Μπαουμγκάρτνερ (ebook/ePub)

Στο νέο βιβλίο του Auster ανοίγουν ένα σωρό μέτωπα, από τα πιο σημαντικά, για τη ζωή, τον θάνατο, το πένθος, τα γηρατειά, τον έρωτα, την αγάπη, μέχρι τα σεξουαλικά, τα πολιτικά, τις αναμνήσεις, το παρελθόν, το μέλλον στην τρίτη ηλικία.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Έργο βαθιάς περισυλλογής, αποστασιοποιημένο από την όποια έκφραση θρήνου, γραμμένο με μια ποικιλία τεχνικών αφήγησης. 
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

bookpress.gr

stigmalogou.gr

Ο Πολ Όστερ έχει αυτόν τον νοσταλγικό λόγο, αυτήν την ικανότητα να αφηγείται μια απλή ιστορία που όμως την ντύνει με τόση ουσία και τόση σκέψη να κρύβεται από πίσω. Ο Μπάουμγκαρτνερ δεν είναι άλλη μια ιστορία που μας αφηγείται, είναι ένα οδοιπορικό σε μια ζωή δική του μέσα από το πρίσμα των χρόνων που έμειναν πίσω, είναι ένα μωσαϊκό εμπειριών που καταγράφεται.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Γραμμένο μέσα στη δική του προθανάτια αγωνία, το μυθιστόρημα του Όστερ είναι μια ελεγεία για την επιβίωση ύστερα από τον θάνατο (ή και τη φυγή) ενός αγαπημένου συντρόφου. Αποπνέει ανθρωπιά, συμπόνια και ευγνωμοσύνη τόσο για τις όμορφες όσο και για τις άσχημες στιγμές της ζωής.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Εγώ έτσι θέλω να διαβάζω το τελευταίο βιβλίο του Auster, σαν μία ταιριαστή κατακλείδα στη ζωή και τη σκέψη ενός ανθρώπου που καταστάλαξε και επέλεξε να ατενίσει θαρραλέα την αιωνιότητα. Δεν ξέρω αν είναι πεποίθηση ή ελπίδα, βεβαιότητα ή ψευδαίσθηση, αλλά μερικές φορές η αφήγηση δημιουργεί τη δική της υποκειμενική αλήθεια που υπερβαίνει τα γεγονότα. Τι πιο ταιριαστό για έναν σπουδαίο αφηγητή;   
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Tο μυθιστόρημα του Πωλ Όστερ αποτελεί έναν ύμνο στη ζωή, ενώ ταυτόχρονα είναι μια οξυδερκής σπουδή θανάτου, αλλά και ένας αιχμηρός στοχασμός πάνω στην παρηγορητική και -εν τέλει- λυτρωτική σημασία της τέχνης.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Η τύχη και η σύμπτωση, η μνήμη και η νοσταλγία, αλλά και το χιούμορ είναι τα συστατικά του «Μπαουμγκάρτνερ». 
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Σχολιάζοντας τα συγγραφικά διλήμματα και προβλήματα του πρωταγωνιστή του ο Όστερ είναι σαν να σχολιάζει την ίδια τη δική του συγγραφική δουλειά – αλλά το κάνει με μεγάλη τέχνη. Σε κανένα σημείο δεν ξεστρατίζει από την αφήγηση, μολονότι αφήνει τον αναγνώστη να αναρωτιέται στο τέλος. Αλλά ίσως αυτή να είναι τελικά και η γοητεία του μυθιστορήματος.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Υπογράφοντας το πιο ανθρώπινο έργο του, ο Αμερικανός συγγραφέας εξακολουθεί να θεωρεί τον ήρωά του άλτερ έγκο του και να του χαρίζει γενναιόδωρα αυτοβιογραφικά ενσταντανέ. 
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Πρόκειται για ένα συμπυκνωμένο μυθιστόρημα, από τα καλύτερα του συγγραφέα, με σύντομες αφηγήσεις μέσα στη μεγάλη αφήγηση, το οποίο έχει να κάνει με την απώλεια, την οδύνη που προκαλεί ο θάνατος, τη δύναμη της επιλεκτικής μνήμης που κι αυτή έχει ημερομηνία λήξης.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Ένας τρυφερός επίλογος μιας σπουδαίας συγγραφικής πορείας.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Το «Μπαουμγκάρτνερ» είναι ένα μυθιστόρημα αυτάρκες, χωρίς άναρθρες κραυγές, που δεν απαιτεί εξωλογοτεχνικά λύτρα και ίσως γι’ αυτό ο συγγραφέας παίρνει φαινομενικές αποστάσεις από τον Μπαουμγκάρτνερ, να σβήσει κάθε ίχνος αυτοβιογραφικής χροιάς σε μια από τις τελευταίες ιστορίες που εκείνο το φοβερό μυαλό γέννησε και στο πέρασμά του στα ελληνικά το φρόντισε με ιδιαίτερη μέριμνα η Ιωάννα Ηλιάδη.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

Το αντίο ως μια πόρτα που ανοίγει

Ένας βαθύς αναστεναγμός για τη ζωή

Το «Μπαουμγκάρτνερ» μπορεί να διαβαστεί σαν ένας αποχαιρετισμός στην ύλη, ένας αποχαιρετισμός στη ζωή.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο.

O Όστερ προαισθανόταν ότι ο Μπαουμγκάρτνερ ήταν o τελευταίος του ήρωας, γι’ αυτό και τον πήρε μαζί του, αφήνοντας μετέωρη την κατάληξη της ιστορίας μαζί με το τέλος της δικής του ζωής.
diastixo.gr

Πρόκειται για το τελευταίο έργο αυτού του τόσο ιδιαίτερου, στοχαστικού συγγραφέα. Είναι ένα έργο για το πλέον σύνηθες, κοινότοπο, σχεδόν τετριμμένο θέμα, το οποίο, μαζί με τον έρωτα, συνιστά δημιουργική συνθήκη για τη λογοτεχνία: τη ζωή και τον θάνατο. Άλλωστε και τον ίδιο τον έρωτα, με αυτό το δίδυμο τον συνδέουμε, εμείς οι ίδιοι πρωτίστως και βεβαίως και η μεγάλη λογοτεχνία, χωρίς την οποία θα είμαστε, μάλλον, απλώς και μόνον έμβια όντα. 
oanagnostis.gr

Το τελευταίο βιβλίο ενός ισοβίτη που θα λείψει πολύ.

O Σάι Μπαουμγκάρτνερ είναι ένας 71χρονος συγγραφέας, χήρος εδώ και εννιά χρόνια. Ένα πρωί, καθώς γράφει, συνειδητοποιεί ότι πρέπει να φέρει ένα βιβλίο από το ισόγειο. Τότε η ζωή τον προλαβαίνει. Μήπως είχε υποσχεθεί να τηλεφωνήσει στην αδελφή του, ένα μάτι της κουζίνας έχει ξεχαστεί ανοιχτό, ένας κούριερ είναι στην πόρτα, χτυπάει το τηλέφωνο, ένας υπάλληλος της εταιρείας ηλεκτρικού θέλει να κάνει μέτρηση. Ο Μπαουμγκάρτνερ κατεβαίνει στο υπόγειο να του δείξει το ρολόι όταν παραπατάει και κατρακυλάει στις σκάλες. Θα ξεκινήσει μια μεγάλη αναπόληση στο παρελθόν, πώς γνώρισε την Άννα, ο γάμος τους, η καριέρα καθηγητή Φιλοσοφίας στο Πρίνστον και χίλες εμβόλιμες σκέψεις που σκάνε ξαφνικά χωρίς να ξέρει από πού.

Ο Πολ Όστερ όταν το έγραψε πάλευε ήδη με τον καρκίνο που μας τον πήρε τον Απρίλιο και οι ομοιότητες με τον Σάι, έναν συγγραφέα «καταδικασμένο ισόβια να πλάθει προτάσεις» είναι μάλλον μοιραίες. Ίσως αναρωτιόταν και ο ίδιος γιατί θυμόμαστε για πάντα κάποια πράγματα και άλλα σβήνουν από τη μνήμη μας. Αυτό σίγουρα δεν είναι το καλύτερο του βιβλίο, αλλά είναι το τελευταίο βιβλίο ενός ισοβίτη που θα λείψει πολύ.

