Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Ο PAUL AUSTER ΓΙΑ ΤΟ «ΦΛΕΓΟΜΕΝΟ ΑΓΟΡΙ»
Ο PAUL AUSTER ΓΙΑ ΤΟ «ΦΛΕΓΟΜΕΝΟ ΑΓΟΡΙ»
Ο PAUL AUSTER ΓΙΑ ΤΟ «ΦΛΕΓΟΜΕΝΟ ΑΓΟΡΙ»

Ο PAUL AUSTER ΓΙΑ ΤΟ «ΦΛΕΓΟΜΕΝΟ ΑΓΟΡΙ»

Διαβάστε τη συνέντευξη που έδωσε o Αμερικανός συγγραφέας στην εφημερίδα «Guardian» όπου αποκαλύπτει γιατί και πώς αποφάσισε να γράψει ένα πολυσέλιδο βιβλίο για τον ομότεχνό του Stephen Crane.

Ο Paul Auster είναι στο κρεβάτι. Μιλάμε στο τηλέφωνο και βρίσκεται στο υπνοδωμάτιό του, όπου το σήμα είναι καλύτερο. «Προτιμώ τα τηλεφωνήματα» λέει. «Είναι πολύ καλύτερα από αυτά τα απαίσια μικρά τετράγωνα σε μια οθόνη». Γνωστός για τα αριστοτεχνικά του μυθιστορήματα –Η τριλογία της Νέας Υόρκης και Το παλάτι του φεγγαριού γράφτηκαν πριν από 30 και πλέον χρόνια–, έχει αφιερώσει την καριέρα του στην πιο εκτενή φόρμα. Το μυθιστόρημά του 4 3 2 1, που συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα για το βραβείο Booker, αριθμεί περισσότερες από 1.200 σελίδες. Τώρα, σε μια από τις τακτικές επιδρομές του στον χώρο του non fiction, έχει γράψει ακόμα ένα μοναδικό βιβλίο, πάνω από 1.100 σελίδες. Θέμα του ο μυθιστοριογράφος και ποιητής Stephen Crane, που έζησε στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα· πέθανε σε ηλικία 28 ετών, και θα μπορούσε κανείς να διαβάσει ολόκληρο το έργο του μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Το βιβλίο του Auster ωστόσο είναι τεράστιο. Και επίσης είναι θαυμάσιο: εν μέρει βιογραφία, εν μέρει λογοτεχνική κριτική. Ο Auster μάς μεταφέρει στα τρίσβαθα της δικής του εμμονής με τη θαυμάσια, ριζοσπαστική γραφή του Crane και είναι σχεδόν αδύνατον να μη μας μεταδώσει τον ενθουσιασμό του.
Ο Paul Auster έχει γράψει πολλά μυθιστορήματα και είναι πολυβραβευμένος. Ζει με τη σύζυγό του, Siri Hustvedt, επίσης συγγραφέα, στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης.

Γιατί επιλέξατε να γράψετε ένα βιβλίο για τον Stephen Crane;
Διάβασα ένα έργο του όταν ήμουν μαθητής ακόμη, όπως πολλοί από εμάς τότε. Οι περισσότεροι μαθητές στο γυμνάσιο έπρεπε να διαβάσουν υποχρεωτικά Το κόκκινο σήμα του θάρρους. Ωστόσο στη συνέχεια χάθηκε η επαφή μου με τον Crane. Ολοκληρώνοντας το 4 3 2 1, ήμουν κυριολεκτικά εξουθενωμένος και ήξερα ότι δεν θα μπορούσα να γράψω κάτι άλλο για κάποιο διάστημα, οπότε έκανα ένα διάλειμμα αρκετών μηνών για να ανασυνταχτώ. Την περίοδο εκείνη διάβασα πολλά βιβλία από αυτά που πάντα ήθελα να διαβάσω. Και έπιασα και πάλι τον Crane. Το πρώτο βιβλίο ήταν το The Monster (Το Τέρας), για το οποίο δεν είχα ακούσει κάτι. Ένιωσα να με κυριεύει το πνεύμα του· με παρέσυρε σαν θύελλα, συγκλονίστηκα από το πόσο καλό, διεισδυτικό και σπουδαίο ήταν. Αυτό με παρακίνησε να διαβάσω ό,τι άλλο είχε γράψει. Ο θαυμασμός μου για τον Crane γινόταν ολοένα και μεγαλύτερος. Τελειώνοντας με το έργο του, άρχισα να ερευνώ τη ζωή του και τότε συνειδητοποίησα πόσο συναρπαστική ήταν. Τελικά πήρα την απόφαση να γράψω έναν σύντομο φόρο τιμής σε αυτό τον συγγραφέα.

Σύντομο;
Το αρχικό μου σχέδιο ήταν ένα βιβλίο 150-200 σελίδων. Το ένα οδήγησε στο άλλο και το αποτέλεσμα είναι ένα τεράστιο βιβλίο. Και είναι αρκετά περίεργο που για έναν άνθρωπο που έζησε μια τόσο σύντομη ζωή χρειάστηκε να γράψω τόσο πολλά. Όμως δεν είναι απλώς μια βιογραφία· είναι και μια ανάγνωση του έργου του.

Πρόκειται για ένα βιβλίο που μας διδάσκει πώς να αγαπήσουμε τον Crane. Θεωρείτε τον εαυτό σας δάσκαλο;
Δίδαξα δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον επί πέντε χρόνια. Πέντε χρόνια διδασκαλίας, και ακόμη αντιμετωπίζω με τρόμο τη δημιουργική γραφή. Τη φαντασία είτε την έχεις είτε δεν την έχεις· το γλωσσικό αισθητήριο ή το έχεις ή δεν το έχεις. Σε αυτό το βιβλίο είχα την αίσθηση ότι ήμουν ένας γέρος που μιλούσε σε νεότερους. Και όχι μέσα στην τάξη, αλλά γύρω από ένα τραπέζι, να μοιράζομαι την άποψή μου και τον ενθουσιασμό μου για τον συγκεκριμένο συγγραφέα και το έργο του.

Φαίνεται ότι θαυμάζετε τον Crane και για το πόσο σοβαρά παίρνει τη συγγραφή.
Μόνο έτσι καταλαβαίνω τη συγγραφή. Είναι ένα είδος μονομανίας. Δεν ξέρω πώς μπορείς να κάνεις τέχνη αν δεν την παίρνεις στα σοβαρά, αν δεν έχεις την εμμονή να κάνεις κάθε φορά το καλύτερο.

Ο Crane ήταν πολύ φτωχός. Πρέπει να υποφέρουμε για την τέχνη μας;
Για να δημιουργήσεις κάτι καλό, πρέπει μέσα σου να υπάρχει κάτι που να είναι εκτός ισορροπίας. Και δεν είναι απαραίτητο να είναι κάποιο οικονομικό πρόβλημα· μπορεί να είναι θέματα συναισθηματικής ή και ερωτικής φύσης. Από όπου κι αν πηγάζουν όλα αυτά, ό,τι κι αν είναι εκείνο που προκαλεί κλυδωνισμούς στη ζωή σου, η στενοχώρια αυτή δημιουργεί τέχνη.

Πώς περάσατε την περίοδο της πανδημίας;
Σε αντίθεση με τον περισσότερο κόσμο, εγώ δεν έχω δουλειά, με τη συμβατική έννοια του όρου, επομένως δεν την έχασα. Και η σύζυγός μου κι εγώ ασχολούμαστε με τη συγγραφή και συνεχίσαμε να κάνουμε ό,τι κάναμε. Μας θεωρώ πολύ, μα πάρα πολύ τυχερούς. Εδώ, στη Νέα Υόρκη, ήμασταν στο επίκεντρο την άνοιξη του 2020. Ήταν εφιαλτικό. Ο μόνος ήχος που ακουγόταν στον δρόμο ήταν οι σειρήνες των ασθενοφόρων. Γενικά, επικρατούσε απόλυτη σιωπή, και την περίοδο του αποκλεισμού κάποια πουλιά που δεν είχαμε δει επί δεκαετίες έκαναν την εμφάνισή τους.

Πώς οργανώνετε τα βιβλία σας;
Με έναν περίεργο τρόπο, με ένα σύστημα που ακολουθώ εδώ και πολλά χρόνια. Τα βιβλία είναι διάσπαρτα σε όλο το σπίτι. Έτσι, στον ξενώνα του κάτω ορόφου έχω όλα τα βιβλία για τον αθλητισμό, όλα μου τα αστυνομικά και όλα τα σχετικά με τον κινηματογράφο, όπως επίσης και όσα έχουν σχέση με τον ιουδαϊσμό. Σκέφτηκα πως αυτά τα βιβλία θα μπορούσαν να φανούν ενδιαφέροντα σε όποιον μένει προσωρινά στον ξενώνα. Στον πάνω όροφο, στο μεγάλο δωμάτιο που αποκαλούμε βιβλιοθήκη, έχουμε μόνο τα λογοτεχνικά. Τα βιβλία τέχνης καταλαμβάνουν έναν τοίχο. Τα βιβλία λογοτεχνίας είναι αρχειοθετημένα με χρονολογική σειρά: πρώτα το Έπος του Γκιλγκαμές, έπειτα οι αρχαίοι Έλληνες, οι Ρωμαίοι, τα μεσαιωνικά κείμενα, κι έπειτα καθένα από αυτά χωρίζεται ανά χώρα. Στον πάνω όροφο έχουμε άλλη μία βιβλιοθήκη, που είναι το δωμάτιο της Siri, και περιλαμβάνει όλα τα βιβλία φιλοσοφίας και ψυχολογίας. Κατακλυζόμαστε από βιβλία. Αν και διαρκώς χαρίζουμε εκατοντάδες από αυτά, η κατάσταση παραμένει σχεδόν ίδια.

Ποιο κλασικό μυθιστόρημα διαβάσατε πρόσφατα για πρώτη φορά;
Το βιβλίο της Virginia Woolf Στον φάρο. Είναι ένα από τα πιο όμορφα και συγκλονιστικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.

Ποιο βιβλίο θα δίνατε σε ένα παιδί 12 ετών να διαβάσει;
Νομίζω ότι θα του έδινα την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Σε αυτή την ηλικία ένα παιδί μπορεί να διαβάσει μόνο του και να καταλάβει πόσο θαυμάσιο, ευφάνταστο, τρελό είναι αυτό το βιβλίο. Στους νέους ανθρώπους δίνεις βιβλία για να τους δείξεις την απόλυτη ευχαρίστηση που μπορεί να προσφέρει η ανάγνωση. Βιβλία που είναι χαρούμενα, ζωντανά, που καλλιεργούν την αγάπη για το διάβασμα. Κι αν έπρεπε να δώσω σε ένα δεκαπεντάχρονο κάποιο βιβλίο, θα επέλεγα τον Αγαθούλη του Βολταίρου. Σε αυτή την ηλικία το διάβασα κι εγώ και μου άλλαξε τη ζωή. Γέλασα, συγκλονίστηκα, εμπνεύστηκα απ’ αυτό. Όλα αυτά μπορεί να σου προσφέρει ένα σπουδαίο βιβλίο όταν είσαι νέος.

Η συνέντευξη δόθηκε στην εφημερίδα Guardian και τον Alex Preston το φθινόπωρο του 2021 (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη).

Ο Paul Auster είναι στο κρεβάτι. Μιλάμε στο τηλέφωνο και βρίσκεται στο υπνοδωμάτιό του, όπου το σήμα είναι καλύτερο. «Προτιμώ τα τηλεφωνήματα» λέει. «Είναι πολύ καλύτερα από αυτά τα απαίσια μικρά τετράγωνα σε μια οθόνη». Γνωστός για τα αριστοτεχνικά του μυθιστορήματα –Η τριλογία της Νέας Υόρκης και Το παλάτι του φεγγαριού γράφτηκαν πριν από 30 και πλέον χρόνια–, έχει αφιερώσει την καριέρα του στην πιο εκτενή φόρμα. Το μυθιστόρημά του 4 3 2 1, που συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα για το βραβείο Booker, αριθμεί περισσότερες από 1.200 σελίδες. Τώρα, σε μια από τις τακτικές επιδρομές του στον χώρο του non fiction, έχει γράψει ακόμα ένα μοναδικό βιβλίο, πάνω από 1.100 σελίδες. Θέμα του ο μυθιστοριογράφος και ποιητής Stephen Crane, που έζησε στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα· πέθανε σε ηλικία 28 ετών, και θα μπορούσε κανείς να διαβάσει ολόκληρο το έργο του μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Το βιβλίο του Auster ωστόσο είναι τεράστιο. Και επίσης είναι θαυμάσιο: εν μέρει βιογραφία, εν μέρει λογοτεχνική κριτική. Ο Auster μάς μεταφέρει στα τρίσβαθα της δικής του εμμονής με τη θαυμάσια, ριζοσπαστική γραφή του Crane και είναι σχεδόν αδύνατον να μη μας μεταδώσει τον ενθουσιασμό του.
Ο Paul Auster έχει γράψει πολλά μυθιστορήματα και είναι πολυβραβευμένος. Ζει με τη σύζυγό του, Siri Hustvedt, επίσης συγγραφέα, στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης.

Γιατί επιλέξατε να γράψετε ένα βιβλίο για τον Stephen Crane;
Διάβασα ένα έργο του όταν ήμουν μαθητής ακόμη, όπως πολλοί από εμάς τότε. Οι περισσότεροι μαθητές στο γυμνάσιο έπρεπε να διαβάσουν υποχρεωτικά Το κόκκινο σήμα του θάρρους. Ωστόσο στη συνέχεια χάθηκε η επαφή μου με τον Crane. Ολοκληρώνοντας το 4 3 2 1, ήμουν κυριολεκτικά εξουθενωμένος και ήξερα ότι δεν θα μπορούσα να γράψω κάτι άλλο για κάποιο διάστημα, οπότε έκανα ένα διάλειμμα αρκετών μηνών για να ανασυνταχτώ. Την περίοδο εκείνη διάβασα πολλά βιβλία από αυτά που πάντα ήθελα να διαβάσω. Και έπιασα και πάλι τον Crane. Το πρώτο βιβλίο ήταν το The Monster (Το Τέρας), για το οποίο δεν είχα ακούσει κάτι. Ένιωσα να με κυριεύει το πνεύμα του· με παρέσυρε σαν θύελλα, συγκλονίστηκα από το πόσο καλό, διεισδυτικό και σπουδαίο ήταν. Αυτό με παρακίνησε να διαβάσω ό,τι άλλο είχε γράψει. Ο θαυμασμός μου για τον Crane γινόταν ολοένα και μεγαλύτερος. Τελειώνοντας με το έργο του, άρχισα να ερευνώ τη ζωή του και τότε συνειδητοποίησα πόσο συναρπαστική ήταν. Τελικά πήρα την απόφαση να γράψω έναν σύντομο φόρο τιμής σε αυτό τον συγγραφέα.

Σύντομο;
Το αρχικό μου σχέδιο ήταν ένα βιβλίο 150-200 σελίδων. Το ένα οδήγησε στο άλλο και το αποτέλεσμα είναι ένα τεράστιο βιβλίο. Και είναι αρκετά περίεργο που για έναν άνθρωπο που έζησε μια τόσο σύντομη ζωή χρειάστηκε να γράψω τόσο πολλά. Όμως δεν είναι απλώς μια βιογραφία· είναι και μια ανάγνωση του έργου του.

Πρόκειται για ένα βιβλίο που μας διδάσκει πώς να αγαπήσουμε τον Crane. Θεωρείτε τον εαυτό σας δάσκαλο;
Δίδαξα δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον επί πέντε χρόνια. Πέντε χρόνια διδασκαλίας, και ακόμη αντιμετωπίζω με τρόμο τη δημιουργική γραφή. Τη φαντασία είτε την έχεις είτε δεν την έχεις· το γλωσσικό αισθητήριο ή το έχεις ή δεν το έχεις. Σε αυτό το βιβλίο είχα την αίσθηση ότι ήμουν ένας γέρος που μιλούσε σε νεότερους. Και όχι μέσα στην τάξη, αλλά γύρω από ένα τραπέζι, να μοιράζομαι την άποψή μου και τον ενθουσιασμό μου για τον συγκεκριμένο συγγραφέα και το έργο του.

Φαίνεται ότι θαυμάζετε τον Crane και για το πόσο σοβαρά παίρνει τη συγγραφή.
Μόνο έτσι καταλαβαίνω τη συγγραφή. Είναι ένα είδος μονομανίας. Δεν ξέρω πώς μπορείς να κάνεις τέχνη αν δεν την παίρνεις στα σοβαρά, αν δεν έχεις την εμμονή να κάνεις κάθε φορά το καλύτερο.

Ο Crane ήταν πολύ φτωχός. Πρέπει να υποφέρουμε για την τέχνη μας;
Για να δημιουργήσεις κάτι καλό, πρέπει μέσα σου να υπάρχει κάτι που να είναι εκτός ισορροπίας. Και δεν είναι απαραίτητο να είναι κάποιο οικονομικό πρόβλημα· μπορεί να είναι θέματα συναισθηματικής ή και ερωτικής φύσης. Από όπου κι αν πηγάζουν όλα αυτά, ό,τι κι αν είναι εκείνο που προκαλεί κλυδωνισμούς στη ζωή σου, η στενοχώρια αυτή δημιουργεί τέχνη.

Πώς περάσατε την περίοδο της πανδημίας;
Σε αντίθεση με τον περισσότερο κόσμο, εγώ δεν έχω δουλειά, με τη συμβατική έννοια του όρου, επομένως δεν την έχασα. Και η σύζυγός μου κι εγώ ασχολούμαστε με τη συγγραφή και συνεχίσαμε να κάνουμε ό,τι κάναμε. Μας θεωρώ πολύ, μα πάρα πολύ τυχερούς. Εδώ, στη Νέα Υόρκη, ήμασταν στο επίκεντρο την άνοιξη του 2020. Ήταν εφιαλτικό. Ο μόνος ήχος που ακουγόταν στον δρόμο ήταν οι σειρήνες των ασθενοφόρων. Γενικά, επικρατούσε απόλυτη σιωπή, και την περίοδο του αποκλεισμού κάποια πουλιά που δεν είχαμε δει επί δεκαετίες έκαναν την εμφάνισή τους.

Πώς οργανώνετε τα βιβλία σας;
Με έναν περίεργο τρόπο, με ένα σύστημα που ακολουθώ εδώ και πολλά χρόνια. Τα βιβλία είναι διάσπαρτα σε όλο το σπίτι. Έτσι, στον ξενώνα του κάτω ορόφου έχω όλα τα βιβλία για τον αθλητισμό, όλα μου τα αστυνομικά και όλα τα σχετικά με τον κινηματογράφο, όπως επίσης και όσα έχουν σχέση με τον ιουδαϊσμό. Σκέφτηκα πως αυτά τα βιβλία θα μπορούσαν να φανούν ενδιαφέροντα σε όποιον μένει προσωρινά στον ξενώνα. Στον πάνω όροφο, στο μεγάλο δωμάτιο που αποκαλούμε βιβλιοθήκη, έχουμε μόνο τα λογοτεχνικά. Τα βιβλία τέχνης καταλαμβάνουν έναν τοίχο. Τα βιβλία λογοτεχνίας είναι αρχειοθετημένα με χρονολογική σειρά: πρώτα το Έπος του Γκιλγκαμές, έπειτα οι αρχαίοι Έλληνες, οι Ρωμαίοι, τα μεσαιωνικά κείμενα, κι έπειτα καθένα από αυτά χωρίζεται ανά χώρα. Στον πάνω όροφο έχουμε άλλη μία βιβλιοθήκη, που είναι το δωμάτιο της Siri, και περιλαμβάνει όλα τα βιβλία φιλοσοφίας και ψυχολογίας. Κατακλυζόμαστε από βιβλία. Αν και διαρκώς χαρίζουμε εκατοντάδες από αυτά, η κατάσταση παραμένει σχεδόν ίδια.

Ποιο κλασικό μυθιστόρημα διαβάσατε πρόσφατα για πρώτη φορά;
Το βιβλίο της Virginia Woolf Στον φάρο. Είναι ένα από τα πιο όμορφα και συγκλονιστικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.

Ποιο βιβλίο θα δίνατε σε ένα παιδί 12 ετών να διαβάσει;
Νομίζω ότι θα του έδινα την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Σε αυτή την ηλικία ένα παιδί μπορεί να διαβάσει μόνο του και να καταλάβει πόσο θαυμάσιο, ευφάνταστο, τρελό είναι αυτό το βιβλίο. Στους νέους ανθρώπους δίνεις βιβλία για να τους δείξεις την απόλυτη ευχαρίστηση που μπορεί να προσφέρει η ανάγνωση. Βιβλία που είναι χαρούμενα, ζωντανά, που καλλιεργούν την αγάπη για το διάβασμα. Κι αν έπρεπε να δώσω σε ένα δεκαπεντάχρονο κάποιο βιβλίο, θα επέλεγα τον Αγαθούλη του Βολταίρου. Σε αυτή την ηλικία το διάβασα κι εγώ και μου άλλαξε τη ζωή. Γέλασα, συγκλονίστηκα, εμπνεύστηκα απ’ αυτό. Όλα αυτά μπορεί να σου προσφέρει ένα σπουδαίο βιβλίο όταν είσαι νέος.

Η συνέντευξη δόθηκε στην εφημερίδα Guardian και τον Alex Preston το φθινόπωρο του 2021 (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη).