Φτάνουμε επιτέλους;

Ένα μικρό αγόρι πηγαίνει μαζί με τους γονείς του να επισκεφτούν
τη γιαγιά και τον παππού του. Πόσο ανυπομονεί!
Όμως το ταξίδι, με τα απρόοπτά του, μοιάζει ατελείωτο…
Το αγόρι πότε αδημονεί και πότε βρίσκει ενδιαφέροντες τρόπους
για να ξεχαστεί και να κάνει τη διαδρομή πιο ευχάριστη.
Ένα υπέροχο βιβλίο χωρίς λόγια για ένα θέμα πάντα επίκαιρο,
ιδίως όταν πρόκειται για μικρά παιδιά, που δυσκολεύονται
να περιμένουν για κάτι που θέλουν πολύ.

Φιναλίστ στη βραχεία λίστα της Έκθεσης παιδικού βιβλίου της Μπολόνια στην έκθεση των εικονογράφων, 2024

Τα silent books είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία βιβλίων για παιδιά – και όχι μόνο. Πρόκειται για βιβλία χωρίς λόγια, τα οποία διηγούνται μια ιστορία, με μοναδικό όχημα την εικονογράφησή τους. Αυτά τα «διαφορετικά» βιβλία μπορούν να περηφανεύονται όχι μόνο για την πρωτοτυπία τους αλλά και για τα πολλαπλά οφέλη που επιφυλάσσουν στους αναγνώστες τους.
Πρώτα πρώτα εξάπτουν τη φαντασία ακόμα περισσότερο από ένα συμβατικό εικονογραφημένο βιβλίο, καθώς εδώ το παιδί καλείται να παρατηρήσει τις εικόνες με προσοχή, να τις θυμηθεί και στη συνέχεια να συνθέσει στον νου του την ιστορία που αφηγούνται, χωρίς την καθοδήγηση και τους περιορισμούς οποιουδήποτε κειμένου.
Προσφέρονται επίσης για συνανάγνωση και δίνουν την ευκαιρία στον γονέα ή τον δάσκαλο να ενθαρρύνει το παιδί να διηγηθεί με δικά του λόγια την ιστορία, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη ιδεών, στην παραγωγή προφορικού λόγου, στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου και στην ενίσχυση της επιθυμίας για ανάγνωση και γραφή.
Φυσικά, η ιστορία που προκύπτει κάθε φορά μπορεί να είναι από λίγο έως πολύ διαφορετική, ανάλογα με την προσωπικότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αφηγητή. Το γεγονός αυτό βοηθά τα παιδιά να αντιληφθούν και να συνειδητοποιήσουν τις διαφορές αλλά και τις ομοιότητες μεταξύ τους. Η όλη διαδικασία ενισχύει στα παιδιά την αυτογνωσία, την αυτοεκτίμηση, την έκφραση συναισθημάτων, τις κοινωνικές δεξιότητες και την ενσυναίσθηση.
Τέλος τα silent books είναι ιδανικά για ειδικές ομάδες, όπως παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή παιδιά από άλλες χώρες, που δυσκολεύονται με την ανάγνωση και τη γραφή. Έχουν την ικανότητα να δημιουργούν «γέφυρες» ανάμεσα σε διαφορετικά άτομα, ανεξαρτήτως ηλικίας, εθνικότητας, ικανοτήτων και ενδιαφερόντων.
Όπως επισημαίνει η IBBY (Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα), η φύση των silent books, που υπερβαίνει τους περιορισμούς που θέτουν η γλώσσα, η κουλτούρα, η ηλικία και η πνευματική ικανότητα, δίνει στην αναγνωστική εμπειρία έναν χαρακτήρα απολύτως δημοκρατικό.

Η εκπαιδευτικός και συγγραφέας Κωνσταντίνα Αρμενιάκου μας συστήνει το βιβλίο και προτείνει τρόπους δημιουργικής αξιοποίησής του.