«Το παιχνίδι των ψεμάτων»
Από τότε που προβλήθηκε η πρώτη σεζόν του «Big Brother», απέκτησα εμμονή με τα ριάλιτι. Με συναρπάζει ο τρόπος που συμπεριφέρονται οι άνθρωποι όταν γνωρίζουν πως βρίσκονται μπροστά σε μια κάμερα, αλλά και πώς αλλάζει η συμπεριφορά τους όταν ξεχνούν την ύπαρξή της. Μου εξάπτουν την περιέργεια οι συμμαχίες που διαμορφώνονται σχεδόν αμέσως, και οι οποίες βασίζονται στην πρώτη εντύπωση, καθώς και η διάψευση που αναπόφευκτα ακολουθεί.
Έγραψα το Τελευταίο πάρτι, το πρώτο μέρος της αστυνομικής σειράς μου που διαδραματίζεται στην Ουαλία, κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας. Όταν άρχισα να γράφω τη συνέχεια, οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί ήταν ακόμη σε ισχύ. Αυτό είχε αποτέλεσμα το ριάλιτι «I’m a Celebrity – Get Me Out of Here!» να μεταφερθεί από την Αυστραλία σε ένα μέρος κοντά στο σπίτι μου, στη βόρεια Ουαλία. Το γεγονός αυτό προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση στην περιοχή και τότε αναρωτήθηκα πώς θα αντιδρούσαν οι κάτοικοι της φανταστικής μου πόλης, του Κουμ Κόιντ, αν ένα παρόμοιο σόου γυριζόταν εκεί.
Σιγά σιγά η υπόθεση του βιβλίου ξεδιπλώθηκε από μόνη της: ένα ριάλιτι με την ονομασία «Έκθεση», στο οποίο επτά διαγωνιζόμενοι προετοιμάζονται για μια σειρά από δοκιμασίες επιβίωσης, ωστόσο γρήγορα ανακαλύπτουν ότι το σόου στο οποίο συμμετέχουν δεν είναι αυτό για το οποίο δήλωσαν συμμετοχή. Καθένας τους κρύβει ένα μυστικό και για να παραμείνει στο παιχνίδι πρέπει να το κρατήσει κρυφό, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει το μυστικό κάποιου άλλου σε ζωντανή μετάδοση.
«Δεν νομίζεις ότι είναι κάπως… ακραίο;» μου είπε η επιμελήτριά μου όταν της εξήγησα την ιδέα. «Το ξέρω ότι πρόκειται για μυθοπλασία, αλλά θα μπορούσε μια τέτοια ιδέα να είναι αληθοφανής για ένα τηλεοπτικό σόου; Είναι πολύ σκληρό».
Τότε σκέφτηκα κάποια ριάλιτι που έχουμε δει στην τηλεόραση την τελευταία δεκαετία. Υπήρχε το «Space Cadets», στο οποίο επίδοξοι αστροναύτες «εκπαιδεύονταν» και έπειτα τους έβαζαν να πετάξουν πάνω από τη Βόρεια Θάλασσα, κάνοντάς τους έτσι να πιστέψουν ότι βρίσκονται στο διάστημα. Ή το «Superstar USA», ένας μουσικός διαγωνισμός μέσα από τον οποίο υποτίθεται ότι οι κριτές αναζητούσαν τον καλύτερο τραγουδιστή ή την καλύτερη τραγουδίστρια, ενώ στην πραγματικότητα συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο, κάτι που αποκάλυπταν στον νικητή ή τη νικήτρια αμέσως μετά το τέλος του σόου. Και φυσικά το «Who’s your daddy?», στο οποίο μια υιοθετημένη γυναίκα έπρεπε να μαντέψει ποιος από τους 25 άντρες που είχε μπροστά της ήταν ο βιολογικός της πατέρας.
Ειλικρινά, μπροστά σε όλα αυτά το δικό μου φάνταζε μάλλον αδιάφορο.
