Νουρ, γύρνα στον κόσμο

Ο Rachid Benzine Γάλλο-τυνήσιος ισλαμολόγος και μελετητής του Κορανίου, θρησκευόμενος με κοσμικές απόψεις, συντετριμμένος από τα γεγονότα της 13ης Νοεμβρίου 2015 στο Μπατακλάν, στο Παρίσι, γράφει ένα σπαρακτικό φιλοσοφικό και πολιτικό επιστολικό μυθιστόρημα που μπορεί να γίνει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ έφηβων και ενηλίκων.

Σπαρακτικό, γιατί στα δεκατέσσερα γράμματα που ανταλλάσσει με τη φανταστική έφηβη κόρη του (που τη χάνει μεταφορικά και φυσικά), προσπαθεί να διερευνήσει ως πατέρας και επιστήμονας τι ωθεί νέους που έχουν γεννηθεί στη χώρα του, που προέρχονται από την ίδια κουλτούρα και που φαινομενικά ταυτίζονται με τον κόσμο του να αποφασίζουν να πάνε σε μια εμπόλεμη χώρα και να πολεμήσουν για αρχές που δεν ήταν μέχρι τότε δικές τους. Φιλοσοφικό και πολιτικό επειδή θέτει θέματα ανάγνωσης της θρησκείας, τον φανατισμό, την ιδεολογία και την ταυτότητα.

Πατέρας και κόρη αντιμέτωποι: ο πρώτος υπέρμαχος του Διαφωτισμού, βλέπει να καταρρέουν ο ορθολογισμός και ο ουμανισμός που διέπουν τις δυτικές δημοκρατίες, η ανεκτικότητα και η αποδοχή των πολιτισμικών διαφορών, ενώ η δεύτερη να απεμπολεί όλα τα διδάγματά του: το σκάει από το Παρίσι για να παντρευτεί ένα στέλεχος και μαχητή του ΙΣΙΣ και χώνεται βαθιά στο μίσος με όπλο μια μονόπλευρη ανάγνωση του Κορανίου.

Δύο πόλοι με τις βεβαιότητες τους να κλονίζονται: στο πρόσωπο του πατέρα οι δυτικοί άνθρωποι ανίσχυροι μπροστά σ’ αυτό το φαινόμενο προσπαθούν να καταλάβουν. Και από την άλλη, μια νέα γυναίκα που ψάχνει να βρει ταυτότητα να γοητεύεται από την πλέον ακραία. Δεν ονόμασε τυχαία την κόρη που γέννησε Τζιχάντ. Πού ονειρεύεται να ανήκει η Νουρ; Το γεγονός ότι αυτός ο προοδευτικός βάλλεται από τους Γάλλους συμπολίτες του, κοσμικούς και μουσουλμάνους ενισχύει τα επιχειρήματά της για τη μεταστροφή της. Ένας φαύλος κύκλος δυο κόσμων σε σύγκρουση.

Οι έφηβοι είναι απόλυτοι και φτάνουν στα άκρα χωρίς να έχουν τη δύναμη να κάνουν πίσω. Στα δυτικά μάτια μας, η στάση της Νουρ είναι ανήκουστη όταν δέχεται να πεθάνει ως μάρτυρας του Ισλάμ για να εξιλεωθεί στα μάτια των νέων της συνοδοιπόρων. Αλλά και για πόσα άλλα παιδιά της ηλικίας της δεν είναι;

Ο πρωτότυπος τίτλος Νour, pourquoi n’ai je rien vu venir?, παράλληλα με τα συναισθήματα του πατέρα, περιλαμβάνει εκτός από τους προβληματισμούς του σχετικά με το Ισλάμ και την ταυτότητα/ θέση του ως μουσουλμάνου πολίτη- Εγώ ο κοσμικός μουσουλμάνος, ο επιστήμονας, ήμουνα τυφλός κλεισμένος στον κόσμο μου και δεν είδα. Η ελληνική απόδοση είναι αρκετά πιο μονοσήμαντη και υπερτονίζει το συναίσθημα αφαιρώντας εκείνο για το οποίο αναρωτιόμαστε όλοι σήμερα: ποιες είναι οι πολιτικές για να αλλάξει αυτή η κατάσταση.