Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν μεταφορικά για αγορές άνω των 20€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
Δωρεάν αντικαταβολή για αγορές άνω των 30€
«ΜΑ ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΟΛΟΙ;» ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΔΑΡΤΖΑΛΗ
«ΜΑ ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΟΛΟΙ;» ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΔΑΡΤΖΑΛΗ
«ΜΑ ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΟΛΟΙ;» ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΔΑΡΤΖΑΛΗ

«ΜΑ ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΟΛΟΙ;» ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΔΑΡΤΖΑΛΗ

Σκέψεις της συγγραφέα με αφορμή το νέο της εικονογραφημένο βιβλίο, μια ιστορία για την τέχνη που ενώνει. Τις αριστουργηματικές εικόνες υπογράφει ο Βασίλης Κουτσογιάννης.

Δεν είχα ποτέ το ταλέντο να ασχοληθώ με τη ζωγραφική, αλλά πάντα θαύμαζα όσους μπορούσαν να εκφραστούν μέσα από εκείνη. Να δημιουργήσουν έναν άλλο κόσμο, μια δική τους πραγματικότητα. Η τέχνη είναι ένα ψέμα, είναι εκείνη όμως που μας βοηθά να ανακαλύψουμε την αλήθεια, όπως λέει κι ο Πικάσο.

Στο σπίτι που μεγάλωσα, σε κανέναν δεν άρεσε το λευκό στους τοίχους. Είτε το κάλυπταν βιβλιοθήκες είτε πίνακες ζωγραφικής ή αφίσες από εκθέσεις, έργα ή φωτογραφίες που κάτι έλεγαν στους γονείς μου αρχικά και κατόπιν και σε εμένα.
Έτσι είχα αρχίσει από πολύ μικρή να εξοικειώνομαι με διάφορα πορτρέτα, τοπία, σπίτια. Μου άρεσε να τα παρατηρώ κάθε ώρα, ανάλογα με το φως. Άλλοτε αναρωτιόμουν γιατί να είναι ανέκφραστα τα πρόσωπά τους κι άλλοτε πάλι έβλεπα στα ίδια πρόσωπα το συναίσθημα που φανταζόμουν ότι είχαν – προφανώς καθρεφτίζοντας τη δική μου διάθεση.
Πριν ακόμη ξεκινήσω να διαβάζω, μου άρεσε να διαβάζω τα χρώματα και τα συναισθήματα των πορτρέτων που έβλεπα είτε σε κάδρα είτε σε βιβλία. Κι έγινε μια συνήθεια αυτό.

Σε κάθε επίσκεψη σε κάποιο άλλο σπίτι ή χώρο, παρατηρούσα πάντα τους τοίχους – τα έργα που κρέμονταν σε περίοπτη θέση ή τους άδειους χώρους. Κι ίσως είναι περίεργο, αλλά ανάλογα με το αν μου άρεσαν τα έργα ή όχι ένιωθα μια οικειότητα με τους ανθρώπους που επισκεπτόμουν ή μια απομάκρυνση.
Περίεργο συναίσθημα όταν είσαι παιδί και δεν μπορείς να εξηγήσεις γιατί δεν τρελαίνεσαι να πας κάπου ή το αντίθετο!
Το ίδιο ακριβώς μου συνέβαινε και μου συμβαίνει και με τη μουσική.

Τα συναισθήματα που μπορεί η τέχνη κάθε μορφής να προκαλέσει σ’ εκείνον που θα ασχοληθεί μαζί της ως καλλιτέχνης ή ως θεατής είναι κάτι που μου προκαλεί δέος. Έχει τόση δύναμη η τέχνη να σε παρασύρει στη δική της αλήθεια.
Και πόσο μάλλον ένα παιδί, που οι κεραίες του είναι καθαρές και τεντωμένες. Που οι δημιουργίες του ξεφεύγουν από κανόνες και «πρέπει». Που είναι ίσως το μόνο που μπορεί να αποτυπώσει καθαρά μέσα στο έργο του όλο τον κόσμο του.

