Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Ο CARLOS ZANÓN ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥΕΛ ΒΑΘΚΕΘ ΜΟΝΤΑΛΜΠΑΝ
Ο CARLOS ZANÓN ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥΕΛ ΒΑΘΚΕΘ ΜΟΝΤΑΛΜΠΑΝ
Ο CARLOS ZANÓN ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥΕΛ ΒΑΘΚΕΘ ΜΟΝΤΑΛΜΠΑΝ

Ο CARLOS ZANÓN ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥΕΛ ΒΑΘΚΕΘ ΜΟΝΤΑΛΜΠΑΝ

Διαβάστε τη συνέντευξη του Ισπανού συγγραφέα στον Μπέντζαμιν Κάνινγχαμ το 2019 με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Κρίση ταυτότητας», στο οποίο αναβιώνει έναν από τους πιο εμβληματικούς χαρακτήρες του μεσογειακού νουάρ, τον επιθεωρητή Πέπε Καρβάλιο.

Εκτός από την πατρίδα του, την Ισπανία, ο Πέπε Καρβάλιο χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής. Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του και η αγάπη του για το φαγητό προκάλεσαν τον θαυμασμό του Αντρέα Καμιλέρι, του πιο γνωστού Ιταλού συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας, με αποτέλεσμα να ονομάσει τον δικό του ήρωα, τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο, από τον Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν, δημιουργό του Καρβάλιο.

Όπως ανέφερε και μια κριτική που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Guardian, «o Μονταλμπάν κάνει για τη Βαρκελώνη ό,τι έκανε ο Τσάντλερ για το Λος Άντζελες: αποκαλύπτει τις εγκληματικές σχέσεις της εξουσίας κάτω από το προσωπείο της δημοκρατίας». 

Πράγματι, η πένα του Μονταλμπάν είναι αιχμηρή και κάνει παθιασμένο –αν και αδιόρατο– κοινωνικοπολιτικό σχόλιο. Τα δεκάδες μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Καρβάλιο που εκδόθηκαν την περίοδο 1972-2004 πορεύονταν παράλληλα με τη μετάβαση της Ισπανίας από τη φασιστική δικτατορία στη δημοκρατία, ύστερα από τον θάνατο του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο, το 1975. Αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της ικανότητας της μυθοπλασίας να αποτυπώνει στιγμιότυπα της πραγματικής ζωής τόσο ανάγλυφα όσο μια φωτογραφία. Μεταγενέστερες ιστορίες καταπιάστηκαν με την ταχεία ανάπτυξη της Βαρκελώνης πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 και την αναμόρφωση που ακολούθησε.

Εκτός από τη σειρά με τον Καρβάλιο, ο Μονταλμπάν εξέδωσε ποίηση, ενώ αρθρογραφούσε τακτικά και στην El País, την κορυφαία ισπανόφωνη εφημερίδα. Ο συγγραφέας πέθανε ξαφνικά το 2003, κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας για τα βιβλία του στην Μπανγκόκ, και παρόλο που η τελευταία περιπέτεια του Καρβάλιο εκδόθηκε μετά τον θάνατό του, όλα έδειχναν ότι ο γκουρμέ επιθεωρητής πιθανόν να είχε πεθάνει μαζί με τον δημιουργό του. Ωστόσο τον Ιανουάριο του 2019 ο επιθεωρητής ξαναζωντάνεψε χάρη στην πένα ενός άλλου συγγραφέα, του Κάρλος Θανόν. Το βιβλίο του Κρίση ταυτότητας κατέκτησε γρήγορα την κορυφή τόσο των καταλανικών όσο και των ισπανικών καταλόγων με τα ευπώλητα. 

Επίσης, ο Θανόν έχει αναζωπυρώσει τις πολιτικές ανησυχίες του Μονταλμπάν με μια υπόθεση όπου ο Καρβάλιο συνάπτει σχέση με μια παντρεμένη γυναίκα στη Μαδρίτη, η οποία συνδέεται με την πολιτική σκηνή της χώρας. Η περίπλοκη αυτή σχέση χρησιμεύει ως μεταφορά για τις πολιτικές εντάσεις στη σύγχρονη Ισπανία, αντιπαραβάλλοντας την Καταλονία –μια ακμάζουσα περιοχή βορειοανατολικά της χώρας, με πρωτεύουσα τη Βαρκελώνη, για την ανεξαρτητοποίηση της οποίας ορισμένοι ασκούν πιέσεις– με τους εθνικιστές στην ισπανική πρωτεύουσα. Ταυτόχρονα, ο Καρβάλιο πρέπει να ερευνήσει τρεις διαφορετικές υποθέσεις και να ικανοποιήσει τη λαχτάρα του για το καλό φαγητό.

