

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Betty Smith
Η Μπέτι Σμιθ, πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη επιτυχία που γνωρίζει με το πρώτο της μυθιστόρημα Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν, εκδίδει το βιβλίο Το αύριο θα είναι καλύτερο, με φόντο το γνώριμο περιβάλλον του Μπρούκλιν της δεκαετίας του 1920.
Με τον χαρακτηριστικό άμεσο και ζεστό τρόπο γραφής της, τη διεισδυτική, αναλυτική ματιά πάνω στους ανθρώπους του καιρού της και της κοινωνικής τάξης της, η Σμιθ αφηγείται τα όνειρα και τις ελπίδες, τη ματαίωση και τις ανατροπές με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η Μάρτζι Σάνον, μία νεαρή γυναίκα μεγαλωμένη με μια δεσποτική μητέρα και έναν σχεδόν απόντα πατέρα σε ένα περιβάλλον καθημερινών δυσκολιών. Η οικονομική ανέχεια και η σκληρότητα στις οικογενειακές σχέσεις την κάνουν να θέλει να ξεφύγει φτιάχνοντας τη δική της οικογένεια, έχοντας την επιθυμία τα δικά της παιδιά να μη βιώσουν τις ίδιες δυσκολίες και τους φόβους που βίωσε εκείνη, θέλοντας, με λίγα λόγια, μια άνετη και απλή, χαρούμενη ζωή.
Στο πρόσωπο του Φράνκι Μαλόουν θα βρει, πιστεύει, αυτό που ονειρεύεται. Περισσότερο από ανάγκη διαφυγής παρά από αληθινό έρωτα, η Μάρτζι, όπως και τόσες γυναίκες της γενιάς της, βρίσκεται απ’ τη μια στιγμή στην άλλη από το αυταρχικό σπίτι της οικογένειάς της στο δικό της σπιτικό όπου ποτέ δεν θα γνωρίσει την αγάπη και τη χαρά.
Ως εδώ, ας πούμε όλα καλά και κάπως στερεοτυπικά. Μόνο που η Μπέτι Σμιθ δεν είναι τυχαία η συγγραφέας που είναι. Δεν γράφει ακόμα μία ιστορία ενηλικίωσης, έστω και με τον δύσκολο τρόπο. Μόλις στις λίγες τελευταίες σελίδες θίγει με θάρρος, ευαισθησία και διακριτικότητα ένα θέμα δύσκολο και ταμπού για την εποχή που γράφεται το βιβλίο καθιστώντας το έτσι πρωτοποριακό. Η έλλειψη ερωτικής επιθυμίας, η απόρριψη που βιώνει η Μάρτζι από τον Φράνκι δεν προέρχονται από τη συνήθεια, τη φθορά που φέρνουν ο χρόνος ή οι απαιτήσεις της κοινής συζυγικής ζωής. Ό,τι κι αν έκανε η Μάρτζι, ποτέ δεν θα γινόταν επιθυμητή από τον Φράνκι. Γιατί στον Φράνκι δεν αρέσουν οι γυναίκες. Μέσα σε λίγες γραμμές, ο Φράνκι με συγκινητική ειλικρίνεια και αφοπλιστική καθαρότητα ξεδιπλώνει την αφήγηση μιας σιωπηρής μερίδας αντρών καταπιεσμένων και διχασμένων ανάμεσα στην προσωπική τους επιθυμία και στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας, της οικογένειας και της εποχής τους. Πάντοτε ήθελα να συντηρώ τη γυναίκα μου σαν κανονικός άντρας, λέει ο Φράνκι. Οι άνθρωποι γεννιούνται με κάποια προδιάθεση, συνεχίζει. Την παντρεύτηκε επειδή του φάνηκε «λογική και προσγειωμένη», ήθελε να αποδείξει ότι «είναι σαν όλους τους άντρες». Η Σμιθ, δια μέσου του Φράνκι, δεν μιλάει καθαρά για ομοφυλοφιλία αλλά για το δικαίωμα να ορίζει κανείς, άντρας, γυναίκα ή άλλο, τη ζωή του σύμφωνα με τη θέληση και την ευαισθησία του, με τα όνειρά του, όχι με τις επιταγές και το βάρος ενός κοινωνικού ρόλου που επιβάλλει ένας ολόκληρος κόσμος. Και το κάνει με τον ήπιο, κρυστάλλινο τρόπο, τον γνώριμο της Μπέτι Σμιθ από τα βιβλία της, γι’ αυτό και είναι τόσο ηχηρός.
