Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026
Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026
Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026

Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026

Η αγαπημένη συγγραφέας της «Ορκισμένης» μιλάει για τα μέτωπα που μπορεί να ανοίξει η μετάφραση και για τα βιβλία που την έκαναν να ερωτευτεί το διάβασμα.

Τι σε ενέπνευσε να γράψεις την Ορκισμένη;
Μεγάλωσα σε ένα χωριό της βόρειας Βουλγαρίας, όπου οι παλιές πατριαρχικές παραδόσεις ήταν ακόμη αισθητά παρούσες. Είχα μια ενδόμυχη ανάγκη να διηγηθώ την ιστορία μου – την ιστορία ενός υπερευαίσθητου κοριτσιού που μεγάλωνε σε έναν κόσμο διαποτισμένο από μια κυριαρχική αρσενική ενέργεια. 
Ήξερα πολύ καιρό την ιστορία που ήθελα να πω, αλλά δεν μπορούσα να βρω τους χαρακτήρες μέσω των οποίων θα την έλεγα, μέχρι που επισκέφθηκα στη Σόφια μια έκθεση φωτογραφίας της Βουλγάρας φωτογράφου Pepa Hristova, η οποία ζει στη Γερμανία, και ήταν αφιερωμένη στις «ορκισμένες παρθένες» της Αλβανίας. Με συγκίνησαν αμέσως αυτά τα φαινομενικά ανδρόγυνα όντα, από τα οποία υποτίθεται είχε εξαλειφθεί η γυναικεία ενέργεια. Και όμως, εντόπισα μια γλύκα στα μάτια τους. 


Πώς ξεκίνησες να γράφεις το βιβλίο;

Για δύο χρόνια έκανα έρευνα για τις «ορκισμένες παρθένες». Τα βιβλία του Ismail Kadare με βοήθησαν πάρα πολύ να εξοικειωθώ με τον πολύ ιδιαίτερο κόσμο τους. Παρακολούθησα συνεντεύξεις και ντοκιμαντέρ και ερεύνησα σε βάθος βιβλία σχετικά με τη σημασία των ονομάτων τους, καθώς πιστεύω ότι τα ονόματα των χαρακτήρων αντανακλούν πάντα τη μοίρα τους.
Η ίδια η συγγραφή του βιβλίου μού πήρε μόνο δύο μήνες. Η «φωνή» εμφανίστηκε ξαφνικά και διηγήθηκε την ιστορία με μιαν ανάσα, έσκαψε μέσα στις πληγές μου, αψήφησε τους κανόνες (χωρίς τυπική δομή προτάσεων, χωρίς κεφαλαία γράμματα, χωρίς εισαγωγικά) και ξεχύθηκε από μέσα μου σαν ποτάμι –χωρίς παρεμβάσεις– μια καθαρή μεταγραφή ενός ολόκληρου κόσμου, που ένιωσα ότι μου είχε ανατεθεί να αποκαλύψω. Ήταν μια οδυνηρή αλλά και πολύ θεραπευτική διαδικασία για μένα.


Το θέμα του φετινού Διεθνούς Βραβείου Booker είναι «η λογοτεχνία πέρα από τα σύνορα». Πώς πιστεύεις ότι η μεταφρασμένη λογοτεχνία βοηθά τους αναγνώστες να δουν πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα και γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Πιστεύω ότι σε έναν κόσμο γεμάτο αναταραχές, πολέμους, καταχρήσεις και έντονη πόλωση, η μεταφρασμένη λογοτεχνία αποτελεί την πιο ισχυρή και αληθινή μαρτυρία για τον «άλλον». Μας επιτρέπει όχι μόνο να βλέπουμε πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα, αλλά και πέρα από τα στερεότυπα που έχει δημιουργήσει ο κόσμος. Χάρη σε αυτή τη λογοτεχνία, ο αναγνώστης μπορεί να εισέλθει στον ιερό κόσμο των άλλων, να βιώσει τα οικογενειακά τους τραύματα, τον έρωτά τους, τους φόβους τους, και να γίνει κομμάτι μιας κοινής ανθρώπινης ιστορίας.
Για μένα, η μεταφρασμένη λογοτεχνία είναι σαν «τον τρελό» στο δωμάτιο που λέει την αλήθεια μέσα από τις ιστορίες και τα αστεία του. Χάρη σ’ αυτόν, οι αναγνώστες συνειδητοποιούν ότι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουν τον κόσμο είναι μόνο μία από τις πολλές εκδοχές του και ότι όλοι οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους με μία κοινή συναισθηματική παραδοχή: ότι έχουμε μια συλλογική ψυχή.