Ο Θανόν ήταν ήδη γνωστός μέσα από τα ποιήματά του, τα τραγούδια του, τα σενάρια και τις λογοτεχνικές κριτικές του, καθώς και από τα μυθιστορήματά του. Ωστόσο η «αναβίωση» του λατρεμένου Καρβάλιο μία δεκαπενταετία αργότερα αποτελούσε μοναδική πρόκληση. Μιλήσαμε γι’ αυτό και για άλλα πολλά με τον Κάρλος Θανόν σε ένα καφέ στο Εσάμπλε της Βαρκελώνης.

Πώς προέκυψε το σχέδιο για την «αναβίωση» του Πέπε Καρβάλιο;
Ήταν μια ιδέα του εκδοτικού οίκου Planeta και των κληρονόμων του Μονταλμπάν. Σκέφτηκαν να αναβιώσουν τον Καρβάλιο, όπως έχει γίνει από άλλους με τον Τζέιμς Μποντ. Έτσι, αναρωτήθηκαν ποιος θα ήταν ο κατάλληλος για να κάνει κάτι τέτοιο και κατέληξαν σ’ εμένα. Επικοινώνησαν με τον ατζέντη μου και εκείνος μου μετέφερε την πρότασή τους.

Ήσασταν ήδη φανατικός αναγνώστης των μυθιστορημάτων με πρωταγωνιστή τον Πέπε Καρβάλιο;
Ναι, τα είχα διαβάσει όταν τελείωνα το σχολείο και στις αρχές του πανεπιστημίου. Τα λάτρεψα! Στο σχολείο δανείζαμε ο ένας στον άλλο τα βιβλία του Καρβάλιο σαν να ήταν δίσκοι ή κόμικς. Δεν είχαμε κατά νου ότι ήταν λογοτεχνία. Ήταν κάτι δημοφιλές, και το θυμάμαι με μεγάλη χαρά· όπως ένα δημοφιλές βιβλίο που δανείζεις στους φίλους σου επειδή σου άρεσε πολύ. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που μπορούσες να διαβάσεις ένα αστυνομικό μυθιστόρημα το οποίο διαδραματιζόταν στην πόλη σου. Συνήθως η υπόθεση αυτών των βιβλίων εκτυλίσσεται στο Λος Άντζελες ή τη Νέα Υόρκη. Και ξαφνικά όλα συνέβαιναν στη Βαρκελώνη!

Πώς προετοιμαστήκατε γι’ αυτό το εγχείρημα; Ξαναδιαβάσατε όλα τα βιβλία προτού καταπιαστείτε με τη συγγραφή;
Δεν διάβασα αναλύσεις και κριτικές για τον Μονταλμπάν, γιατί κάτι τέτοιο θα με παρέλυε. Διάβασα όλα τα βιβλία για να συλλάβω την ατμόσφαιρα, τους διαλόγους, το χιούμορ – γενικά, την αίσθηση των πραγμάτων. Δεν ήθελα να αντιγράψω το στιλ του Μονταλμπάν, ωστόσο σκέφτηκα ότι, αν μπορούσα να πιάσω τον ρυθμό, να κατανοήσω τον κυνισμό και την τρυφερότητα του χαρακτήρα, θα ήμουν σε θέση να δημιουργήσω κάτι ενδιαφέρον. 