Μαρία Φακίνου
Η Μπέτι Σμιθ, πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη επιτυχία που γνωρίζει με το πρώτο της μυθιστόρημα Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν, εκδίδει το βιβλίο Το αύριο θα είναι καλύτερο, με φόντο το γνώριμο περιβάλλον του Μπρούκλιν της δεκαετίας του 1920.
Με τον χαρακτηριστικό άμεσο και ζεστό τρόπο γραφής της, τη διεισδυτική, αναλυτική ματιά πάνω στους ανθρώπους του καιρού της και της κοινωνικής τάξης της, η Σμιθ αφηγείται τα όνειρα και τις ελπίδες, τη ματαίωση και τις ανατροπές με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η Μάρτζι Σάνον, μία νεαρή γυναίκα μεγαλωμένη με μια δεσποτική μητέρα και έναν σχεδόν απόντα πατέρα σε ένα περιβάλλον καθημερινών δυσκολιών. Η οικονομική ανέχεια και η σκληρότητα στις οικογενειακές σχέσεις την κάνουν να θέλει να ξεφύγει φτιάχνοντας τη δική της οικογένεια, έχοντας την επιθυμία τα δικά της παιδιά να μη βιώσουν τις ίδιες δυσκολίες και τους φόβους που βίωσε εκείνη, θέλοντας, με λίγα λόγια, μια άνετη και απλή, χαρούμενη ζωή.
Στο πρόσωπο του Φράνκι Μαλόουν θα βρει, πιστεύει, αυτό που ονειρεύεται. Περισσότερο από ανάγκη διαφυγής παρά από αληθινό έρωτα, η Μάρτζι, όπως και τόσες γυναίκες της γενιάς της, βρίσκεται απ’ τη μια στιγμή στην άλλη από το αυταρχικό σπίτι της οικογένειάς της στο δικό της σπιτικό όπου ποτέ δεν θα γνωρίσει την αγάπη και τη χαρά.
Ως εδώ, ας πούμε όλα καλά και κάπως στερεοτυπικά. Μόνο που η Μπέτι Σμιθ δεν είναι τυχαία η συγγραφέας που είναι. Δεν γράφει ακόμα μία ιστορία ενηλικίωσης, έστω και με τον δύσκολο τρόπο. Μόλις στις λίγες τελευταίες σελίδες θίγει με θάρρος, ευαισθησία και διακριτικότητα ένα θέμα δύσκολο και ταμπού για την εποχή που γράφεται το βιβλίο καθιστώντας το έτσι πρωτοποριακό. Η έλλειψη ερωτικής επιθυμίας, η απόρριψη που βιώνει η Μάρτζι από τον Φράνκι δεν προέρχονται από τη συνήθεια, τη φθορά που φέρνουν ο χρόνος ή οι απαιτήσεις της κοινής συζυγικής ζωής. Ό,τι κι αν έκανε η Μάρτζι, ποτέ δεν θα γινόταν επιθυμητή από τον Φράνκι. Γιατί στον Φράνκι δεν αρέσουν οι γυναίκες. Μέσα σε λίγες γραμμές, ο Φράνκι με συγκινητική ειλικρίνεια και αφοπλιστική καθαρότητα ξεδιπλώνει την αφήγηση μιας σιωπηρής μερίδας αντρών καταπιεσμένων και διχασμένων ανάμεσα στην προσωπική τους επιθυμία και στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας, της οικογένειας και της εποχής τους. Πάντοτε ήθελα να συντηρώ τη γυναίκα μου σαν κανονικός άντρας, λέει ο Φράνκι. Οι άνθρωποι γεννιούνται με κάποια προδιάθεση, συνεχίζει. Την παντρεύτηκε επειδή του φάνηκε «λογική και προσγειωμένη», ήθελε να αποδείξει ότι «είναι σαν όλους τους άντρες». Η Σμιθ, δια μέσου του Φράνκι, δεν μιλάει καθαρά για ομοφυλοφιλία αλλά για το δικαίωμα να ορίζει κανείς, άντρας, γυναίκα ή άλλο, τη ζωή του σύμφωνα με τη θέληση και την ευαισθησία του, με τα όνειρά του, όχι με τις επιταγές και το βάρος ενός κοινωνικού ρόλου που επιβάλλει ένας ολόκληρος κόσμος. Και το κάνει με τον ήπιο, κρυστάλλινο τρόπο, τον γνώριμο της Μπέτι Σμιθ από τα βιβλία της, γι’ αυτό και είναι τόσο ηχηρός.
Μαρία Φακίνου