Την περίοδο που έγραφα το Παιχνίδι των ψεμάτων ανακάλυψα το «Married at first sight». Είδα απανωτά τα επεισόδια όλων των σεζόν της βρετανικής εκδοχής, έπειτα της αυστραλιανής, και κατάφερα να κάνω αισθητή πρόοδο και στην αμερικανική. Διάβασα διαδικτυακές συνεντεύξεις των διαγωνιζόμενων, στις οποίες δήλωναν εξαγριωμένοι με το μοντάζ που έκαναν στο σόου. Μια γυναίκα ισχυρίστηκε ότι τα λόγια της ήταν προϊόν μοντάζ από διαφορετικές μέρες, ενώ μια άλλη ανέφερε πως σκόπιμα την είχαν φέρει στα όριά της, για να εκραγεί. Υπάρχει μάλιστα και ένας λογαριασμός στο Instagram που είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στις ασυνέχειες στο μοντάζ. Με λίγα λόγια, η γραμμή που χωρίζει την πραγματικότητα από τη μυθοπλασία είναι δυσδιάκριτη.
Ήταν πολύ απολαυστική η διαδικασία της διερεύνησης των θεμάτων που πραγματεύεται το Παιχνίδι των ψεμάτων, το οποίο ξεκινάει με την εξαφάνιση ενός διαγωνιζόμενου, προτού ένας φόνος τινάξει όλο το σόου στον αέρα. Και, επιτέλους, με αυτό τον τρόπο μπόρεσα να δικαιολογήσω και τις αμέτρητες ώρες που έχω αφιερώσει βλέποντας ριάλιτι, χαρακτηρίζοντάς τες ως «έρευνα».
Φυσικά, η καλύτερη έρευνα θα γινόταν αν συμμετείχα εγώ η ίδια σε αυτά τα σόου, αλλά μην περιμένετε να με δείτε σε κάποια οντισιόν. Τα ριάλιτι μπορεί να αποδειχθούν… θανάσιμα.
Clare Mackintosh
Από τότε που προβλήθηκε η πρώτη σεζόν του «Big Brother», απέκτησα εμμονή με τα ριάλιτι. Με συναρπάζει ο τρόπος που συμπεριφέρονται οι άνθρωποι όταν γνωρίζουν πως βρίσκονται μπροστά σε μια κάμερα, αλλά και πώς αλλάζει η συμπεριφορά τους όταν ξεχνούν την ύπαρξή της. Μου εξάπτουν την περιέργεια οι συμμαχίες που διαμορφώνονται σχεδόν αμέσως, και οι οποίες βασίζονται στην πρώτη εντύπωση, καθώς και η διάψευση που αναπόφευκτα ακολουθεί.
Έγραψα το Τελευταίο πάρτι, το πρώτο μέρος της αστυνομικής σειράς μου που διαδραματίζεται στην Ουαλία, κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας. Όταν άρχισα να γράφω τη συνέχεια, οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί ήταν ακόμη σε ισχύ. Αυτό είχε αποτέλεσμα το ριάλιτι «I’m a Celebrity – Get Me Out of Here!» να μεταφερθεί από την Αυστραλία σε ένα μέρος κοντά στο σπίτι μου, στη βόρεια Ουαλία. Το γεγονός αυτό προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση στην περιοχή και τότε αναρωτήθηκα πώς θα αντιδρούσαν οι κάτοικοι της φανταστικής μου πόλης, του Κουμ Κόιντ, αν ένα παρόμοιο σόου γυριζόταν εκεί.
Σιγά σιγά η υπόθεση του βιβλίου ξεδιπλώθηκε από μόνη της: ένα ριάλιτι με την ονομασία «Έκθεση», στο οποίο επτά διαγωνιζόμενοι προετοιμάζονται για μια σειρά από δοκιμασίες επιβίωσης, ωστόσο γρήγορα ανακαλύπτουν ότι το σόου στο οποίο συμμετέχουν δεν είναι αυτό για το οποίο δήλωσαν συμμετοχή. Καθένας τους κρύβει ένα μυστικό και για να παραμείνει στο παιχνίδι πρέπει να το κρατήσει κρυφό, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει το μυστικό κάποιου άλλου σε ζωντανή μετάδοση.
«Δεν νομίζεις ότι είναι κάπως… ακραίο;» μου είπε η επιμελήτριά μου όταν της εξήγησα την ιδέα. «Το ξέρω ότι πρόκειται για μυθοπλασία, αλλά θα μπορούσε μια τέτοια ιδέα να είναι αληθοφανής για ένα τηλεοπτικό σόου; Είναι πολύ σκληρό».
Τότε σκέφτηκα κάποια ριάλιτι που έχουμε δει στην τηλεόραση την τελευταία δεκαετία. Υπήρχε το «Space Cadets», στο οποίο επίδοξοι αστροναύτες «εκπαιδεύονταν» και έπειτα τους έβαζαν να πετάξουν πάνω από τη Βόρεια Θάλασσα, κάνοντάς τους έτσι να πιστέψουν ότι βρίσκονται στο διάστημα. Ή το «Superstar USA», ένας μουσικός διαγωνισμός μέσα από τον οποίο υποτίθεται ότι οι κριτές αναζητούσαν τον καλύτερο τραγουδιστή ή την καλύτερη τραγουδίστρια, ενώ στην πραγματικότητα συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο, κάτι που αποκάλυπταν στον νικητή ή τη νικήτρια αμέσως μετά το τέλος του σόου. Και φυσικά το «Who’s your daddy?», στο οποίο μια υιοθετημένη γυναίκα έπρεπε να μαντέψει ποιος από τους 25 άντρες που είχε μπροστά της ήταν ο βιολογικός της πατέρας.
Ειλικρινά, μπροστά σε όλα αυτά το δικό μου φάνταζε μάλλον αδιάφορο.
Την περίοδο που έγραφα το Παιχνίδι των ψεμάτων ανακάλυψα το «Married at first sight». Είδα απανωτά τα επεισόδια όλων των σεζόν της βρετανικής εκδοχής, έπειτα της αυστραλιανής, και κατάφερα να κάνω αισθητή πρόοδο και στην αμερικανική. Διάβασα διαδικτυακές συνεντεύξεις των διαγωνιζόμενων, στις οποίες δήλωναν εξαγριωμένοι με το μοντάζ που έκαναν στο σόου. Μια γυναίκα ισχυρίστηκε ότι τα λόγια της ήταν προϊόν μοντάζ από διαφορετικές μέρες, ενώ μια άλλη ανέφερε πως σκόπιμα την είχαν φέρει στα όριά της, για να εκραγεί. Υπάρχει μάλιστα και ένας λογαριασμός στο Instagram που είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στις ασυνέχειες στο μοντάζ. Με λίγα λόγια, η γραμμή που χωρίζει την πραγματικότητα από τη μυθοπλασία είναι δυσδιάκριτη.
Ήταν πολύ απολαυστική η διαδικασία της διερεύνησης των θεμάτων που πραγματεύεται το Παιχνίδι των ψεμάτων, το οποίο ξεκινάει με την εξαφάνιση ενός διαγωνιζόμενου, προτού ένας φόνος τινάξει όλο το σόου στον αέρα. Και, επιτέλους, με αυτό τον τρόπο μπόρεσα να δικαιολογήσω και τις αμέτρητες ώρες που έχω αφιερώσει βλέποντας ριάλιτι, χαρακτηρίζοντάς τες ως «έρευνα».
Φυσικά, η καλύτερη έρευνα θα γινόταν αν συμμετείχα εγώ η ίδια σε αυτά τα σόου, αλλά μην περιμένετε να με δείτε σε κάποια οντισιόν. Τα ριάλιτι μπορεί να αποδειχθούν… θανάσιμα.
Clare Mackintosh