Πολλοί αναγνώστες μας ίσως δεν γνωρίζουν τον Πέπε Καρβάλιο. Πείτε μας δυο λόγια γι’ αυτόν. Ποιος είναι;
Ο Καρβάλιο είναι ένας ιδιωτικός ερευνητής που θυμίζει με κάπως χιουμοριστικό τρόπο τους σκληροπυρηνικούς ντετέκτιβ από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι λίγο σαν τον Ρικ από την ταινία Καζαμπλάνκα. Ο Καρβάλιο είναι κυνικός. Δεν πιστεύει πια σε σημαίες. Θέλει πάντα να γνωρίζει την αλήθεια, ακόμα κι αν είναι απογοητευτική. Είναι σκεπτικιστής, με μια ειρωνική αίσθηση του χιούμορ. Κάνει μια βόλτα στη Λα Ράμπλα, τον κεντρικό πεζόδρομο της Βαρκελώνης, κι έτσι μπορεί να αισθανθεί ολόκληρο τον κόσμο. Το στοιχείο που χαρακτηρίζει το μεσογειακό νουάρ είναι ο συνδυασμός σκεπτικισμού και κυνισμού με τον ηδονισμό. Σαν να λέμε ότι καταστρέφεται ο κόσμος, αλλά εγώ θα απολαύσω το φαγητό μου. Ο κόσμος θα γκρεμιστεί, πρώτα όμως θα φάω. Αυτό είναι ένα μείγμα με πολλές δυνατότητες και μεγάλη δύναμη.

Στο μυθιστόρημά σας αλλάξατε κάποια στοιχεία στον χαρακτήρα του Καρβάλιο;
Κατέφυγα σε ένα τέχνασμα. Η αφήγηση σε όλα τα προηγούμενα μυθιστορήματα του Μονταλμπάν είναι τριτοπρόσωπη. Είναι ένας χαρακτήρας που υπάρχει ήδη στον πραγματικό κόσμο, γιατί η πραγματική ζωή είναι αυτή που ενέπνευσε τον Μονταλμπάν. Στη δική μου εκδοχή ο συγγραφέας είναι μεγαλύτερος σε ηλικία και γράφει σε πρώτο πρόσωπο. Αυτό μου επέτρεψε να διαφοροποιηθώ. Δεν έχει την ίδια σχέση με το περιβάλλον. Είναι σαν να είμαι φίλος σου και να σε ξέρω, και να γράφω ένα μυθιστόρημα στο οποίο εσύ είσαι ο πρωταγωνιστής.

Ως προς την προσωπικότητα όμως, ο δικός σας Καρβάλιο είναι ίδιος με του Μονταλμπάν;
Κάποια πράγματα είναι ίδια και κάποια είναι διαφορετικά. Για παράδειγμα, τώρα του αρέσει να πηγαίνει σινεμά. Είναι πιο βίαιος, πιο ευάλωτος – ή μάλλον πιο εύθραυστος. Στο παρελθόν είχε πάντα τον έλεγχο των συναισθημάτων του. Υπάρχει περισσότερη δράση σε αυτό το βιβλίο. Ήταν αδύνατον να προσπαθήσω να αντιγράψω τον Μονταλμπάν. Είναι σαν τον Σέρλοκ Χολμς στην τηλεόραση τώρα. Υπάρχει ένας φόνος, όμως υπάρχει και περισσότερη δράση. Οι αλλαγές είχαν να κάνουν με τις δικές μου προτιμήσεις και με την πρόθεσή μου να εντάξω στο βιβλίο στοιχεία από το σήμερα.

Ανησυχούσατε μήπως οι φανατικοί του Καρβάλιο απογοητεύονταν από τις αλλαγές;
Όχι. Πίστευα ότι μπορούσα να γράψω ένα μυθιστόρημα με έναν χαρακτήρα που είχε δημιουργήσει ένας άλλος συγγραφέας. Είχα κατά νου τι κάνουν στον κόσμο των κόμικς. Αλλάζουν σχεδιαστές. Αλλάζουν κειμενογράφους. Και πάλι μοιάζει λίγο με αυτό που έκαναν στο BBC με τον Σέρλοκ Χολμς. Ο γιος μου άρχισε να διαβάζει μυθιστορήματα με τον Σέρλοκ Χολμς και παρακολουθούσε και τη σειρά στην τηλεόραση. Εγώ δεν αισθανόμουν φόβο. Είχα συναίσθηση πως ήταν κάτι παρακινδυνευμένο. Αν ήταν κακό βιβλίο, θα ήταν πραγματικά πολύ κακό. Ήμουν όμως σίγουρος για τις ικανότητές μου. Οι άνθρωποι φοβούνται πολύ την αποτυχία, αλλά πρέπει κανείς να ρισκάρει. Αν δεν το κάνει, δεν μπορεί να είναι δημιουργικός. Απλώς κάνει κάτι που βολεύει. Η δημιουργία δεν έχει καμία σχέση με τον εφησυχασμό.