Το βιβλίο αυτό είναι ένας διάλογος. Ένας φανταστικός διάλογος, όχι μόνο ανάμεσα σε θεατή και έργο, αλλά ανάμεσα στα ίδια τα έργα τέχνης. Τα οποία έχουν τη δική τους ιστορία το καθένα. Όπως και κάθε πραγματικό έργο τέχνης. Ένας πίνακας κρύβει χίλια δυο μυστικά. Άλλες τόσες ιστορίες.

Πολλές φορές σε μουσεία και πινακοθήκες κοιτάζω τα έργα, την εποχή τους, σκέφτομαι τους ζωγράφους τους, τη σχέση που υπήρχε μεταξύ τους. Αν γνωρίζονταν, αν τα ζωγράφισαν ως δουλειά ή ως διασκέδαση. Πριν διαβάσω τις όποιες πληροφορίες, έχω φτιάξει τη δική μου ιστορία. Έπειτα κοιτώ τους πίνακες που υπάρχουν γύρω από ένα έργο. Έχει καλή παρέα; Είναι καλά εκεί που είναι; Πού θα έπρεπε να είναι; Από πού ήρθε; Τι περιμένει;

Κάποια παιδιά βαριούνται τα μουσεία. Την αυστηρότητα και την ησυχία που επιβάλλουν. Δεν είναι περίεργο αυτό το συναίσθημα. Αν όμως καταφέρουν και συνομιλήσουν με τα εκθέματα, πόσο διαφορετική γίνεται αυτή η επίσκεψη. Πόσο αλλάζει ο σκοπός και πόσα περισσότερα κερδίζει.

Ο τρόπος που βλέπουμε την τέχνη είναι εντελώς προσωπικός για τον καθένα από εμάς. Στο βιβλίο αυτό καλώ τους μικρούς αναγνώστες να δουν και μια άλλη πλευρά. Εκείνη που τους βλέπει και συνομιλεί μαζί τους πίσω από το κάδρο. Γιατί ό,τι απεικονίζεται κάποτε υπήρξε και, σε αντίθεση με εμάς, θα υπάρχει για πάντα.
Γιατί το πιστεύω αυτό: η τέχνη δεν δίνει μόνο ζωή, είναι και η ίδια ολοζώντανη, αρκεί να την αφήσεις να σου πει τη δική της ιστορία. Δεν είναι τυχαίο που στα μουσεία και τις πινακοθήκες συνήθως κάνουμε ησυχία· είναι για να μπορέσουμε να αφουγκραστούμε τις ιστορίες που μας διηγούνται τα χρώματα, οι γραμμές και οι σκιές.

Σοφία Δάρτζαλη

Δεν είχα ποτέ το ταλέντο να ασχοληθώ με τη ζωγραφική, αλλά πάντα θαύμαζα όσους μπορούσαν να εκφραστούν μέσα από εκείνη. Να δημιουργήσουν έναν άλλο κόσμο, μια δική τους πραγματικότητα. Η τέχνη είναι ένα ψέμα, είναι εκείνη όμως που μας βοηθά να ανακαλύψουμε την αλήθεια, όπως λέει κι ο Πικάσο.

Στο σπίτι που μεγάλωσα, σε κανέναν δεν άρεσε το λευκό στους τοίχους. Είτε το κάλυπταν βιβλιοθήκες είτε πίνακες ζωγραφικής ή αφίσες από εκθέσεις, έργα ή φωτογραφίες που κάτι έλεγαν στους γονείς μου αρχικά και κατόπιν και σε εμένα.
Έτσι είχα αρχίσει από πολύ μικρή να εξοικειώνομαι με διάφορα πορτρέτα, τοπία, σπίτια. Μου άρεσε να τα παρατηρώ κάθε ώρα, ανάλογα με το φως. Άλλοτε αναρωτιόμουν γιατί να είναι ανέκφραστα τα πρόσωπά τους κι άλλοτε πάλι έβλεπα στα ίδια πρόσωπα το συναίσθημα που φανταζόμουν ότι είχαν – προφανώς καθρεφτίζοντας τη δική μου διάθεση.
Πριν ακόμη ξεκινήσω να διαβάζω, μου άρεσε να διαβάζω τα χρώματα και τα συναισθήματα των πορτρέτων που έβλεπα είτε σε κάδρα είτε σε βιβλία. Κι έγινε μια συνήθεια αυτό.