Το Διεθνές Βραβείο Brooker γιορτάζει φέτος τα δέκα χρόνια από την ίδρυσή του στη σημερινή του μορφή. Πώς πιστεύεις ότι αυτό το βραβείο έχει αλλάξει την αντίληψη του κόσμου για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία την τελευταία δεκαετία;

Παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον τις υποψηφιότητες και τις βραβεύσεις, και αυτό που έχω παρατηρήσει, ειδικά τα τελευταία χρόνια, είναι ότι οι λίστες των υποψηφίων και τα βραβευμένα βιβλία περιλαμβάνουν συγγραφείς και μεταφραστές από μια μεγάλη ποικιλία χωρών και γλωσσών, συμπεριλαμβανομένων και μικρότερων χωρών. Αυτό ενθαρρύνει τους αναγνώστες να ανακαλύψουν βιβλία από λιγότερο εξερευνημένες γωνιές του λογοτεχνικού κόσμου και δίνει ζωή σε αυτά τα βιβλία, στο πλαίσιο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Πιστεύω επίσης ότι είχε τεράστιο αντίκτυπο στους μικρότερους εκδοτικούς οίκους και τους ενθάρρυνε να αναλάβουν μεγαλύτερo ρίσκο και να εκδώσουν περισσότερη λογοτεχνία από μικρότερες χώρες, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Οι μεταφραστές επηρεάζονται επίσης –έχουν γίνει πολύ πιο ορατοί και ο κόσμος έχει αποκτήσει μια πολύ βαθύτερη κατανόηση του ρόλου τους στον χώρο της λογοτεχνίας– κάτι που είναι απολύτως απαραίτητο.


Μπορείς να μας πει ποιο βιβλίο ήταν αυτό που σε έκανε να ερωτευτείς το διάβασμα όταν ήσουν παιδί;

Το πρώτο μυθιστόρημα που διάβασα μικρή ήταν το
The Sea-Hawk του Rafael Sabatini, μια περιπέτεια που μου αποκάλυψε τον απεριόριστα πλούσιο κόσμο της φαντασίας. Διαβάζοντάς το ως παιδί, συνειδητοποίησα ότι τα βιβλία ήταν ένας τρόπος να βιώνω «οράματα» – να βλέπω ανθρώπους και μέρη που δεν υπήρχαν, και που παρ’ όλα αυτά με ταξίδευαν.
Αυτό το βιβλίο έγινε για μένα ένας παράλληλος κόσμος. Ένας κόσμος τον οποίο μπορούσα να επισκεφτώ όποτε ήθελα, όπου μπορούσα να είμαι όποια ήθελα. Όταν κρατούσα το βιβλίο στα χέρια μου, ακόμα και χωρίς να το ανοίξω και να το διαβάσω, ένιωθα μια αίσθηση γαλήνης.
Το ίδιο νιώθω και τώρα. Έχω μια στοίβα βιβλία στο κομοδίνο μου και κάθε βράδυ, ακόμα και όταν είμαι πολύ κουρασμένη για να διαβάσω, η αίσθηση ότι τα έχω εκεί με γεμίζει γαλήνη, σαν να μπορώ να κοιμηθώ επειδή τα βιβλία-φύλακές μου θα με προσέχουν.


