Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Το κοινωνικό πλαίσιο στο έργο του Ian Rankin με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους
Το κοινωνικό πλαίσιο στο έργο του Ian Rankin με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους
Το κοινωνικό πλαίσιο στο έργο του Ian Rankin με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους

Το κοινωνικό πλαίσιο στο έργο του Ian Rankin με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους

Γραφή σε πραγματικό χρόνο

«Συνήθως ξεκινάω πρώτα από το θέμα, το οποίο προέρχεται από κάτι
που μου τράβηξε την προσοχή ή από κάποια ερώτηση που με απασχολεί».
Ian Rankin

 

Ο Ian Rankin έχει γράψει τα μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους σε πραγματικό χρόνο, δηλαδή διαδραματίζονται στο σύγχρονο Εδιμβούργο και ο Ρέμπους μεγαλώνει όπως και εμείς, παρότι στα πιο πρόσφατα βιβλία, στα οποία ο επιθεωρητής έχει επανέλθει στο σώμα, ο χρόνος έχει επιβραδυνθεί ελαφρώς, αφού υπήρξαν κάποια διαλείμματα για να αναπτυχθεί ο χαρακτήρας του Μάλκολμ Φοξ της Σκοτεινής πλευράς και της Δικαίωσης του αίματος. Αυτό έδωσε στον Rankin τη δυνατότητα να αντλήσει από τα σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα. Οι ιστορίες του αποτελούν ενδιαφέροντα στιγμιότυπα του Εδιμβούργου από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 μέχρι τις μέρες μας.

Ο Rankin αναφέρει χαρακτηριστικά στον πρόλογο της επετειακής έκδοσης στα ελληνικά του βιβλίου Οι καταρράκτες:

«Ήξερα ότι ήθελα να γράψω βιβλία που θα αφορούσαν τη σύγχρονη Σκοτία, στα οποία θα εξέταζα την κοινωνία, την πολιτική, τα προβλήματα και τα μαθήματα του παρελθόντος. Τότε μου ήρθε ως επιφοί­τηση η σκέψη ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ένας θαυ­μάσιος τρόπος για να τα κάνω όλα αυτά. Η αστυνομική λογο­τεχνία αφορμάται από ένα βασικό ερώτημα: γιατί εμείς, τα ανθρώπινα όντα, δεν παύουμε να κάνουμε φριχτά πράγματα; Γεννιόμαστε με ελαττώματα και αδυναμίες ή η ανατροφή μας μας κάνει κακούς; Είναι η ίδια η κοινωνία το πρόβλημα όταν υπάρχει τόσο μεγάλη ανισότητα, όταν γίνονται τόσες συνωμοσίες και απάτες στα υψηλά κλιμάκια; Πρόκειται για σημαντικά ερωτήματα και οι αναγνώστες φαίνεται ότι απολαμβάνουν να ασχολούνται με αυτά. Επίσης, το αστυνομικό μυθιστόρημα έχει έναν δυνατό πρωταγωνιστή στον πυρήνα του –τον ντετέκτιβ– και χρησιμοποιεί τον τόπο στον οποίο διαδραματίζεται η υπόθεση με τέτοιους τρόπους, που αισθανόμαστε ότι μαθαίνουμε την εν λόγω πόλη ή χώρα. Οι αναγνώστες θα έρθουν σε επαφή με τις παραδόσεις και την ιστορία του συγκεκριμένου τόπου, θα γνωρίσουν την κουλτούρα της περιοχής, το φαγητό, τη μουσική κ.ά. Με άλλα λόγια, το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ένας ολόκληρος κόσμος από μόνο του και κατορθώνει να προσφέρει, εκτός από ψυχαγωγία, και γνώση […]
»Για τα μυθιστορήματά μου αντλώ έμπνευση από ρεπορτάζ σε εφημερίδες και άρθρα σε περιοδικά […] και καταλήγουν να πραγματεύονται σχεδόν πάντα “την ιστορία πίσω από την ιστορία”. Παραδείγματος χάρη, όταν διαβάζω κάτι στην εφημερίδα –για κάποιο έγκλημα ή πολιτικό σκάνδαλο– αφήνω τη φαντασία μου να καλπάσει προσπαθώντας να συνδέσω τα στοιχεία μεταξύ τους και να καταλάβω γιατί το περιστατικό εξελίχτηκε με αυτό τον τρόπο και ποιες συνέπειες μπορεί να είχε για τους εμπλεκόμενους. Θέλω να μάθω την ιστορία πίσω από την ιστορία».

