Το μαγικό βουνό

Το «Μαγικό βουνό» είναι ένα μυθιστόρημα γραμμένο σε μιαν άλλη εποχή, όταν οι αναγνώστες ήταν αλλιώτικοι, με ανάγκες και προσδοκίες άλλες. Είναι ενδιαφέρον το ότι ένα κεντρικό θέμα με το οποίο καταπιάνεται ο Μαν είναι ο χρόνος: το αναλύει και το αντιμετωπίζει ευθέως μέσα στο κείμενο, αλλά το κείμενο καθαυτό, με την έκταση και τη διάρθρωσή του, αποτελεί από μόνο του ένα σχόλιο στο χρόνο και την εύπλαστη φύση του. Πώς να μην είναι, όταν αφιερώνει δεκάδες σελίδες σε φιλοσοφικές συζητήσεις που κάνουν ελάχιστα για να πάνε την πλοκή παρακάτω, να αποκαλύψουν οποιαδήποτε αλήθεια για τον κόσμο του βιβλίου ή για να εξελίξουν τους χαρακτήρες αυτούς με οποιονδήποτε τρόπο. Επίτηδες γίνεται: είναι μια πολυτέλεια, μια ευχέρεια, μια άπλα. Δεν γράφονται πια έτσι τα μυθιστορήματα.

Το «Μαγικό βουνό» λέει την ιστορία ενός νέου που επισκέπτεται έναν συγγενή του σε ένα σανατόριο πάνω στα βουνά, στο Νταβός, όπου νοσηλεύονταν ασθενείς με φυματίωση στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το σανατόριο ήταν πραγματικό, παρεμπιπτόντως και, όπως πρόσφατα έμαθα (από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αυτοπροσώπως, παρεμπιπτόντως) εκεί είχε νοσηλευτεί και ο Ευάγγελος Αβέρωφ. Η ιστορία του βιβλίου είναι φανταστική, βεβαίως, και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Πράγματα γίνονται, οι χαρακτήρες είναι πλούσιοι, τρισδιάστατοι. Εξελίσσονται μπροστά τα μάτια μας με οικονομία και ρεαλισμό - και περισσότερο από όλους ο πρωταγωνιστής, βεβαίως. Κάτι αναπάντεχο: το χιούμορ. Είναι παντού στο βιβλίο, ειδικά στον τρόπο που οι χαρακτήρες αντιμετωπίζουν το θέμα του θανάτου που, βεβαίως, είναι πανταχού παρόν στον κόσμο, τις σχέσεις και την πλοκή.

Διαβάζεται το «Μαγικό βουνό» από τις αναγνώστριες και τους αναγνώστες του 21ου αιώνα, που περνούν 2-5 ώρες την ημέρα κοιτάζοντας social media στις οθόνες τους; Ναι. Η απάντηση είναι: ναι. Και μάλιστα, είναι άσκηση. Είναι επανεκπαίδευση εγκεφάλων εθισμένων στην ντοπαμίνη του αέναου σκρόλινγκ. Είναι πολυτέλεια; Επίσης ναι. Χρειάζεται χρόνο και αφοσίωση. Αλλά κάνει καλό. Χαίρομαι που το διάβασα.