Και ποιο βιβλίο σε έκανε να θες να γίνεις συγγραφέας;

Δεν είμαι σίγουρη ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο βιβλίο που με ενέπνευσε να γίνω συγγραφέας, αλλά μπορώ να πω με σιγουριά ότι όλα τα βιβλία στα ράφια του σπιτιού μας, που μου ήταν προσιτά όταν ήμουν παιδί, με έκαναν να ονειροπολώ και στην ουσία με έκαναν να θέλω να γίνω συγγραφέας.
Πιστεύω ότι ποτέ δεν είναι αργά να μπει ένα συγκεκριμένο βιβλίο στη ζωή σου και να σε εμπνεύσει να γίνεις συγγραφέας. Μερικές φορές η κριτικός μέσα μου είναι τόσο δυνατή που δεν μπορώ να ακούσω την εσωτερική μου φωνή. Αλλά τότε ανοίγω ένα αγαπημένο βιβλίο, το διαβάζω και περιμένω να συμβεί το θαύμα. Αυτό με εμπνέει, οι φόβοι μου εξαφανίζονται και η συγγραφέας μέσα μου ανασταίνεται με την πιο ειλικρινή φωνή της.
Δεν είναι το ίδιο και με τον φόβο του θανάτου; Είμαστε καταδικασμένοι να πολεμάμε αυτό τον φόβο κάθε μέρα. Και τα βιβλία είναι εδώ για να μας βοηθήσουν και πάλι, όχι να τον πολεμήσουμε, αλλά να τον ξεχάσουμε. Να τον αντέξουμε. Ακόμα κι αν είναι μόνο για λίγο.


Ποιο βιβλίο σε έκανε να δεις αλλιώς τον κόσμο;

Κάθε καλό βιβλίο που διαβάζω με κάνει να βλέπω τον κόσμο με διαφορετικό μάτι. Πιστεύω ότι αυτή είναι η δύναμη της λογοτεχνίας: να αλλάζει την οπτική σου γωνία και να σε βάζει στη θέση ενός άλλου ανθρώπου. Για παράδειγμα, το βιβλίο
Διαβάζοντας τη Λολίτα στην Τεχεράνη της Azar Nafisi είναι ένα από τα βιβλία που με έκαναν να εκτιμήσω τη ζωή μου ως ελεύθερη γυναίκα που μπορεί να διαβάζει χωρίς περιορισμούς ό,τι της αρέσει.
Πιστεύω επίσης ότι η συγκέντρωση είναι το νέο νόμισμα. Τα πάντα και όλοι αγωνίζονται για την προσοχή μας. Δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε σε ένα μακροσκελές κείμενο, λόγω του βομβαρδισμού πληροφοριών που δέχεται το μυαλό μας από την τηλεόραση και τις οθόνες μας.
Πιστεύω ακράδαντα ότι τα βιβλία μπορούν να γίνουν οι σωτήρες μας σε αυτό το πλαίσιο. Μπορούν πραγματικά να σώσουν τη ζωή μας και να βοηθήσουν τον εγκέφαλό μας να δημιουργήσει νέους νευρώνες, να μειώσουν το άγχος μας σε αυτή τη γρήγορη ζωή, να καλλιεργήσουν την προσοχή μας και, το πιο σημαντικό, μπορούν να μας επαναφέρουν στην παρούσα στιγμή: τον τόπο όπου πραγματικά συμβαίνει η ζωή.


Ποιο βιβλίο γραμμένο στα βουλγαρικά πρέπει να διαβάσουν όλοι;

Την
Μπαλάντα για τον Γκέοργκ Χένιγκ του Victor Paskov (ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ υπό έκδοση). Πιστεύω ότι όποιος θέλει να καταλάβει τι σημαίνουν η αληθινή θυσία και η αληθινή αγάπη πρέπει να το διαβάσει. Αυτό είναι το αγαπημένο μου βουλγαρικό βιβλίο, το οποίο αποτίνει φόρο τιμής στις χαμένες αξίες και στη δύναμη της ανθρώπινης καλοσύνης. 
Χρειαζόμαστε βιβλία όπως αυτό, τώρα περισσότερο από ποτέ, καθώς ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο σκληρός και οι αξίες μας οπισθοδρομούν αντί να προοδεύουν. Πιστεύω ότι αν η ομορφιά δεν σώσει τον κόσμο, τα βιβλία θα το καταφέρουν.


Και τέλος ποιο βιβλίο που ήταν υποψήφιο για το Διεθνές Βραβείο Booker πιστεύεις ότι όλοι πρέπει να διαβάσουν;

Το
Στραβό αλέτρι του Itamar Vieira Junior (μτφρ. Μαρία Παπαδήμα, Αίολος 2024). Το βιβλίο εξερευνά τις ζωές των αγροτών που καλλιεργούν τη γη για να ζήσουν, στην παραμελημένη ενδοχώρα της Μπαΐας στη Βραζιλία. Με συγκίνησε τόσο πολύ αυτή η ιστορία που διάβασα το μυθιστόρημα δύο φορές και είχα την τύχη να συναντήσω τον Itamar φέτος.
Ένα βιβλίο μπορεί να εμπνεύσει όχι μόνο ένα άτομο, αλλά ένα ολόκληρο έθνος, και πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ικανό να επιφέρει δραστικές αλλαγές: πολιτικές και κοινωνικές. Αυτό ακριβώς έκανε το
Στραβό αλέτρι στη Βραζιλία: έδωσε φωνή σε αυτούς που δεν έχουν και έγινε σύμβολο των κινημάτων τους και των απεργιών για ίσα δικαιώματα.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στον επίσημο
ιστότοπο του Βραβείου Booker.
Μετάφραση: Μαρτίνα Ασκητοπούλου

Τι σε ενέπνευσε να γράψεις την Ορκισμένη;
Μεγάλωσα σε ένα χωριό της βόρειας Βουλγαρίας, όπου οι παλιές πατριαρχικές παραδόσεις ήταν ακόμη αισθητά παρούσες. Είχα μια ενδόμυχη ανάγκη να διηγηθώ την ιστορία μου – την ιστορία ενός υπερευαίσθητου κοριτσιού που μεγάλωνε σε έναν κόσμο διαποτισμένο από μια κυριαρχική αρσενική ενέργεια. 
Ήξερα πολύ καιρό την ιστορία που ήθελα να πω, αλλά δεν μπορούσα να βρω τους χαρακτήρες μέσω των οποίων θα την έλεγα, μέχρι που επισκέφθηκα στη Σόφια μια έκθεση φωτογραφίας της Βουλγάρας φωτογράφου Pepa Hristova, η οποία ζει στη Γερμανία, και ήταν αφιερωμένη στις «ορκισμένες παρθένες» της Αλβανίας. Με συγκίνησαν αμέσως αυτά τα φαινομενικά ανδρόγυνα όντα, από τα οποία υποτίθεται είχε εξαλειφθεί η γυναικεία ενέργεια. Και όμως, εντόπισα μια γλύκα στα μάτια τους. 


Πώς ξεκίνησες να γράφεις το βιβλίο;

Για δύο χρόνια έκανα έρευνα για τις «ορκισμένες παρθένες». Τα βιβλία του Ismail Kadare με βοήθησαν πάρα πολύ να εξοικειωθώ με τον πολύ ιδιαίτερο κόσμο τους. Παρακολούθησα συνεντεύξεις και ντοκιμαντέρ και ερεύνησα σε βάθος βιβλία σχετικά με τη σημασία των ονομάτων τους, καθώς πιστεύω ότι τα ονόματα των χαρακτήρων αντανακλούν πάντα τη μοίρα τους.
Η ίδια η συγγραφή του βιβλίου μού πήρε μόνο δύο μήνες. Η «φωνή» εμφανίστηκε ξαφνικά και διηγήθηκε την ιστορία με μιαν ανάσα, έσκαψε μέσα στις πληγές μου, αψήφησε τους κανόνες (χωρίς τυπική δομή προτάσεων, χωρίς κεφαλαία γράμματα, χωρίς εισαγωγικά) και ξεχύθηκε από μέσα μου σαν ποτάμι –χωρίς παρεμβάσεις– μια καθαρή μεταγραφή ενός ολόκληρου κόσμου, που ένιωσα ότι μου είχε ανατεθεί να αποκαλύψω. Ήταν μια οδυνηρή αλλά και πολύ θεραπευτική διαδικασία για μένα.


Το θέμα του φετινού Διεθνούς Βραβείου Booker είναι «η λογοτεχνία πέρα από τα σύνορα». Πώς πιστεύεις ότι η μεταφρασμένη λογοτεχνία βοηθά τους αναγνώστες να δουν πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα και γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Πιστεύω ότι σε έναν κόσμο γεμάτο αναταραχές, πολέμους, καταχρήσεις και έντονη πόλωση, η μεταφρασμένη λογοτεχνία αποτελεί την πιο ισχυρή και αληθινή μαρτυρία για τον «άλλον». Μας επιτρέπει όχι μόνο να βλέπουμε πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα, αλλά και πέρα από τα στερεότυπα που έχει δημιουργήσει ο κόσμος. Χάρη σε αυτή τη λογοτεχνία, ο αναγνώστης μπορεί να εισέλθει στον ιερό κόσμο των άλλων, να βιώσει τα οικογενειακά τους τραύματα, τον έρωτά τους, τους φόβους τους, και να γίνει κομμάτι μιας κοινής ανθρώπινης ιστορίας.
Για μένα, η μεταφρασμένη λογοτεχνία είναι σαν «τον τρελό» στο δωμάτιο που λέει την αλήθεια μέσα από τις ιστορίες και τα αστεία του. Χάρη σ’ αυτόν, οι αναγνώστες συνειδητοποιούν ότι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουν τον κόσμο είναι μόνο μία από τις πολλές εκδοχές του και ότι όλοι οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους με μία κοινή συναισθηματική παραδοχή: ότι έχουμε μια συλλογική ψυχή.


Το Διεθνές Βραβείο Brooker γιορτάζει φέτος τα δέκα χρόνια από την ίδρυσή του στη σημερινή του μορφή. Πώς πιστεύεις ότι αυτό το βραβείο έχει αλλάξει την αντίληψη του κόσμου για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία την τελευταία δεκαετία;

Παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον τις υποψηφιότητες και τις βραβεύσεις, και αυτό που έχω παρατηρήσει, ειδικά τα τελευταία χρόνια, είναι ότι οι λίστες των υποψηφίων και τα βραβευμένα βιβλία περιλαμβάνουν συγγραφείς και μεταφραστές από μια μεγάλη ποικιλία χωρών και γλωσσών, συμπεριλαμβανομένων και μικρότερων χωρών. Αυτό ενθαρρύνει τους αναγνώστες να ανακαλύψουν βιβλία από λιγότερο εξερευνημένες γωνιές του λογοτεχνικού κόσμου και δίνει ζωή σε αυτά τα βιβλία, στο πλαίσιο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Πιστεύω επίσης ότι είχε τεράστιο αντίκτυπο στους μικρότερους εκδοτικούς οίκους και τους ενθάρρυνε να αναλάβουν μεγαλύτερo ρίσκο και να εκδώσουν περισσότερη λογοτεχνία από μικρότερες χώρες, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Οι μεταφραστές επηρεάζονται επίσης –έχουν γίνει πολύ πιο ορατοί και ο κόσμος έχει αποκτήσει μια πολύ βαθύτερη κατανόηση του ρόλου τους στον χώρο της λογοτεχνίας– κάτι που είναι απολύτως απαραίτητο.


Μπορείς να μας πει ποιο βιβλίο ήταν αυτό που σε έκανε να ερωτευτείς το διάβασμα όταν ήσουν παιδί;

Το πρώτο μυθιστόρημα που διάβασα μικρή ήταν το
The Sea-Hawk του Rafael Sabatini, μια περιπέτεια που μου αποκάλυψε τον απεριόριστα πλούσιο κόσμο της φαντασίας. Διαβάζοντάς το ως παιδί, συνειδητοποίησα ότι τα βιβλία ήταν ένας τρόπος να βιώνω «οράματα» – να βλέπω ανθρώπους και μέρη που δεν υπήρχαν, και που παρ’ όλα αυτά με ταξίδευαν.
Αυτό το βιβλίο έγινε για μένα ένας παράλληλος κόσμος. Ένας κόσμος τον οποίο μπορούσα να επισκεφτώ όποτε ήθελα, όπου μπορούσα να είμαι όποια ήθελα. Όταν κρατούσα το βιβλίο στα χέρια μου, ακόμα και χωρίς να το ανοίξω και να το διαβάσω, ένιωθα μια αίσθηση γαλήνης.
Το ίδιο νιώθω και τώρα. Έχω μια στοίβα βιβλία στο κομοδίνο μου και κάθε βράδυ, ακόμα και όταν είμαι πολύ κουρασμένη για να διαβάσω, η αίσθηση ότι τα έχω εκεί με γεμίζει γαλήνη, σαν να μπορώ να κοιμηθώ επειδή τα βιβλία-φύλακές μου θα με προσέχουν.


Και ποιο βιβλίο σε έκανε να θες να γίνεις συγγραφέας;

Δεν είμαι σίγουρη ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο βιβλίο που με ενέπνευσε να γίνω συγγραφέας, αλλά μπορώ να πω με σιγουριά ότι όλα τα βιβλία στα ράφια του σπιτιού μας, που μου ήταν προσιτά όταν ήμουν παιδί, με έκαναν να ονειροπολώ και στην ουσία με έκαναν να θέλω να γίνω συγγραφέας.
Πιστεύω ότι ποτέ δεν είναι αργά να μπει ένα συγκεκριμένο βιβλίο στη ζωή σου και να σε εμπνεύσει να γίνεις συγγραφέας. Μερικές φορές η κριτικός μέσα μου είναι τόσο δυνατή που δεν μπορώ να ακούσω την εσωτερική μου φωνή. Αλλά τότε ανοίγω ένα αγαπημένο βιβλίο, το διαβάζω και περιμένω να συμβεί το θαύμα. Αυτό με εμπνέει, οι φόβοι μου εξαφανίζονται και η συγγραφέας μέσα μου ανασταίνεται με την πιο ειλικρινή φωνή της.
Δεν είναι το ίδιο και με τον φόβο του θανάτου; Είμαστε καταδικασμένοι να πολεμάμε αυτό τον φόβο κάθε μέρα. Και τα βιβλία είναι εδώ για να μας βοηθήσουν και πάλι, όχι να τον πολεμήσουμε, αλλά να τον ξεχάσουμε. Να τον αντέξουμε. Ακόμα κι αν είναι μόνο για λίγο.


Ποιο βιβλίο σε έκανε να δεις αλλιώς τον κόσμο;

Κάθε καλό βιβλίο που διαβάζω με κάνει να βλέπω τον κόσμο με διαφορετικό μάτι. Πιστεύω ότι αυτή είναι η δύναμη της λογοτεχνίας: να αλλάζει την οπτική σου γωνία και να σε βάζει στη θέση ενός άλλου ανθρώπου. Για παράδειγμα, το βιβλίο
Διαβάζοντας τη Λολίτα στην Τεχεράνη της Azar Nafisi είναι ένα από τα βιβλία που με έκαναν να εκτιμήσω τη ζωή μου ως ελεύθερη γυναίκα που μπορεί να διαβάζει χωρίς περιορισμούς ό,τι της αρέσει.
Πιστεύω επίσης ότι η συγκέντρωση είναι το νέο νόμισμα. Τα πάντα και όλοι αγωνίζονται για την προσοχή μας. Δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε σε ένα μακροσκελές κείμενο, λόγω του βομβαρδισμού πληροφοριών που δέχεται το μυαλό μας από την τηλεόραση και τις οθόνες μας.
Πιστεύω ακράδαντα ότι τα βιβλία μπορούν να γίνουν οι σωτήρες μας σε αυτό το πλαίσιο. Μπορούν πραγματικά να σώσουν τη ζωή μας και να βοηθήσουν τον εγκέφαλό μας να δημιουργήσει νέους νευρώνες, να μειώσουν το άγχος μας σε αυτή τη γρήγορη ζωή, να καλλιεργήσουν την προσοχή μας και, το πιο σημαντικό, μπορούν να μας επαναφέρουν στην παρούσα στιγμή: τον τόπο όπου πραγματικά συμβαίνει η ζωή.


Ποιο βιβλίο γραμμένο στα βουλγαρικά πρέπει να διαβάσουν όλοι;

Την
Μπαλάντα για τον Γκέοργκ Χένιγκ του Victor Paskov (ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ υπό έκδοση). Πιστεύω ότι όποιος θέλει να καταλάβει τι σημαίνουν η αληθινή θυσία και η αληθινή αγάπη πρέπει να το διαβάσει. Αυτό είναι το αγαπημένο μου βουλγαρικό βιβλίο, το οποίο αποτίνει φόρο τιμής στις χαμένες αξίες και στη δύναμη της ανθρώπινης καλοσύνης. 
Χρειαζόμαστε βιβλία όπως αυτό, τώρα περισσότερο από ποτέ, καθώς ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο σκληρός και οι αξίες μας οπισθοδρομούν αντί να προοδεύουν. Πιστεύω ότι αν η ομορφιά δεν σώσει τον κόσμο, τα βιβλία θα το καταφέρουν.


Και τέλος ποιο βιβλίο που ήταν υποψήφιο για το Διεθνές Βραβείο Booker πιστεύεις ότι όλοι πρέπει να διαβάσουν;

Το
Στραβό αλέτρι του Itamar Vieira Junior (μτφρ. Μαρία Παπαδήμα, Αίολος 2024). Το βιβλίο εξερευνά τις ζωές των αγροτών που καλλιεργούν τη γη για να ζήσουν, στην παραμελημένη ενδοχώρα της Μπαΐας στη Βραζιλία. Με συγκίνησε τόσο πολύ αυτή η ιστορία που διάβασα το μυθιστόρημα δύο φορές και είχα την τύχη να συναντήσω τον Itamar φέτος.
Ένα βιβλίο μπορεί να εμπνεύσει όχι μόνο ένα άτομο, αλλά ένα ολόκληρο έθνος, και πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ικανό να επιφέρει δραστικές αλλαγές: πολιτικές και κοινωνικές. Αυτό ακριβώς έκανε το
Στραβό αλέτρι στη Βραζιλία: έδωσε φωνή σε αυτούς που δεν έχουν και έγινε σύμβολο των κινημάτων τους και των απεργιών για ίσα δικαιώματα.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στον επίσημο
ιστότοπο του Βραβείου Booker.
Μετάφραση: Μαρτίνα Ασκητοπούλου

Συγγραφέας
Rene Karabash - Συγγραφέας
Rene Karabash
Η Rene Karabash (Ρενέ Καραμπάς) ή Ιρένα Ιβανόβα (1989) ζει ενεργά ανάµεσα στη λογοτεχνία, τον κινηµατογράφο και το θέατρο. Ανάµεσα στην πόλη και το χωριό. Ανάµεσα στους άλλους και στον εαυτό της. Για το µυθιστόρηµά της Ορκισμένη (Μεταίχµιο, 2025) έλαβε το 2019 το σπουδαίο λογοτεχνικό βραβείο Elias Canetti και υποψηφιότητα για το Μυθιστόρηµα της Χρονιάς του Εθνικού Ιδρύµατος «13 αιώνες Βουλγαρία» και για τα λογοτεχνικά βραβεία Peroto. Το ίδιο βιβλίο είναι στη βραχεία λίστα για το βραβείο International Booker 2026. Οι δύο ποιητικές της συλλογές ήταν υποψήφιες για το Εθνικό Βραβείο Ποίησης Ivan Nikolov. Για τον ρόλο της στην ταινία Δίχως Θεό (Godless, 2016, σκηνοθ. Ralitsa Petrova) η Rene απέσπασε πλήθος κινηµατογραφικών βραβείων στην κατηγορία Καλύτερης Ηθοποιού: Silver Leopard (Λοκάρνο), Heart of Sarajevo (Σαράγεβο), Bronze Horse (Στοκχόλµη), Golden Rose (Βάρνα). Την ίδια χρονιά έλαβε υποψηφιότητα στην κατηγορία Καλύτερης Ηθοποιού από τη Βουλγαρική Ακαδηµία Κινηµατογράφου. Η Rene διδάσκει δηµιουργική γραφή και έχει ιδρύσει την ακαδηµία Rabbit Hole, η οποία συγκεντρώνει στο δυναµικό των οµιλητών της µερικούς από τους πλέον διακεκριµένους λογοτέχνες της Βουλγαρίας.