Ο Auster (έφυγε από τη ζωή τον Απρίλιο του 2024), με εξαιρετική μαεστρία, πύκνωση λόγου, με απλά αφηγηματικά υλικά και με εγκιβωτισμό μικρότερης έκτασης κειμένων στο όλο κείμενό του, προσεγγίζει, μέσα από μικρά, καθημερινά στιγμιότυπα ζωής, έννοιες όπως η αγάπη, το πένθος, η μνήμη, η απώλεια. Ο Μπάουμγκαρτνερ αναδεικνύεται από την πένα του συγγραφέα σε πρώτης γραμμής τραγικό ήρωα, που μετά τον πρόωρο θάνατο της γυναίκας του «είναι ένα ανθρώπινο κολόβωμα τώρα, ένας μισός άνθρωπος που έχει απολέσει εκείνο το μισό του που τον έκανε ολόκληρο…» (σ. 38). Ένα μικρό, στοχαστικό διαμαντάκι.

Γιατί να το διαβάσετε:

Γιατί είναι το κύκνειο άσμα του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα. Γιατί διαβάζεις το τελευταίο βιβλίο του τεράστιου αυτού λογοτέχνη, γνωρίζοντας ότι πιθανόν γράφτηκε κάτω από την πίεση του δικού του επικείμενου θανάτου. Κι όμως, είναι ένα πόνημα που με τη διεισδυτική ματιά του Auster εντοπίζει την ομορφιά στις πιο εφήμερες και μικρές στιγμές της καθημερινότητας. Και μοιάζει περισσότερο ένα έργο βαθιάς περίσκεψης, που απαθανατίζει με οξυδέρκεια και συμπόνια ολόκληρες ζωές χωρίς να καταφεύγει στον εύκολο τρόπο του μελοδράματος, χωρίς την έκφραση του ακραίου θρήνου και των κραυγαλέων συναισθημάτων του ήρωα, κάτι που ίσως θα επέτρεπε το θέμα του.

Ο ήρωας, ο Σάι Μπαουμγκάρντερ, είναι καθηγητής πανεπιστημίου και τα τελευταία δέκα χρόνια έχει μείνει μόνος μετά τον θάνατο της πολυαγαπημένης γυναίκας του, της Άννας, από πνιγμό στη θάλασσα. Η σχέση τους υπήρξε ιδανικά υποδειγματική και η Άννα περιγράφεται από τον καθηγητή ως μια γυναίκα έξυπνη, ανεξάρτητη, που έγραφε ποιήματα –τα οποία δεν εξέδωσε ποτέ–, κριτικές και έκανε μεταφράσεις. Ο καθηγητής παλεύει να συνεχίσει να ζει δίχως εκείνη και καλύπτει τη μοναξιά του με περιστασιακές σχέσεις, με τις υποχρεώσεις του στο πανεπιστήμιο και με τη συγγραφή ενός βιβλίου. Η ζωή του βρίσκεται σε μία συνεχή διαδικασία συγκρούσεων. Μια ζωή, όμως, εντέλει επίπεδη, που αποφεύγει να αντιμετωπίσει το γεγονός πως τα γηρατειά και ο θάνατος προελαύνουν.

Ένα μικροατύχημα θα τον κάνει να σκεφτεί ότι πρέπει με κάποιον τρόπο να αντιδράσει και αυτό τον οδηγεί σε μια επανεξέταση της ζωής του. Έτσι, το μυθιστόρημα ξετυλίγεται μέσα από τις μνήμες του και τις ιστορίες που αναδύονται μέσω αυτών. Μας πηγαίνει στο μακρινό 1968, τη χρονιά που γνωρίστηκαν ο Σάι και η Άννα, άφραγκοι φοιτητές στη Νέα Υόρκη, τότε που ξεκίνησε η παθιασμένη τους σχέση και κράτησε σαράντα χρόνια, αλλά και στα νεανικά χρόνια του ίδιου του καθηγητή Μπαουμγκάρντερ στο Νιούαρκ και στον πατέρα του, που ήταν πολωνικής καταγωγής έμπορος κι αποτυχημένος επαναστάτης. Όλη αυτή η αναδρομή του πρωταγωνιστή – καθηγητή αποσκοπεί στην προσπάθειά του να νικήσει τη λήθη του θανάτου. Και ίσως, το πιο βασικό ερώτημα που θέτει είναι το εξής: Γιατί κάποια πράγματα τα θυμόμαστε για πάντα κι άλλα τα ξεχνάμε; Και μας υπενθυμίζει ότι αυτοί που έζησαν στο παρελθόν υπάρχουν μέσα μας για πάντα ζωντανοί, εφόσον το θελήσουμε. Έτσι, μπορούμε να ελπίζουμε ότι η λήθη δεν θα καταπιεί κάποτε κι εμάς, αν υπάρχουμε στις καρδιές αγαπημένων προσώπων.

Ο Paul Auster με αυτό το τελευταίο του βιβλίο είναι σαν να μας παρακινεί να λύσουμε τα θέματα που μας ταλανίζουν και να προσπαθήσουμε να συμφιλιωθούμε με τους δαίμονές μας, γιατί το πρόσκαιρο της ύπαρξής μας σε τούτη τη γη δεν μας δίνει άπλετο χρόνο για να τον σπαταλήσουμε ανούσια.

Δεν θα πω με απόλυτη σιγουριά αν αυτό είναι το καλύτερό του βιβλίο. Είναι, όμως, γραμμένο με τον τρόπο του Auster κι αυτός είναι ο τρόπος του καλού γραφιά που καθηλώνει τον αναγνώστη του. Αν είναι το πρώτο βιβλίο του Auster που θα διαβάσετε, θα κάνετε μια πολύ καλή αρχή, αλλά αν πρόκειται να τον μελετήσετε ένα θα σας πω. Διαβάστε την «Τριλογία της Νέας Υόρκης» (εκδ. Μεταίχμιο, 2014). Πριν και πάνω απ’ όλα είναι το βιβλίο που όχι απλά τον καθιέρωσε στα αμερικανικά γράμματα, αλλά τον κατέταξε και στις πρώτες θέσεις των αναγνωστικών προτιμήσεων χιλιάδων ανθρώπων.

Ο άνθρωπος που ανδρώθηκε λογοτεχνικά στη Γαλλία, όπου έζησε για μεγάλο χρονικό διάστημα μεταφράζοντας με μανία τους Γάλλους υπερρεαλιστές, που επηρεάστηκε από τον Μπέκετ και είχε σχέσεις με τον Κουτσί και τον Ρουσντί, επεδίωκε από πολύ νωρίς ένα πράγμα, κατά δήλωσή του: «Πάντα ήθελα να γράψω αυτό που για μένα είναι όμορφο, αληθινό και καλό, αλλά με ενδιαφέρει επίσης να εφεύρω νέους τρόπους για να αφηγηθώ ιστορίες. Ήθελα να αλλάξω τα πάντα από μέσα προς τα έξω». 

Και αυτό ακριβώς έκανε: πάντρεψε τον δύσκολο ευρωπαϊκό μεταμοντερνισμό με το σκληρό αμερικάνικο νουάρ, για να δημιουργήσει κάτι ιλιγγιωδώς εφευρετικό και νέο. Και τελικά, επαναδιατυπώνει στο σύνολο του έργου του με άλλους όρους τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής και αποτολμά απαντήσεις πέρα και πάνω από τις καθιερωμένες, ξεθεμελιώνοντας βεβαιότητες και παγιωμένα σχήματα.

Ο Μπαουμγκάρτνερ είναι μυθιστορηματικός ήρωας, όμως ο μύθος μπλέκεται έντονα με τον εαυτό και τον βίο των άλλων. Το βιβλίο αυτό είναι μυθιστόρημα που το κινεί η σίγουρη αίσθηση της αυτοβιογραφίας και ο αναπότρεπτος απολογισμός της βιογραφίας. Όλα λέγονται ξεκάθαρα και όλα υπονοούνται ξεκάθαρα. Και εκεί που σπαράζεις, εκεί γλυκά χαμογελάς, εκεί νιώθεις το άγγιγμα της ζωής, της αγάπης, του θρήνου. Αυτό το βιβλίο είναι το σώμα και το πνεύμα του Όστερ.
toperiodiko.gr