 

Οι αλλαγές στις μεθόδους της αστυνομίας είχαν άμεση επίδραση στις ιστορίες σε θεμελιώδες επίπεδο. Το 1987 δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα, ίντερνετ ή τεστ DNA. Το αποκορύφωμα του τεχνολογικού εξοπλισμού της ήταν το φαξ. Φτάνοντας στο σήμερα και ρίχνοντας μια ματιά στο παρόν και στην πρόοδο της τεχνολογίας, το αστυνομικό τοπίο έχει αλλάξει ριζικά κι αυτό αποτελεί πηγή συγκρούσεων ανάμεσα στη Σιβόν και τον Ρέμπους, ο οποίος προτιμάει τις παλιές μεθόδους της σκληρής δουλειάς και της διασταύρωσης στοιχείων παρά τις κάμερες κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης και το ίντερνετ.

Στα μυθιστορήματά του ο Ian Rankin ρίχνει φως στα σύγχρονα ζητήματα επιλέγοντας ως φόντο των αστυνομικών του ιστοριών επίμαχα κοινωνικοπολιτικά θέματα, ενώ η έρευνα του δίνει την ευκαιρία να ασχοληθεί με καθένα από αυτά. Το αποτέλεσμα είναι ένας ενδιαφέρων σχολιασμός της σύγχρονης Σκοτίας πάνω σε ζητήματα όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, ο ρατσισμός, η μετανάστευση, η πολιτική, τα κυβερνο-εγκλήματα, ο σεχταρισμός, η παιδική κακοποίηση, η αποκέντρωση, ο εθνικισμός, η παγκόσμια πολιτική, η τρομοκρατία, η διαφθορά και οι εσωτερικές αστυνομικές έρευνες. Επιπλέον, η εισαγωγή του επιθεωρητή Μάλκολμ Φοξ από το τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της σκοτσέζικης αστυνομίας τού έδωσε τη δυνατότητα να στρέψει ξανά την προσοχή στην ίδια την αστυνομία. Ο Rankin έχει πει επανειλημμένα ότι επιλέγει τα θέματά του από τις εφημερίδες που διαβάζει και έπειτα διερωτάται: «Τι λέει αυτό για εμάς ως ανθρώπους, ως σκοτσέζικη κοινωνία;». Στη συνέχεια επεξεργάζεται αυτές τις ιδέες και τις αντιφάσεις στα μυθιστορήματά του, θολώνοντας μερικές φορές τη γραμμή ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα.
Αυτός ο τρόπος γραφής σημαίνει και ότι ο Rankin μπορεί να λάβει υπόψη του το μεταβαλλόμενο πολιτικό σκηνικό της Σκοτίας, τον θάνατο της παλιάς βιομηχανίας, τη γέννηση νέων τεχνολογιών και τις διενέξεις από την αποκέντρωση. Τα θέματα και οι ιδέες αυτές αποτελούν το υπόβαθρο σε πολλά από τα μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους. Το νέο κοινοβούλιο της Σκοτίας οδήγησε την πλοκή του Set in Darkness και αποδείχτηκε το ιδανικό σενάριο για να εκφράσει ο κυνικός επιθεωρητής τη δυσπιστία του απέναντι στο πολιτικό σκηνικό του Εδιμβούργου. Ήταν επίσης η τέλεια ευκαιρία για να αναφερθεί ο Rankin σε μια κομβική στιγμή της ιστορίας της Σκοτίας, όπως έκανε και στο Άγιος ή αμαρτωλός;, που γράφτηκε πριν από το δημοψήφισμα του 2014. Και φυσικά στη Μνήμη νεκρών, όπου χρησιμοποίησε τη σύνοδο της G8 του 2005 ως σκηνικό και είχε την ευκαιρία να ενορχηστρώσει μια συνάντηση μεταξύ του επιθεωρητή Ρέμπους και του Προέδρου Μπους με… ξεκαρδιστικές συνέπειες.

Ο ίδιος ο Rankin, εξηγώντας τον λόγο που συνεχίζει να γράφει για τον επιθεω­ρητή Ρέμπους  λέει:
«Για μένα ο ντετέκτιβ δεν απέχει πολύ από τον συγγραφέα
. Ως μυθιστοριογράφος, προσπαθώ να κατανοήσω τον κόσμο γράφοντας γι’ αυτόν. Ο Ρέμπους προσπαθεί να κατανοήσει ένα έγκλημα ερευνώντας το. Χρειάζεται απαντήσεις, ακριβώς όπως κι εγώ. Και όπως εγώ, είναι κι αυτός λάτρης της μουσικής και του αλκοόλ. Η Σκοτία δεν είναι σαν την Ελλάδα – δεν έχουμε ατελείωτα ζεστά καλοκαίρια. Απολαμβάνουμε το ποτό μας σε εσωτερικούς χώρους, όπου είναι ζεστά, σε μικρά μπαρ που είναι εύκολο να πιάσεις κουβέντα με έναν άγνωστο. Όλα αυτά τα χρόνια τα μπαρ του Εδιμβούργου μου έχουν προσφέρει έμπνευση και είναι χώροι όπου ο Ρέμπους μπορεί να αποφορτιστεί, να χαλαρώσει. Το Όξφορντ μπαρ όπου τα πίνει ο επιθεωρητής είναι υπαρκτό και πολύ συχνά θα με βρείτε εκεί. Σε αυτό σύχναζαν αστυνομικοί οι οποίοι με βοηθούσαν λέγοντάς μου ιστορίες από την καθημερινότητά τους. Το μπαρ αυτό αποτελεί μια μικρογραφία του Εδιμβούργου – εκεί μέσα μπορεί να συναντήσει κανείς όλες τις κοινωνικές τάξεις και ανθρώπους κάθε είδους, από τουρίστες και μετανάστες που ζουν χρόνια ολόκληρα στην πόλη μέχρι καθαριστές τζαμιών και δικηγόρους. Ως συγγραφέας, μου αρέσει να πηγαίνω εκεί, να κρυφακούω τις συζητήσεις των άλλων και να παρατηρώ τα ρούχα τους, τον τρόπο συμπεριφοράς τους, τις εκφράσεις τους κ.λπ. Ενδεχομένως κάποιοι από αυτούς κάποια στιγμή να γίνουν χαρακτήρες στα βιβλία μου».

Πηγή: https://www.ianrankin.net/ian-rankin/ian-rankin-news/2020/03/20/the-social-context-2/

«Συνήθως ξεκινάω πρώτα από το θέμα, το οποίο προέρχεται από κάτι
που μου τράβηξε την προσοχή ή από κάποια ερώτηση που με απασχολεί».
Ian Rankin

 

Ο Ian Rankin έχει γράψει τα μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους σε πραγματικό χρόνο, δηλαδή διαδραματίζονται στο σύγχρονο Εδιμβούργο και ο Ρέμπους μεγαλώνει όπως και εμείς, παρότι στα πιο πρόσφατα βιβλία, στα οποία ο επιθεωρητής έχει επανέλθει στο σώμα, ο χρόνος έχει επιβραδυνθεί ελαφρώς, αφού υπήρξαν κάποια διαλείμματα για να αναπτυχθεί ο χαρακτήρας του Μάλκολμ Φοξ της Σκοτεινής πλευράς και της Δικαίωσης του αίματος. Αυτό έδωσε στον Rankin τη δυνατότητα να αντλήσει από τα σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα. Οι ιστορίες του αποτελούν ενδιαφέροντα στιγμιότυπα του Εδιμβούργου από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 μέχρι τις μέρες μας.

Ο Rankin αναφέρει χαρακτηριστικά στον πρόλογο της επετειακής έκδοσης στα ελληνικά του βιβλίου Οι καταρράκτες:

«Ήξερα ότι ήθελα να γράψω βιβλία που θα αφορούσαν τη σύγχρονη Σκοτία, στα οποία θα εξέταζα την κοινωνία, την πολιτική, τα προβλήματα και τα μαθήματα του παρελθόντος. Τότε μου ήρθε ως επιφοί­τηση η σκέψη ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ένας θαυ­μάσιος τρόπος για να τα κάνω όλα αυτά. Η αστυνομική λογο­τεχνία αφορμάται από ένα βασικό ερώτημα: γιατί εμείς, τα ανθρώπινα όντα, δεν παύουμε να κάνουμε φριχτά πράγματα; Γεννιόμαστε με ελαττώματα και αδυναμίες ή η ανατροφή μας μας κάνει κακούς; Είναι η ίδια η κοινωνία το πρόβλημα όταν υπάρχει τόσο μεγάλη ανισότητα, όταν γίνονται τόσες συνωμοσίες και απάτες στα υψηλά κλιμάκια; Πρόκειται για σημαντικά ερωτήματα και οι αναγνώστες φαίνεται ότι απολαμβάνουν να ασχολούνται με αυτά. Επίσης, το αστυνομικό μυθιστόρημα έχει έναν δυνατό πρωταγωνιστή στον πυρήνα του –τον ντετέκτιβ– και χρησιμοποιεί τον τόπο στον οποίο διαδραματίζεται η υπόθεση με τέτοιους τρόπους, που αισθανόμαστε ότι μαθαίνουμε την εν λόγω πόλη ή χώρα. Οι αναγνώστες θα έρθουν σε επαφή με τις παραδόσεις και την ιστορία του συγκεκριμένου τόπου, θα γνωρίσουν την κουλτούρα της περιοχής, το φαγητό, τη μουσική κ.ά. Με άλλα λόγια, το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ένας ολόκληρος κόσμος από μόνο του και κατορθώνει να προσφέρει, εκτός από ψυχαγωγία, και γνώση […]
»Για τα μυθιστορήματά μου αντλώ έμπνευση από ρεπορτάζ σε εφημερίδες και άρθρα σε περιοδικά […] και καταλήγουν να πραγματεύονται σχεδόν πάντα “την ιστορία πίσω από την ιστορία”. Παραδείγματος χάρη, όταν διαβάζω κάτι στην εφημερίδα –για κάποιο έγκλημα ή πολιτικό σκάνδαλο– αφήνω τη φαντασία μου να καλπάσει προσπαθώντας να συνδέσω τα στοιχεία μεταξύ τους και να καταλάβω γιατί το περιστατικό εξελίχτηκε με αυτό τον τρόπο και ποιες συνέπειες μπορεί να είχε για τους εμπλεκόμενους. Θέλω να μάθω την ιστορία πίσω από την ιστορία».

 

Οι αλλαγές στις μεθόδους της αστυνομίας είχαν άμεση επίδραση στις ιστορίες σε θεμελιώδες επίπεδο. Το 1987 δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα, ίντερνετ ή τεστ DNA. Το αποκορύφωμα του τεχνολογικού εξοπλισμού της ήταν το φαξ. Φτάνοντας στο σήμερα και ρίχνοντας μια ματιά στο παρόν και στην πρόοδο της τεχνολογίας, το αστυνομικό τοπίο έχει αλλάξει ριζικά κι αυτό αποτελεί πηγή συγκρούσεων ανάμεσα στη Σιβόν και τον Ρέμπους, ο οποίος προτιμάει τις παλιές μεθόδους της σκληρής δουλειάς και της διασταύρωσης στοιχείων παρά τις κάμερες κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης και το ίντερνετ.

Στα μυθιστορήματά του ο Ian Rankin ρίχνει φως στα σύγχρονα ζητήματα επιλέγοντας ως φόντο των αστυνομικών του ιστοριών επίμαχα κοινωνικοπολιτικά θέματα, ενώ η έρευνα του δίνει την ευκαιρία να ασχοληθεί με καθένα από αυτά. Το αποτέλεσμα είναι ένας ενδιαφέρων σχολιασμός της σύγχρονης Σκοτίας πάνω σε ζητήματα όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, ο ρατσισμός, η μετανάστευση, η πολιτική, τα κυβερνο-εγκλήματα, ο σεχταρισμός, η παιδική κακοποίηση, η αποκέντρωση, ο εθνικισμός, η παγκόσμια πολιτική, η τρομοκρατία, η διαφθορά και οι εσωτερικές αστυνομικές έρευνες. Επιπλέον, η εισαγωγή του επιθεωρητή Μάλκολμ Φοξ από το τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της σκοτσέζικης αστυνομίας τού έδωσε τη δυνατότητα να στρέψει ξανά την προσοχή στην ίδια την αστυνομία. Ο Rankin έχει πει επανειλημμένα ότι επιλέγει τα θέματά του από τις εφημερίδες που διαβάζει και έπειτα διερωτάται: «Τι λέει αυτό για εμάς ως ανθρώπους, ως σκοτσέζικη κοινωνία;». Στη συνέχεια επεξεργάζεται αυτές τις ιδέες και τις αντιφάσεις στα μυθιστορήματά του, θολώνοντας μερικές φορές τη γραμμή ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα.
Αυτός ο τρόπος γραφής σημαίνει και ότι ο Rankin μπορεί να λάβει υπόψη του το μεταβαλλόμενο πολιτικό σκηνικό της Σκοτίας, τον θάνατο της παλιάς βιομηχανίας, τη γέννηση νέων τεχνολογιών και τις διενέξεις από την αποκέντρωση. Τα θέματα και οι ιδέες αυτές αποτελούν το υπόβαθρο σε πολλά από τα μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Τζον Ρέμπους. Το νέο κοινοβούλιο της Σκοτίας οδήγησε την πλοκή του Set in Darkness και αποδείχτηκε το ιδανικό σενάριο για να εκφράσει ο κυνικός επιθεωρητής τη δυσπιστία του απέναντι στο πολιτικό σκηνικό του Εδιμβούργου. Ήταν επίσης η τέλεια ευκαιρία για να αναφερθεί ο Rankin σε μια κομβική στιγμή της ιστορίας της Σκοτίας, όπως έκανε και στο Άγιος ή αμαρτωλός;, που γράφτηκε πριν από το δημοψήφισμα του 2014. Και φυσικά στη Μνήμη νεκρών, όπου χρησιμοποίησε τη σύνοδο της G8 του 2005 ως σκηνικό και είχε την ευκαιρία να ενορχηστρώσει μια συνάντηση μεταξύ του επιθεωρητή Ρέμπους και του Προέδρου Μπους με… ξεκαρδιστικές συνέπειες.

Ο ίδιος ο Rankin, εξηγώντας τον λόγο που συνεχίζει να γράφει για τον επιθεω­ρητή Ρέμπους  λέει:
«Για μένα ο ντετέκτιβ δεν απέχει πολύ από τον συγγραφέα
. Ως μυθιστοριογράφος, προσπαθώ να κατανοήσω τον κόσμο γράφοντας γι’ αυτόν. Ο Ρέμπους προσπαθεί να κατανοήσει ένα έγκλημα ερευνώντας το. Χρειάζεται απαντήσεις, ακριβώς όπως κι εγώ. Και όπως εγώ, είναι κι αυτός λάτρης της μουσικής και του αλκοόλ. Η Σκοτία δεν είναι σαν την Ελλάδα – δεν έχουμε ατελείωτα ζεστά καλοκαίρια. Απολαμβάνουμε το ποτό μας σε εσωτερικούς χώρους, όπου είναι ζεστά, σε μικρά μπαρ που είναι εύκολο να πιάσεις κουβέντα με έναν άγνωστο. Όλα αυτά τα χρόνια τα μπαρ του Εδιμβούργου μου έχουν προσφέρει έμπνευση και είναι χώροι όπου ο Ρέμπους μπορεί να αποφορτιστεί, να χαλαρώσει. Το Όξφορντ μπαρ όπου τα πίνει ο επιθεωρητής είναι υπαρκτό και πολύ συχνά θα με βρείτε εκεί. Σε αυτό σύχναζαν αστυνομικοί οι οποίοι με βοηθούσαν λέγοντάς μου ιστορίες από την καθημερινότητά τους. Το μπαρ αυτό αποτελεί μια μικρογραφία του Εδιμβούργου – εκεί μέσα μπορεί να συναντήσει κανείς όλες τις κοινωνικές τάξεις και ανθρώπους κάθε είδους, από τουρίστες και μετανάστες που ζουν χρόνια ολόκληρα στην πόλη μέχρι καθαριστές τζαμιών και δικηγόρους. Ως συγγραφέας, μου αρέσει να πηγαίνω εκεί, να κρυφακούω τις συζητήσεις των άλλων και να παρατηρώ τα ρούχα τους, τον τρόπο συμπεριφοράς τους, τις εκφράσεις τους κ.λπ. Ενδεχομένως κάποιοι από αυτούς κάποια στιγμή να γίνουν χαρακτήρες στα βιβλία μου».

Πηγή: https://www.ianrankin.net/ian-rankin/ian-rankin-news/2020/03/20/the-social-context-2/