Χρειάστηκε να αλλάξετε τον τρόπο γραφής σας;
Ο τρόπος που γράφω δεν αλλάζει ποτέ. Όπως και τα άλλα μου βιβλία, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει ότι είναι δικό μου. Έκανα, βέβαια, καινούργια πράγματα, πράγματα που δεν είχα επιχειρήσει ποτέ. Για παράδειγμα, έχω γράψει αστυνομικά μυθιστορήματα, όμως δεν είμαι εξοικειωμένος με τα πολιτικά μυθιστορήματα. Για μένα ήταν η πρώτη φορά. Ήταν η πρώτη φορά που έγραψα ένα βιβλίο σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ήταν η πρώτη φορά που πήρα τον χαρακτήρα από άλλο συγγραφέα. Ήταν η πρώτη φορά που έγραψα ένα μυθιστόρημα η πλοκή του οποίου εκτυλισσόταν σε δύο πόλεις ταυτόχρονα. Επομένως, αυτό ήταν για μένα μια πρόκληση.

Όπως φανερώνει και ο τίτλος του βιβλίου –Κρίση ταυτότητας–, η ταυτότητα είναι σημαντικό θέμα. Για ποιο λόγο;
Από τη μια, ο Καρβάλιο πάντα εξετάζει την περίοδο στην οποία ζει. Ο Μονταλμπάν ήταν επίσης ένας δυνατός δημοσιογράφος, με ενδιαφέρουσα άποψη για τα πράγματα. Στην πραγματικότητα μέσα από τα μυθιστορήματά του μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη μετάβαση της Ισπανίας από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Έπρεπε να δω το δικό μου περιβάλλον και να καταλάβω τι συμβαίνει. Αυτή τη στιγμή γίνεται συζήτηση σχετικά με την ταυτότητα. Αναρωτιόμαστε ποιοι είμαστε, σε ποια χώρα ζούμε, εάν είμαστε ίδιοι με τους άλλους, εάν είμαστε μέρος μιας κοινότητας. Από την άλλη, ο τίτλος μού επιτρέπει να αναφέρω τα προβλήματα ταυτότητας που παρουσιάζει ένας διαφορετικός συγγραφέας και ένας διαφοροποιημένος χαρακτήρας. Όλοι περνάμε κρίση ταυτότητας.

Αναφέρατε ότι ο Καρβάλιο δεν πιστεύει πια σε σημαίες. Ποια είναι η γνώμη του γι’ αυτή την πίεση για ανεξαρτητοποίηση της Καταλονίας;
Ο Καρβάλιο δεν έχει χώρα. Δεν είναι πατριώτης. Βρίσκεται κάπου στη μέση, όπως ο Ρικ στην Καζαμπλάνκα. Δεν έχεις ιδέα με ποια πλευρά είναι. Αποφασίζει με βάση το τι συμβαίνει. Δεν θα ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας.

Εσείς είστε υπέρ της ανεξαρτησίας;
Δεν την υποστηρίζω ένθερμα. Για μένα, η μόνη λύση σε μια σύγκρουση είναι ο διάλογος. Το σημαντικό είναι οι άνθρωποι, πριν αποφασίσουν, να γνωρίζουν την αλήθεια για τις συνέπειες της απόσχισης ή της παραμονής ενός τμήματος της Ισπανίας.

Ο Μονταλμπάν έγραψε πολλά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Καρβάλιο. Μέχρι στιγμής το δικό σας έχει σημειώσει επιτυχημένη πορεία. Θα γράψετε κι άλλα;
Δεν ξέρω, ίσως αργότερα… Σε τρία ή τέσσερα χρόνια ίσως γίνει κάτι τέτοιο. Αν γράφω τον έναν Καρβάλιο μετά τον άλλο, ελλοχεύει ο κίνδυνος να επισκιαστεί οτιδήποτε άλλο κάνω. Αυτή τη στιγμή θέλω να ασχοληθώ με κάτι διαφορετικό και να γράψω για μια άλλη πόλη, όχι για τη Βαρκελώνη. Μου αρέσει να κάνω πράγματα που εκπλήσσουν τους ανθρώπους, όπως έκανε ο Μπομπ Ντίλαν ή ο Φρανκ Σινάτρα όταν έβγαλε ένα άλμπουμ με χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Μου αρέσει να κάνω πράγματα που θα προκαλούν στους ανθρώπους το ερώτημα: «Μα τι διάολο κάνει;».

Εκτός από την πατρίδα του, την Ισπανία, ο Πέπε Καρβάλιο χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής. Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του και η αγάπη του για το φαγητό προκάλεσαν τον θαυμασμό του Αντρέα Καμιλέρι, του πιο γνωστού Ιταλού συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας, με αποτέλεσμα να ονομάσει τον δικό του ήρωα, τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο, από τον Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν, δημιουργό του Καρβάλιο.

Όπως ανέφερε και μια κριτική που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Guardian, «o Μονταλμπάν κάνει για τη Βαρκελώνη ό,τι έκανε ο Τσάντλερ για το Λος Άντζελες: αποκαλύπτει τις εγκληματικές σχέσεις της εξουσίας κάτω από το προσωπείο της δημοκρατίας». 

Πράγματι, η πένα του Μονταλμπάν είναι αιχμηρή και κάνει παθιασμένο –αν και αδιόρατο– κοινωνικοπολιτικό σχόλιο. Τα δεκάδες μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Καρβάλιο που εκδόθηκαν την περίοδο 1972-2004 πορεύονταν παράλληλα με τη μετάβαση της Ισπανίας από τη φασιστική δικτατορία στη δημοκρατία, ύστερα από τον θάνατο του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο, το 1975. Αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της ικανότητας της μυθοπλασίας να αποτυπώνει στιγμιότυπα της πραγματικής ζωής τόσο ανάγλυφα όσο μια φωτογραφία. Μεταγενέστερες ιστορίες καταπιάστηκαν με την ταχεία ανάπτυξη της Βαρκελώνης πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 και την αναμόρφωση που ακολούθησε.

Εκτός από τη σειρά με τον Καρβάλιο, ο Μονταλμπάν εξέδωσε ποίηση, ενώ αρθρογραφούσε τακτικά και στην El País, την κορυφαία ισπανόφωνη εφημερίδα. Ο συγγραφέας πέθανε ξαφνικά το 2003, κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας για τα βιβλία του στην Μπανγκόκ, και παρόλο που η τελευταία περιπέτεια του Καρβάλιο εκδόθηκε μετά τον θάνατό του, όλα έδειχναν ότι ο γκουρμέ επιθεωρητής πιθανόν να είχε πεθάνει μαζί με τον δημιουργό του. Ωστόσο τον Ιανουάριο του 2019 ο επιθεωρητής ξαναζωντάνεψε χάρη στην πένα ενός άλλου συγγραφέα, του Κάρλος Θανόν. Το βιβλίο του Κρίση ταυτότητας κατέκτησε γρήγορα την κορυφή τόσο των καταλανικών όσο και των ισπανικών καταλόγων με τα ευπώλητα. 

Επίσης, ο Θανόν έχει αναζωπυρώσει τις πολιτικές ανησυχίες του Μονταλμπάν με μια υπόθεση όπου ο Καρβάλιο συνάπτει σχέση με μια παντρεμένη γυναίκα στη Μαδρίτη, η οποία συνδέεται με την πολιτική σκηνή της χώρας. Η περίπλοκη αυτή σχέση χρησιμεύει ως μεταφορά για τις πολιτικές εντάσεις στη σύγχρονη Ισπανία, αντιπαραβάλλοντας την Καταλονία –μια ακμάζουσα περιοχή βορειοανατολικά της χώρας, με πρωτεύουσα τη Βαρκελώνη, για την ανεξαρτητοποίηση της οποίας ορισμένοι ασκούν πιέσεις– με τους εθνικιστές στην ισπανική πρωτεύουσα. Ταυτόχρονα, ο Καρβάλιο πρέπει να ερευνήσει τρεις διαφορετικές υποθέσεις και να ικανοποιήσει τη λαχτάρα του για το καλό φαγητό.

Ο Θανόν ήταν ήδη γνωστός μέσα από τα ποιήματά του, τα τραγούδια του, τα σενάρια και τις λογοτεχνικές κριτικές του, καθώς και από τα μυθιστορήματά του. Ωστόσο η «αναβίωση» του λατρεμένου Καρβάλιο μία δεκαπενταετία αργότερα αποτελούσε μοναδική πρόκληση. Μιλήσαμε γι’ αυτό και για άλλα πολλά με τον Κάρλος Θανόν σε ένα καφέ στο Εσάμπλε της Βαρκελώνης.

Πώς προέκυψε το σχέδιο για την «αναβίωση» του Πέπε Καρβάλιο;
Ήταν μια ιδέα του εκδοτικού οίκου Planeta και των κληρονόμων του Μονταλμπάν. Σκέφτηκαν να αναβιώσουν τον Καρβάλιο, όπως έχει γίνει από άλλους με τον Τζέιμς Μποντ. Έτσι, αναρωτήθηκαν ποιος θα ήταν ο κατάλληλος για να κάνει κάτι τέτοιο και κατέληξαν σ’ εμένα. Επικοινώνησαν με τον ατζέντη μου και εκείνος μου μετέφερε την πρότασή τους.

Ήσασταν ήδη φανατικός αναγνώστης των μυθιστορημάτων με πρωταγωνιστή τον Πέπε Καρβάλιο;
Ναι, τα είχα διαβάσει όταν τελείωνα το σχολείο και στις αρχές του πανεπιστημίου. Τα λάτρεψα! Στο σχολείο δανείζαμε ο ένας στον άλλο τα βιβλία του Καρβάλιο σαν να ήταν δίσκοι ή κόμικς. Δεν είχαμε κατά νου ότι ήταν λογοτεχνία. Ήταν κάτι δημοφιλές, και το θυμάμαι με μεγάλη χαρά· όπως ένα δημοφιλές βιβλίο που δανείζεις στους φίλους σου επειδή σου άρεσε πολύ. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που μπορούσες να διαβάσεις ένα αστυνομικό μυθιστόρημα το οποίο διαδραματιζόταν στην πόλη σου. Συνήθως η υπόθεση αυτών των βιβλίων εκτυλίσσεται στο Λος Άντζελες ή τη Νέα Υόρκη. Και ξαφνικά όλα συνέβαιναν στη Βαρκελώνη!

Πώς προετοιμαστήκατε γι’ αυτό το εγχείρημα; Ξαναδιαβάσατε όλα τα βιβλία προτού καταπιαστείτε με τη συγγραφή;
Δεν διάβασα αναλύσεις και κριτικές για τον Μονταλμπάν, γιατί κάτι τέτοιο θα με παρέλυε. Διάβασα όλα τα βιβλία για να συλλάβω την ατμόσφαιρα, τους διαλόγους, το χιούμορ – γενικά, την αίσθηση των πραγμάτων. Δεν ήθελα να αντιγράψω το στιλ του Μονταλμπάν, ωστόσο σκέφτηκα ότι, αν μπορούσα να πιάσω τον ρυθμό, να κατανοήσω τον κυνισμό και την τρυφερότητα του χαρακτήρα, θα ήμουν σε θέση να δημιουργήσω κάτι ενδιαφέρον. 

Πολλοί αναγνώστες μας ίσως δεν γνωρίζουν τον Πέπε Καρβάλιο. Πείτε μας δυο λόγια γι’ αυτόν. Ποιος είναι;
Ο Καρβάλιο είναι ένας ιδιωτικός ερευνητής που θυμίζει με κάπως χιουμοριστικό τρόπο τους σκληροπυρηνικούς ντετέκτιβ από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι λίγο σαν τον Ρικ από την ταινία Καζαμπλάνκα. Ο Καρβάλιο είναι κυνικός. Δεν πιστεύει πια σε σημαίες. Θέλει πάντα να γνωρίζει την αλήθεια, ακόμα κι αν είναι απογοητευτική. Είναι σκεπτικιστής, με μια ειρωνική αίσθηση του χιούμορ. Κάνει μια βόλτα στη Λα Ράμπλα, τον κεντρικό πεζόδρομο της Βαρκελώνης, κι έτσι μπορεί να αισθανθεί ολόκληρο τον κόσμο. Το στοιχείο που χαρακτηρίζει το μεσογειακό νουάρ είναι ο συνδυασμός σκεπτικισμού και κυνισμού με τον ηδονισμό. Σαν να λέμε ότι καταστρέφεται ο κόσμος, αλλά εγώ θα απολαύσω το φαγητό μου. Ο κόσμος θα γκρεμιστεί, πρώτα όμως θα φάω. Αυτό είναι ένα μείγμα με πολλές δυνατότητες και μεγάλη δύναμη.

Στο μυθιστόρημά σας αλλάξατε κάποια στοιχεία στον χαρακτήρα του Καρβάλιο;
Κατέφυγα σε ένα τέχνασμα. Η αφήγηση σε όλα τα προηγούμενα μυθιστορήματα του Μονταλμπάν είναι τριτοπρόσωπη. Είναι ένας χαρακτήρας που υπάρχει ήδη στον πραγματικό κόσμο, γιατί η πραγματική ζωή είναι αυτή που ενέπνευσε τον Μονταλμπάν. Στη δική μου εκδοχή ο συγγραφέας είναι μεγαλύτερος σε ηλικία και γράφει σε πρώτο πρόσωπο. Αυτό μου επέτρεψε να διαφοροποιηθώ. Δεν έχει την ίδια σχέση με το περιβάλλον. Είναι σαν να είμαι φίλος σου και να σε ξέρω, και να γράφω ένα μυθιστόρημα στο οποίο εσύ είσαι ο πρωταγωνιστής.

Ως προς την προσωπικότητα όμως, ο δικός σας Καρβάλιο είναι ίδιος με του Μονταλμπάν;
Κάποια πράγματα είναι ίδια και κάποια είναι διαφορετικά. Για παράδειγμα, τώρα του αρέσει να πηγαίνει σινεμά. Είναι πιο βίαιος, πιο ευάλωτος – ή μάλλον πιο εύθραυστος. Στο παρελθόν είχε πάντα τον έλεγχο των συναισθημάτων του. Υπάρχει περισσότερη δράση σε αυτό το βιβλίο. Ήταν αδύνατον να προσπαθήσω να αντιγράψω τον Μονταλμπάν. Είναι σαν τον Σέρλοκ Χολμς στην τηλεόραση τώρα. Υπάρχει ένας φόνος, όμως υπάρχει και περισσότερη δράση. Οι αλλαγές είχαν να κάνουν με τις δικές μου προτιμήσεις και με την πρόθεσή μου να εντάξω στο βιβλίο στοιχεία από το σήμερα.

Ανησυχούσατε μήπως οι φανατικοί του Καρβάλιο απογοητεύονταν από τις αλλαγές;
Όχι. Πίστευα ότι μπορούσα να γράψω ένα μυθιστόρημα με έναν χαρακτήρα που είχε δημιουργήσει ένας άλλος συγγραφέας. Είχα κατά νου τι κάνουν στον κόσμο των κόμικς. Αλλάζουν σχεδιαστές. Αλλάζουν κειμενογράφους. Και πάλι μοιάζει λίγο με αυτό που έκαναν στο BBC με τον Σέρλοκ Χολμς. Ο γιος μου άρχισε να διαβάζει μυθιστορήματα με τον Σέρλοκ Χολμς και παρακολουθούσε και τη σειρά στην τηλεόραση. Εγώ δεν αισθανόμουν φόβο. Είχα συναίσθηση πως ήταν κάτι παρακινδυνευμένο. Αν ήταν κακό βιβλίο, θα ήταν πραγματικά πολύ κακό. Ήμουν όμως σίγουρος για τις ικανότητές μου. Οι άνθρωποι φοβούνται πολύ την αποτυχία, αλλά πρέπει κανείς να ρισκάρει. Αν δεν το κάνει, δεν μπορεί να είναι δημιουργικός. Απλώς κάνει κάτι που βολεύει. Η δημιουργία δεν έχει καμία σχέση με τον εφησυχασμό.

Χρειάστηκε να αλλάξετε τον τρόπο γραφής σας;
Ο τρόπος που γράφω δεν αλλάζει ποτέ. Όπως και τα άλλα μου βιβλία, μπορεί κανείς να αναγνωρίσει ότι είναι δικό μου. Έκανα, βέβαια, καινούργια πράγματα, πράγματα που δεν είχα επιχειρήσει ποτέ. Για παράδειγμα, έχω γράψει αστυνομικά μυθιστορήματα, όμως δεν είμαι εξοικειωμένος με τα πολιτικά μυθιστορήματα. Για μένα ήταν η πρώτη φορά. Ήταν η πρώτη φορά που έγραψα ένα βιβλίο σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ήταν η πρώτη φορά που πήρα τον χαρακτήρα από άλλο συγγραφέα. Ήταν η πρώτη φορά που έγραψα ένα μυθιστόρημα η πλοκή του οποίου εκτυλισσόταν σε δύο πόλεις ταυτόχρονα. Επομένως, αυτό ήταν για μένα μια πρόκληση.

Όπως φανερώνει και ο τίτλος του βιβλίου –Κρίση ταυτότητας–, η ταυτότητα είναι σημαντικό θέμα. Για ποιο λόγο;
Από τη μια, ο Καρβάλιο πάντα εξετάζει την περίοδο στην οποία ζει. Ο Μονταλμπάν ήταν επίσης ένας δυνατός δημοσιογράφος, με ενδιαφέρουσα άποψη για τα πράγματα. Στην πραγματικότητα μέσα από τα μυθιστορήματά του μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη μετάβαση της Ισπανίας από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Έπρεπε να δω το δικό μου περιβάλλον και να καταλάβω τι συμβαίνει. Αυτή τη στιγμή γίνεται συζήτηση σχετικά με την ταυτότητα. Αναρωτιόμαστε ποιοι είμαστε, σε ποια χώρα ζούμε, εάν είμαστε ίδιοι με τους άλλους, εάν είμαστε μέρος μιας κοινότητας. Από την άλλη, ο τίτλος μού επιτρέπει να αναφέρω τα προβλήματα ταυτότητας που παρουσιάζει ένας διαφορετικός συγγραφέας και ένας διαφοροποιημένος χαρακτήρας. Όλοι περνάμε κρίση ταυτότητας.

Αναφέρατε ότι ο Καρβάλιο δεν πιστεύει πια σε σημαίες. Ποια είναι η γνώμη του γι’ αυτή την πίεση για ανεξαρτητοποίηση της Καταλονίας;
Ο Καρβάλιο δεν έχει χώρα. Δεν είναι πατριώτης. Βρίσκεται κάπου στη μέση, όπως ο Ρικ στην Καζαμπλάνκα. Δεν έχεις ιδέα με ποια πλευρά είναι. Αποφασίζει με βάση το τι συμβαίνει. Δεν θα ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας.

Εσείς είστε υπέρ της ανεξαρτησίας;
Δεν την υποστηρίζω ένθερμα. Για μένα, η μόνη λύση σε μια σύγκρουση είναι ο διάλογος. Το σημαντικό είναι οι άνθρωποι, πριν αποφασίσουν, να γνωρίζουν την αλήθεια για τις συνέπειες της απόσχισης ή της παραμονής ενός τμήματος της Ισπανίας.

Ο Μονταλμπάν έγραψε πολλά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Καρβάλιο. Μέχρι στιγμής το δικό σας έχει σημειώσει επιτυχημένη πορεία. Θα γράψετε κι άλλα;
Δεν ξέρω, ίσως αργότερα… Σε τρία ή τέσσερα χρόνια ίσως γίνει κάτι τέτοιο. Αν γράφω τον έναν Καρβάλιο μετά τον άλλο, ελλοχεύει ο κίνδυνος να επισκιαστεί οτιδήποτε άλλο κάνω. Αυτή τη στιγμή θέλω να ασχοληθώ με κάτι διαφορετικό και να γράψω για μια άλλη πόλη, όχι για τη Βαρκελώνη. Μου αρέσει να κάνω πράγματα που εκπλήσσουν τους ανθρώπους, όπως έκανε ο Μπομπ Ντίλαν ή ο Φρανκ Σινάτρα όταν έβγαλε ένα άλμπουμ με χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Μου αρέσει να κάνω πράγματα που θα προκαλούν στους ανθρώπους το ερώτημα: «Μα τι διάολο κάνει;».