Μακριά από τον περίκλειστο κόσμο της Γηραιάς Αλβιώνας και με τα ελάχιστα μέσα της δεκαετίας του ’80 και των αρχών του ’90, εδώ στην Ελλάδα μαθαίναμε αποσπασματικά τι συνέβαινε στη Β. Ιρλανδία με την τρομοκρατική δράση του IRA. Όμως, μήπως και οι ίδιοι οι Ιρλανδοί γνωρίζουν όλη την αλήθεια; Μπορεί οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ Ενωτικών, Προτεσταντών και αγγλικού στρατού να τερματίστηκαν το 1998, εντούτοις η σιωπή, κάτι σαν επιβαλλόμενη ομερτά, κάλυψε πολλές σκληρές αλήθειες. Το βιβλίο του Αμερικανού δημοσιογράφου Πάτρικ Ράντεν Κιφ είναι αποτέλεσμα μακράς έρευνας και εστιάζει στην ιστορία της απαγωγής της Τζιν Μακόνβιλ από τους μαχητές του IRA με την κατηγορία ότι λειτουργούσε ως πράκτορας των Άγγλων. Παράλληλα, αναπτύσσεται η ιστορία της Ντολούρς Πράις (εικονίζεται στο εξώφυλλο), μιας άτεγκτης μαχήτριας, που φυλακίστηκε για τις πράξεις της και στη συνέχεια έστρεψε την πλάτη στον ένοπλο αγώνα. Τι ξέρουμε για τον ηγέτη του Σιν Φέιν, Τζέρι Άνταμς που αρνιόταν πεισματικά τη σχέση του με τον IRA, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ενεργό μέλος του; Τι ξέρουμε για τους διπλούς πράκτορες εντός του ένοπλου κινήματος, τις προδοσίες και τις προσωπικές ίντριγκες. Το βιβλίο διαβάζεται ως μαρτυρία, ντοκουμέντο, αλλά και ως πολιτικό θρίλερ. Πολύ καλή δουλειά έχει κάνει ο Κωστής Πανσέληνος στη μετάφραση αυτού του καίριου και δυνατού βιβλίου.
Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας ιρλανδικής καταγωγής, ο Πάτρικ Ράντεν Κιφ δεν ένιωθε ποτέ κάποια έλξη για τις «συναισθηματικές επιδείξεις φυλετικής αλληλεγγύης» των ομογενών του. Η ενασχόλησή του με τις «Ταραχές», την τριακονταετία ένοπλων συγκρούσεων ανάμεσα στις δύο θρησκευτικές κοινότητες και τον βρετανικό στρατό στη Βόρεια Ιρλανδία (1969-1998), οφείλεται σε έναν επικήδειο και ένα αρχείο: Ο θάνατος, το 2013, της Ντολόρς Πράις, μαχήτριας του «Προσωρινού» IRA που διαφώνησε με τη διαδικασία ειρήνευσης και την αποστασιοποίηση του Τζέρι Άνταμς, πολιτικού ηγέτη του Sinn Fein, από τον ένοπλο αγώνα, αποκάλυψε τη συνεχιζόμενη διαμάχη γύρω από το «μυστικό» αρχείο προφορικών συνεντεύξεων του Κολεγίου της Βοστώνης. Σε αυτό βρίσκονταν κατατεθειμένες μαρτυρίες ένοπλων αγωνιστών και των δύο πλευρών της βορειοϊρλανδικής διαμάχης, με τον όρο της εμπιστευτικότητας, έως τον θάνατο των πληροφορητών. Έπειτα όμως από σειρά δικαστικών αποφάσεων, μέρος αυτού του αρχείου παραδόθηκε στη δικαιοσύνη. Την ιστορία του αρχείου αυτού και των πληροφορητών του, όπως η Ντολόρς Πράις ή ο Μπρένταν Χιουζ· των θυμάτων, όπως η Τζιν Μακόνβιλ, χήρα μητέρα δέκα παιδιών που κάποια νύχτα απήχθη από ενόπλους του IRA και έκτοτε εξαφανίστηκε, με τη ρετσινιά της «προδότριας», για να ανακαλυφθεί το πτώμα της τυχαία δεκαετίες αργότερα· τέλος, του «ατσαλάκωτου» Τζέρι Άνταμς, που αποποιήθηκε την κληρονομιά του IRA για το κοστούμι του πολιτικού, κερδίζοντας την ειρήνη αλλά χάνοντας πολλούς από τους συντρόφους του· όλες αυτές τις ιστορίες χρησιμοποιεί ο συγγραφέας προκειμένου να ανασυστήσει την ιστορία των «Ταραχών». Η εστίαση στα πρόσωπα κάνει την αφήγηση περισσότερο ανάγλυφη, αλλά και αποσπασματική, για κάποιον που δεν έχει γνώση της περιόδου. Το μεγάλο πλεονέκτημά της όμως είναι η ανάδειξη της τραυματικής μνήμης που διατηρείται ακόμη στη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία δεν επιτρέπει την ανοιχτή συζήτηση των πολλών και διαφορετικών πληγών που άφησε πίσω της η αιματηρή τριακονταετία της σύγκρουσης.
«Η ιστορία μιας αλήθειας»
Ένα από τα πιο συναρπαστικά και ολοκληρωμένα δείγματα του σύγχρονου λογοτεχνικού non fiction, στο οποίο συνήθως διαπρέπουν «σεσημασμένοι» γραφιάδες και δημοσιογράφοι με κλίση στην έρευνα και προθυμία να την κάνουν σωστά. Γραφιάδες δηλαδή όπως ο Patrick Raden Keefe. Η πολυεπίπεδη αφήγηση του Keefe και ο τρόπος που συνδυάζει το βίωμα, το ντοκουμέντο, την ιστοριογραφία, τη λογοτεχνία, το δημοσιογραφικό σχόλιο και την φιλοσοφική ιστορική διάσταση θα έπρεπε να διδάσκονται σε τάξεις γραφής, πέρα από την επικράτεια της αγγλικής γλώσσας. Είναι ένα βιβλίο που δεν μπορείς να αφήσεις από τα χέρια σου, σε κάθε σελίδα βλέπεις τις εικόνες της βίας, του τρόμου, των ολέθριων πτυχών της εθνικής ύπαρξης να χορεύουν μπροστά σου.
Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο
