×

Δεν υπάρχουν προϊόντα στο καλάθι αγορών σας.

{{item.custom_attributes.author}}
Ποσότητα: {{item.quantity}}
{{item.total_price}} {{item.total_discounted_price}}
×
Υποσύνολο:
{{order.discounted_cost}}
Έκπτωση Προσφοράς:
{{order.promo_discount}}
Έκπτωση Κουπονιού:
{{order.extra_discount}}
Κόστος Αποστολής:
{{order.shipping_cost}}
Επιβάρυνση Πληρωμής:
{{order.payment_cost}}
ΣΥΝΟΛΟ:
{{order.final_cost}}
{{ product.title }}
{{ product.custom_attributes.author }}
{{ product.price }} {{ product.discounted_price }}
×
×
ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΟΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΜΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΜΟΥ ΤΑ EBOOKS ΜΟΥ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΜΟΥ ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ
12/12/2022
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ
Η Bonnie Garmus στο συγγραφικό της ντεμπούτο «Μαθήματα Χημείας», που έγινε μπεστ σέλερ, δημιούργησε την Ελίζαμπεθ Ζοτ, μια χημικό που μάχεται το σεξιστικό κατεστημένο των ’60s, ακολουθώντας τα πρότυπα που λαχταρούσε η ίδια – και το αναγνωστικό κοινό.

Τα Μαθήματα Χημείας μάς παρουσιάζουν μια ιστορία για την εξουσία
Στο συγγραφικό της ντεμπούτο, που έγινε μπεστ σέλερ, η
Bonnie Garmus δημιούργησε την Ελίζαμπεθ Ζοτ, μια χημικό που μάχεται το σεξιστικό κατεστημένο της δεκαετίας του ’60, ακολουθώντας τα πρότυπα που λαχταρούσε η ίδια – αλλά και το αναγνωστικό κοινό, όπως φάνηκε στη συνέχεια.
Στην αρχή του μυθιστορήματός της υπάρχει μια σκηνή όπου η Ελίζαμπεθ Ζοτ, μια χημικός που της βάζουν διαρκώς τρικλοποδιές στο ανδροκρατούμενο ερευνητικό εργαστήριο της δεκαετίας του ’60 όπου εργάζεται, δέχεται επαγγελματικές συμβουλές από έναν άντρα συνάδελφό της: «Μην προσπαθείς ν’ αλλάξεις το σύστημα. Ξεγέλασέ το». Η Ζοτ από την πλευρά της έχει άλλη άποψη: «Δεν ενέκρινε την άποψη ότι τα συστήματα πρέπει να τα ξεγελάει κανείς. Γιατί δεν μπορούσαν να είναι έξυπνα από την αρχή;».
Η αλματώδης πορεία των Μαθημάτων Χημείας, ενός βιβλίου του οποίου η επιτυχία είναι από το υλικό που φτιάχνονται τα όνειρα των εκδοτικών οίκων, εγείρει το ίδιο ερώτημα.

Η αμερικανική έκδοση του βιβλίου, με το ροζ-σομόν εξώφυλλο και τη γυναίκα που κοιτάζει λοξά πάνω από τα γυαλιά ηλίου σε σχήμα πεταλούδας, δίνει την εντύπωση του απροκάλυπτα γυναικείου αναγνώσματος παραλίας, που διαβάζεται σε μια μέρα. Υπάρχουν βέβαια πολλά να διαβάσει κανείς στην παραλία. Μάλιστα κάποιοι αναγνώστες έμειναν έκπληκτοι όταν το άνοιξαν και διάβασαν την ιστορία της Ζοτ, της πανέξυπνης γυναίκας, η οποία έχει τα μαλλιά της πιασμένα σε έναν κότσο, με ένα μολύβι νούμερο δύο να τα συγκρατεί, που μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και για να αποτρέψει σεξουαλικές επιθέσεις.
Αν και δεν την ενδιαφέρουν τα φώτα της δημοσιότητας, η Ζοτ αναλαμβάνει τελικά να παρουσιάσει μια τηλεοπτική εκπομπή μαγειρικής, μέσω της οποίας μαθαίνει στις γυναίκες χημεία αλλά και τη σημασία της αυτοεκτίμησης. Στο τέλος θριαμβεύει χάρη στη σκληρή της δουλειά και το πρακτικό της πνεύμα, εκμεταλλευόμενη παράλληλα τα μέσα που είναι διαθέσιμα στις γυναίκες της εποχής της για να υλοποιήσει νέους σκοπούς. Είναι δύσκολο να διαβάσει κανείς τα Μαθήματα Χημείας και να μην αναρωτηθεί εάν η δημιουργός της Ζοτ έχει πετύχει κάτι αντίστοιχα ανατρεπτικό, προσφέροντας στους αναγνώστες της περισσότερη ουσία από ό,τι, τουλάχιστον, περίμεναν κάποιοι – και αλλάζοντας τη ζωή τους στην πορεία.
Το να στοχεύεις με το μυθιστόρημα αυτό αποκλειστικά στο γυναικείο αναγνωστικό κοινό είναι «κάπως περιοριστικό» δήλωσε ο James Daunt, διευθύνων σύμβουλος του βιβλιοπωλείου Barnes & Noble. Αλλά στην τελική, πρόσθεσε, «το βιβλίο έχει κυριαρχήσει του εξωφύλλου».

Τα Μαθήματα Χημείας, που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ και τη Βρετανία τον Απρίλιο του 2022 από τον εκδοτικό οίκο Doubleday (και στην Ελλάδα τον Ιούνιο 2022 από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ), έχουν γίνει διεθνής επιτυχία και έχουν παραμείνει έξι μήνες στη λίστα των μπεστ σέλερ στις ΗΠΑ, ενώ τα δικαιώματα έχουν πουληθεί σε 40 χώρες. Πρόσφατα το βιβλιοπωλείο Barnes & Noble το ανακήρυξε βιβλίο της χρονιάς, ενώ το Amazon το χαρακτήρισε ένα από τα 20 κορυφαία βιβλία του 2022. Και οι αναγνώστες το ξεχώρισαν και το ψήφισαν ως το καλύτερο μυθιστόρημα πρωτοεμφανιζόμενου/ης συγγραφέα στα Goodreads Choice Awards. Επίσης, αναμένεται να γυριστεί σειρά βασισμένη στο βιβλίο, η οποία θα προβληθεί στο Apple TV+, με πρωταγωνίστρια και παραγωγό την Brie Larsοn.
Εξαιτίας της αντίθεσης ανάμεσα στην υπόρρητη υπόσχεση που δίνει το εξώφυλλο της αμερικανικής έκδοσης και στο περιεχόμενό του –εκτός από τα σοβαρά θέματα που θίγονται στο βιβλίο, περιλαμβάνεται και η κωπηλασία–, η Garmus χρειάστηκε κάποιες φορές να δώσει εξηγήσεις στους αναγνώστες της. Τα εξώφυλλα του βιβλίου σε άλλες χώρες δίνουν μια διαφορετική εικόνα.
Παρά το εξώφυλλο σε χρώμα που θυμίζει ζαχαρωτό, το περιεχόμενο του βιβλίου «δεν είναι καθόλου γλυκούλι» είπε η κομψή και γλυκομίλητη Garmus σε συνέντευξή της κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού-αστραπή στη Νέα Υόρκη από το Λονδίνο, όπου μένει με τον σύζυγό της.
Μάλιστα, θυμήθηκε γελώντας ότι έλαβε κάμποσα «οργισμένα μέιλ» από αγανακτισμένους αναγνώστες που περίμεναν κάτι διαφορετικό. «Έγραφαν διάφορα, όπως “είσαι η χειρότερη συγγραφέας ρομαντικών μυθιστορημάτων που υπήρξε ποτέ!”».

Εκ πρώτης όψεως τα Μαθήματα Xημείας μπορεί να αποτυπώνουν ένα αναπάντεχο αλλά σύντομο success story: Μια κειμενογράφος αντιμετωπίζει μια μέρα στο γραφείο ένα περιστατικό «συνηθισμένου μισογυνισμού», εκτονώνει τον θυμό της στο χαρτί κι αυτά που γράφει προκαλούν το ενδιαφέρον ενός ατζέντη, ο οποίος προσφέρεται να την εκπροσωπήσει παρότι εκείνη έχει γράψει μόλις τρία κεφάλαια. Το βιβλίο βγαίνει σε δημοπρασία, οι ενδιαφερόμενοι σπεύδουν να δώσουν τις προσφορές τους, τελικά το μυθιστόρημα εκδίδεται και η πορεία που διαγράφει στην αγορά ξεπερνά κάθε προσδοκία.
«Έστειλα το χειρόγραφο μια Τρίτη» είπε η Felicity Blunt, ατζέντισσα της Garmus στη Βρετανία, «και μέχρι το πρωί της Τετάρτης δεχόμουν καταιγισμό μέιλ». Η Blunt απαγόρευσε στην Garmus να εκτονώσει το άγχος της στην κωπηλατική της μηχανή –μια συνήθεια που έχει και η ηρωίδα της– προκειμένου να είναι διαθέσιμη.
Στην πραγματικότητα βέβαια χρειάστηκε πολλή δουλειά για τα πάντα. «Μέρος της πραγματικότητας πίσω από τον μύθο του αναπάντεχου αλλά σύντομου success story είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι όντως μοχθούν επί σειρά ετών» επισήμανε η Jennifer Joel, ατζέντισσα της Garmus στην Αμερική.
Συγγραφικές απόπειρες της Garmus είχαν απορριφθεί πανηγυρικά στο παρελθόν. Η Blunt, η οποία έκανε μαζί με την Garmus την επιμέλεια του χειρογράφου και πρότεινε έναν εναλλακτικό τίτλο για το βιβλίο –ο αρχικός ήταν Introduction to Chemistry (Εισαγωγή στη Χημεία)–, αποδίδει την ακρίβεια της πρόζας και την ικανότητα της Garmus για συλλογική εργασία στην πολυετή εμπειρία της ως κειμενογράφου.
«Είχε επεξεργαστεί ξανά και ξανά κάθε αράδα του κειμένου της» σχολίασε η Blunt «αλλά δεν το είχε κουράσει».
Πολλοί από τους εμπλεκόμενους σε όλη αυτή τη διαδικασία, από τους ατζέντηδες και την εκδότριά της, τη Lee Boudreaux, μέχρι τους βιβλιοπώλες που πουλούσαν με ενθουσιασμό αντίτυπα σε όλη τη χώρα, είχαν παρόμοια αντίδραση: Ήθελαν αμέσως να προτείνουν το βιβλίο σε άτομα που γνώριζαν. Η Boudreaux στην πεθερά της, ο Daunt στις κόρες του. «Πάρα πολλοί άνθρωποι λένε “το έδωσα στη μητέρα μου, στον σύζυγό μου, στα παιδιά μου” – είναι ένα βιβλίο για όλους» δήλωσε ο Todd Doughty, στέλεχος του Knopf Doubleday.

Η Garmus έζησε τα παιδικά της χρόνια στο Ρίβερσαϊντ της Καλιφόρνιας, όμως η εργασία του εντομολόγου πατέρα της ανάγκασε την οικογένεια να μετακομίσει στο εξωτερικό. Η μητέρα της, προτού ασχοληθεί με τα οικιακά, ήταν νοσοκόμα. «Δεν είχα εκτιμήσει πόσο περιορισμένη ήταν εκείνη η γενιά, μέχρι που άρχισα να κάνω την έρευνα» είπε η Garmus, ενώ τόνισε πως συνειδητοποίησε τι σήμαινε για μια γυναίκα «να εγκαταλείπει την καριέρα της και μετά να τη χαρακτηρίζουν “μέση γυναίκα”».
Η Garmus διευκρίνισε ότι η ασυμβίβαστη Ελίζαμπεθ Ζοτ –η λαμπερή, σκληρή αλλά και αδυσώπητα λογική πρωταγωνίστριά της– δεν βασίζεται σε κάποιο υπαρκτό πρόσωπο και χαρακτήρισε το βιβλίο «κάτι σαν επιστολή αγάπης προς τους επιστήμονες και την επιστημονική σκέψη». Ποτέ δεν ήθελε η ίδια να γίνει επιστήμονας, αλλά εργάστηκε μερικά χρόνια σε έναν εκδοτικό οίκο που εξέδιδε επιστημονικά εγχειρίδια. Μάλιστα ο σύζυγός της είναι επιστήμονας.
Ο τίτλος του βιβλίου εκφράζει και τον γνήσιο ενθουσιασμό της για την παιδαγωγική. «Θα έπρεπε να αντιμετωπίζουμε τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζουμε και την ανάγνωση» είπε και πρόσθεσε: «Να αφήνουμε τα παιδιά από μικρή ηλικία να πειραματίζονται και να αποτυγχάνουν ώστε να μαθαίνουν πώς να ξεπερνούν οποιαδήποτε αποτυχία».
Για το ντεμπούτο της, η Garmus έμαθε χημεία συμβουλευόμενη ένα εγχειρίδιο της δεκαετίας του ’50, ώστε να αποφύγει τους αναχρονισμούς. «Η Bonnie έχει ακέραιο χαρακτήρα» σχολίασε ο Blunt «απόλυτη πειθαρχία και πολύ υψηλά πρότυπα. Χαίρεται πολύ που διαθέτει όλα αυτά. Το έκανε σωστά και δεν ντρέπεται γι’ αυτό».

Παρόλο που υπάρχει ένα ποσοστό καλής τύχης σε κάθε ανάλογο εμπορικό θρίαμβο, η συγκυρία φαίνεται ότι ήταν πολύ σημαντική. Οι αναγνώστες ήθελαν διακαώς ένα τέτοιο βιβλίο, είτε για τους χαρακτήρες του είτε για τα μηνύματά του ή για την απόδραση σε μια εποχή που η συζήτηση περί φεμινισμού ήταν λιγότερο έντονη.
«Η αλήθεια είναι ότι υπήρξαν πολλές δυσκολίες στη ζωή μας τα τελευταία δύο χρόνια» ανέφερε η Joel. «Και η μικρή απόδραση που πετυχαίνεις με το να μπαίνεις για λίγο στη θέση κάποιου άλλου και να τον βλέπεις να στέκεται στα πόδια του και να ξεπερνάει τα εμπόδια, να δικαιώνεται και να βρίσκει την ευτυχία… Μάλλον θα θέλαμε κι άλλο».
Όπως υποστήριξε η Garmus, δημιούργησε τον χαρακτήρα που χρειαζόταν. «Ένιωθα ότι έγραφα το δικό μου πρότυπο, κι έτσι βγήκε εύκολα».
Σύμφωνα με τα γράμματα που λαμβάνει η Garmus, τα Μαθήματα Χημείας έχουν συγκινήσει πολλούς αναγνώστες, παρόλο που το εξώφυλλο της αμερικανικής έκδοσης μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για κάποιους άντρες. Η Garmus ανακάλεσε στη μνήμη της μια εικόνα: Μιλούσε κάποτε σε μια ανδρική λέσχη ανάγνωσης, τα μέλη της οποίας αρχικά αποθαρρύνθηκαν από τα χρώματα του εξωφύλλου.
«Αλλά όπως μου αρέσει να λέω, το βιβλίο δεν είναι κατά των αντρών, είναι κατά του σεξισμού» διευκρίνισε η Garmus.
Η ειρωνεία, όπως έχουν επισημάνει ορισμένοι αναγνώστες στην ίδια, είναι ότι η Ελίζαμπεθ Ζοτ θα σιχαινόταν να την παρουσιάζουν έτσι σεμνότυφα προκλητική. Σε αυτό η Garmus έδωσε την απάντησή της: «Νομίζω ότι πρέπει να ακούς τον εκδότη σου, έχει μεγάλη εμπειρία».

Τα Μαθήματα Χημείας είναι ένα βιβλίο που αψηφά την εύκολη κατηγοριοποίηση και ίσως είχε ακολουθήσει άλλη πορεία, ανάλογα με το ποιος από τους μνηστήρες του θα είχε επικρατήσει ή ποια κατεύθυνση θα είχε αποφασίσει να ακολουθήσει η νικήτρια πλευρά. Απευθύνεται σε μεγάλη κατηγορία αναγνωστών. Και είτε χάρη στο εξώφυλλό του είτε εξαιτίας αυτού οι πωλήσεις έχουν εκτοξευτεί. Ακόμα και το είδος της κωπηλατικής μηχανής που χρησιμοποιεί η Ζοτ έχει σημειώσει άνοδο στις πωλήσεις. Και το βιβλίο διδάσκεται πια στα σχολεία. Συγκεκριμένα μια δασκάλα γυμνασίου, ανέφερε η Garmus, αναθέτει στους μαθητές της να διαβάσουν τα Μαθήματα Χημείας για ένα μάθημα στο αμερικανικό όνειρο.

Εκείνο που εξέπληξε την Garmus σχετικά με την επιτυχία του βιβλίου ήταν οι αναφορές των αναγνωστών για το πώς τα Μαθήματα Χημείας τούς ώθησαν να αλλάξουν τη ζωή τους.
«Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις δουλειές τους και έχουν επιστρέψει στο σχολείο ή άνθρωποι που έχουν πάρει διαζύγιο επειδή αναγνώρισαν στην ηρωίδα μου τον εαυτό τους» είπε η Garmus. «Μερικές φορές θέλω να τους πω: “Ξέρεις ότι είναι μυθοπλασία, σωστά;”. Από την άλλη, ήταν αυτό που προσπαθούσα να περάσω. Ότι μπορείς πραγματικά να κάνεις ό,τι έχεις ανάγκη να κάνεις. Απλώς πρέπει να σκάψεις πολύ βαθιά και να μην περιμένεις ότι η διαδικασία αυτή θα είναι εύκολη».
Η Ελίζαμπεθ Ζοτ είναι καταλύτης, τόνισε. «Διαρρηγνύει δεσμούς και δημιουργεί νέους. Και αυτό είναι η χημεία στη βάση της». Όσο για το εξώφυλλο της χαρτόδετης αμερικανικής έκδοσης, η συγγραφέας διευκρίνισε ότι θα είναι διαφορετικό.

Το άρθρο της Sadie Stein δημοσιεύτηκε στους New York Times τον Νοέμβριο του 2022.
 

Σχετικά βιβλία

Διαθέσιμο
EBOOK
10%
ΒΙΒΛΙΟ
18,80€
16,92€
Μαθήματα χημείας
Bonnie Garmus
Ιλάειρα Διονυσοπούλου
Goodreads Choice Awards 2022 στην κατηγορία Debut Novel #BookTok Πρόταση των Tiktokers Η χηµικός Ελίζαµπεθ Ζοτ απέχει πολύ από τη µέση γυναίκα. Μάλιστα, η Ελίζαµπεθ Ζοτ θα ήταν η πρώτη που θα επεσήµαινε πως δεν υπάρχει µέση γυναίκα. Βρισ...
Διαθέσιμο
EBOOK
ΒΙΒΛΙΟ
13,99€
Μαθήματα χημείας (ebook/ePub)
Bonnie Garmus
Ιλάειρα Διονυσοπούλου
Goodreads Choice Awards 2022 στην κατηγορία Debut Novel #BookTok Πρόταση των Tiktokers Η χηµικός Ελίζαµπεθ Ζοτ απέχει πολύ από τη µέση γυναίκα. Μάλιστα, η Ελίζαµπεθ Ζοτ θα ήταν η πρώτη που θα επεσήµαινε πως δεν υπάρχει µέση γυναίκα. Βρισ...