμο από το να κάνουμε υποδείξεις συμπεριφοράς.
Επιπλέον, δεν κρύβω ότι έχω τεράστια αδυναμία στο να ζωγραφίζω ζωάκια του δάσους.
Περιττό να πω πως ενθουσιάστηκα με το περιεχόμενο!
Σας δυσκόλεψε κάποιο κομμάτι της ιστορίας στο να το αποδώσετε με μια εικόνα;
Μ.Κ.: Δεν θα έλεγα ότι με δυσκόλεψε κάποιο κομμάτι της ιστορίας. Η αφήγηση είχε ρυθμό και ζωντάνια και αμέσως ένιωσα πως η διαδοχικότητα, όπως αυτή που χρησιμοποιούμε στα κόμικς, υπηρετούσε καλύτερα την ιστορία και τους χαρακτήρες. Γι’ αυτό και σε αρκετά σαλόνια επέλεξα να συμπεριλάβω διάφορα στιγμιότυπα ώστε να δείξω την αλληλεπίδραση μεταξύ των χαρακτήρων ή τη σταδιακή συνειδητοποίηση που βιώνει το σκιουράκι. Ίσως, λόγω της τριβής μου με τα κόμικς, βρίσκω ελκυστικές τις εικονογραφήσεις που συνδυάζουν πολλά στοιχεία – πλαίσια, βινιέτες, ολοσέλιδες εικόνες, μπαλονάκια... Πιστεύω πως προσδίδουν μια εκφραστικότητα στο έργο και προσκαλούν το παιδί να αλληλεπιδράσει πιο ενεργά με το κείμενο και το βιβλίο.
Θα κάνατε δώρο αυτό το βιβλίο σε κάποιο παιδί; Γιατί;
Μ.Κ.: Και σε παιδιά και σε μεγάλους!
Όλο και περισσότερο νιώθω πως οι άνθρωποι, ειδικά στις πόλεις, έχουμε κλειστεί στον εαυτό μας και μας διακατέχει μια καχυποψία για τους γύρω μας. Νομίζω ότι μας χρειάζεται μια υπενθύμιση αλληλεγγύης και κοινότητας, ανεξαρτήτως ηλικίας. (Έχει και καλούτσικη εικονογράφηση, χαχα!)
Θυμάστε τον εαυτό σας παιδί; Πώς θα αντιδρούσατε στη θέση του σκίουρου;
Μ.Κ.: Ήμουν γενικά πολύ ήσυχο παιδί με ευαισθησίες. Καθόμουν με τις ώρες σπίτι και ζωγράφιζα ή διάβαζα βιβλία. Ήμουν επίσης τυχερή γιατί η μητέρα μου και η γιαγιά μου προσπαθούσαν ενεργά να μου εμφυσήσουν τη σημασία της προσφοράς από μικρή ηλικία.
Επομένως, μπορεί να μου κακοφαινόταν αν έπρεπε να βγω απ’ το σπίτι μου, να τρέχω στην άλλη μεριά του δάσους... Αλλά στο τέλος θα βοηθούσα τον γερο-λαγό με ευχαρίστηση. Άλλωστε μια βόλτα στη φύση κάνει τα πάντα καλύτερα!