Σε κάθε επίσκεψη σε κάποιο άλλο σπίτι ή χώρο, παρατηρούσα πάντα τους τοίχους – τα έργα που κρέμονταν σε περίοπτη θέση ή τους άδειους χώρους. Κι ίσως είναι περίεργο, αλλά ανάλογα με το αν μου άρεσαν τα έργα ή όχι ένιωθα μια οικειότητα με τους ανθρώπους που επισκεπτόμουν ή μια απομάκρυνση.
Περίεργο συναίσθημα όταν είσαι παιδί και δεν μπορείς να εξηγήσεις γιατί δεν τρελαίνεσαι να πας κάπου ή το αντίθετο!
Το ίδιο ακριβώς μου συνέβαινε και μου συμβαίνει και με τη μουσική.

Τα συναισθήματα που μπορεί η τέχνη κάθε μορφής να προκαλέσει σ’ εκείνον που θα ασχοληθεί μαζί της ως καλλιτέχνης ή ως θεατής είναι κάτι που μου προκαλεί δέος. Έχει τόση δύναμη η τέχνη να σε παρασύρει στη δική της αλήθεια.
Και πόσο μάλλον ένα παιδί, που οι κεραίες του είναι καθαρές και τεντωμένες. Που οι δημιουργίες του ξεφεύγουν από κανόνες και «πρέπει». Που είναι ίσως το μόνο που μπορεί να αποτυπώσει καθαρά μέσα στο έργο του όλο τον κόσμο του.

Το βιβλίο αυτό είναι ένας διάλογος. Ένας φανταστικός διάλογος, όχι μόνο ανάμεσα σε θεατή και έργο, αλλά ανάμεσα στα ίδια τα έργα τέχνης. Τα οποία έχουν τη δική τους ιστορία το καθένα. Όπως και κάθε πραγματικό έργο τέχνης. Ένας πίνακας κρύβει χίλια δυο μυστικά. Άλλες τόσες ιστορίες.

Πολλές φορές σε μουσεία και πινακοθήκες κοιτάζω τα έργα, την εποχή τους, σκέφτομαι τους ζωγράφους τους, τη σχέση που υπήρχε μεταξύ τους. Αν γνωρίζονταν, αν τα ζωγράφισαν ως δουλειά ή ως διασκέδαση. Πριν διαβάσω τις όποιες πληροφορίες, έχω φτιάξει τη δική μου ιστορία. Έπειτα κοιτώ τους πίνακες που υπάρχουν γύρω από ένα έργο. Έχει καλή παρέα; Είναι καλά εκεί που είναι; Πού θα έπρεπε να είναι; Από πού ήρθε; Τι περιμένει;

Κάποια παιδιά βαριούνται τα μουσεία. Την αυστηρότητα και την ησυχία που επιβάλλουν. Δεν είναι περίεργο αυτό το συναίσθημα. Αν όμως καταφέρουν και συνομιλήσουν με τα εκθέματα, πόσο διαφορετική γίνεται αυτή η επίσκεψη. Πόσο αλλάζει ο σκοπός και πόσα περισσότερα κερδίζει.

Ο τρόπος που βλέπουμε την τέχνη είναι εντελώς προσωπικός για τον καθένα από εμάς. Στο βιβλίο αυτό καλώ τους μικρούς αναγνώστες να δουν και μια άλλη πλευρά. Εκείνη που τους βλέπει και συνομιλεί μαζί τους πίσω από το κάδρο. Γιατί ό,τι απεικονίζεται κάποτε υπήρξε και, σε αντίθεση με εμάς, θα υπάρχει για πάντα.
Γιατί το πιστεύω αυτό: η τέχνη δεν δίνει μόνο ζωή, είναι και η ίδια ολοζώντανη, αρκεί να την αφήσεις να σου πει τη δική της ιστορία. Δεν είναι τυχαίο που στα μουσεία και τις πινακοθήκες συνήθως κάνουμε ησυχία· είναι για να μπορέσουμε να αφουγκραστούμε τις ιστορίες που μας διηγούνται τα χρώματα, οι γραμμές και οι σκιές.

Σοφία Δάρτζαλη