Χορεύουν οι ελέφαντες (ebook/ePub)

Στο νέο της μυθιστόρημα ανασυνθέτει τη θρυλική υπόθεση Πολκ, μια παλιά ιστορία του βορρά που δεν έχει πάψει να συγκλονίζει. Το αποτέλεσμα; «Χορεύουν οι ελέφαντες» (εκδ. Μεταίχμιο), ένα βιβλίο απολύτως επίκαιρο, για το οποίο η συγγραφέας μιλά στην A.V.

Με αφορμή το καινούργιο βιβλίο της Σοφίας Νικολαΐδου Χορεύουν οι ελέφαντες (εκδ. Μεταίχμιο) μιλήσαμε μαζί της για τα ιστορικά μυθιστορήματα, τα μαθήματα δημιουργικής γραφής και φυσικά για την υπόθεση Πολκ, η οποία αποτέλεσε και τη βάση του νέου της μυθιστορήματος...

Έχοντας σημαντική παράδοση στις πολιτικές δολοφονίες, η «νύμφη του Θερμαϊκού» δεν παύει να εμπνέει τους συγγραφείς, χαρίζοντάς τους απρόσμενες διεξόδους στα μυθιστορηματικά αδιέξοδα του τόπου...

Ενας τελειόφοιτος Λυκείου ερευνά την υπόθεση της δολοφονίας του Τζορτζ Πολκ το 1948. Ενα μυθιστόρημα για τη σχετικότητα της ιστορικής αλήθειας...
www.tovima.gr

Η δολοφονία του αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ το 1948 στη Θεσσαλονίκη και η καταδίκη του ρεπόρτερ Γρηγόρη Στακτόπουλου γι' αυτό το πάντα ανεξιχνίαστο έγκλημα που συντάραξε την Ελλάδα την περίοδο του εμφυλίου, έχει δώσει υλικό σε αρκετές μελέτες και ταινίες, αλλά σε μυθιστόρημα δεν είχε περάσει μέχρι πρότινος. Η πρωτιά ανήκει στην θεσσαλονικιά πεζογράφο Σοφία Νικολαΐδου, χάρη στο “Χορεύουν οι ελέφαντες” (Μεταίχμιο): ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που συνδυάζει δεξιοτεχνικά την επινόηση με την Ιστορία, έχοντας στο επίκεντρό του έναν απηυδισμένο από το σύστημα των πανελλαδικών δεκαοχτάρη που, παρακινημένος από έναν εμπνευσμένο καθηγητή του, πέφτει με τα μούτρα να σκαλίσει την στοιχειωμένη αυτή υπόθεση.

Η λογοτεχνία δεν είναι δικαστήριο ούτε κατηχητικό. Δε μοιράζει ποινές, δε δίνει χρησμό, δε σηκώνει το δάχτυλο, δεν υψώνει το φρύδι. Αυτή η ελευθερία είναι και η υψηλή γοητεία της, μας αφηγείται σε μια εκ βαθέων συνέντευξη η συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου. Η έκδοση του νέου μυθιστορήματος Χορεύουν οι ελέφαντες, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, μας έδωσε την αφορμή για να την προσεγγίσουμε και να μας φανερώσει την ανησυχία της για τη σημερινή οικονομική κατάσταση, τις σκέψεις της, αλλά και τη σχέση της με τη συγγραφή...
www.diastixo.gr

tvxs.gr

Η ανεξιχνίαστη υπόθεση μιας δολοφονίας που έγινε τον Μάιο του 1948 στη Βόρειο Ελλάδα και απασχόλησε την κοινή γνώμη, την Κυβέρνηση και τον ξένο παράγοντα, τότε, αλλά και ως τις μέρες μας τη Δικαιοσύνη και τη νομική επιστήμη, αποτελεί τον κορμό του νέου μυθιστορήματος της Σοφίας Νικολαΐδου...

«Ολοι οι απατεώνες στην Ελλάδα είναι στην κυβέρνηση». Τη φράση αυτή, με την οποία αρχίζει το καινούργιο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου, απευθύνει ένας χωρικός στον ανταποκριτή του CΒS το 1948...

www.bookbar.gr

Σε σκοτεινό κλίμα μάς οδηγεί η Σοφία Νικολαΐδου με το μυθιστόρημα Χορεύουν οι ελέφαντες. Η υπόθεση Πολκ δίνει την «πρώτη ύλη» για μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση μιας ιστορίας που έχει απασχολήσει την ιστοριογραφία, τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο. Ωστόσο η συγγραφέας -καθηγήτρια Μέσης εκπαίδευσης κι η ίδια- έχοντας ως κεντρικό ήρωα ένα μαθητή της Γ’ Λυκείου που αποφασίζει να μη δώσει εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο, ακυρώνοντας τα όνειρα της οικογένειας, καταφέρνει να ξεπεράσει τους σκοπέλους μιας ήδη γνωστής υπόθεσης. Ο μαθητής αναλαμβάνει να κάνει μια εργασία διερευνώντας και συλλέγοντας μαρτυρίες για το τι συνέβη με την υπόθεση Πολκ (Τζακ Τάλας στο μυθιστόρημα) επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στο αθώο θύμα που υπήρξε ο Γρηγόρης Στακτόπουλος (με το συμβολικό επίθετο Γκρης στην ιστορία). Οι εφηβικές ανησυχίες και ο έρωτας συνδυάζονται με την επιστημονική έρευνα σε ένα πολύ ενδιαφέρον μείγμα που, πέρα από την κεντρική υπόθεση, μας μεταφέρει την εποχή μέσα από τα μάτια και τις ανησυχίες των μαθητών. Πάντως, καθώς ο έρωτας φαίνεται στο τέλος να βγαίνει νικητής, δεν θα μείνει μόνο η πικρή γεύση των ζωών που καταστράφηκαν μέσα στη δίνη των καιρών.

ardjanidou.psichogios.gr

περισσότερα

www.thepressproject.gr

Ένας βαριεστημένος έφηβος ερευνά μια παλιά υπόθεση φόνου σ’ αυτό το πρώτο μυθιστόρημα της Νικολαΐδου που εκδίδεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Με εναλλαγές από τα μέσα του 20ού αιώνα στο παρόν, η ιστορία, που εκτυλίσσεται σε μεγάλο μέρος στη Θεσσαλονίκη, ακολουθεί τον Μηνά Γεωργίου, έναν έλληνα Χόλντεν Κόλφιλντ που αψηφά τις προσδοκίες της οικογένειάς του αρνούμενος να δώσει εξετάσεις για το πανεπιστήμιο. Αντί γι’ αυτό, αναλαμβάνει μια εργασία που του αναθέτει ο καθηγητής του, Μαρίνος Σουκιούρογλου, πρώην ακαδημαϊκός που «μπορούσε να κόβει τα πόδια μιας ολόκληρης τάξης με ένα βλέμμα». Η εργασία αυτή αφορά τη δολοφονία το 1948 ενός αμερικανού δημοσιογράφου, του Τζακ Τάλας, που έκανε ρεπορτάζ για τις μεταπολεμικές εντάσεις μεταξύ κομμουνιστών και δεξιών στην Ελλάδα. Πολλοί πιστεύουν ότι ο υποτιθέμενος ένοχος, Μανόλης Γκρης, καταδικάστηκε άδικα για να κατευναστούν οι Αμερικανοί (και να εξασφαλιστεί έτσι ότι θα συνέχιζαν να προσφέρουν την υποστήριξή τους). Καθώς ο Μηνάς ψάχνει βαθύτερα, ανακαλύπτει έκπληκτος ότι υπάρχουν πολλές συνδέσεις ανάμεσα στην ιστορία του Γκρη και τη δική του: Η Εβελίνα Ντινοπούλου, μια νεαρή κοπέλα με την οποία είναι ερωτευμένος, είναι εγγονή του δικηγόρου του Γκρη. Και ο πατέρας του Μηνά, συντάκτης σε εφημερίδα, είχε κάποτε προσπαθήσει κι εκείνος να διαλευκάνει την υπόθεση. Βασισμένο στην πραγματική υπόθεση της δολοφονίας του δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ το 1940, το μυθιστόρημα, παρουσιάζοντας πλήθος βοηθητικούς, γλαφυρά δοσμένους χαρακτήρες, υποστηρίζει ότι η Ιστορία είναι λιγότερο μια ομαλή διήγηση και περισσότερο ένα καλειδοσκόπιο προοπτικών – γεμάτη «διασαφηνίσεις, αστερίσκους, ερμηνείες και διαξιφισμούς».

«Όλοι οι απατεώνες στην Ελλάδα είναι στην κυβέρνηση». Έτσι ξεκινάει το Χορεύουν οι ελέφαντες, το πρώτο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου που μεταφράζεται στα αγγλικά. Διαδραματίζεται το 1948, όταν η σπαρασσόμενη από τον Εμφύλιο Ελλάδα γίνεται πρωτοσέλιδο, μετά τη δολοφονία ενός αμερικανού δημοσιογράφου (γεγονός βασισμένο στην υπόθεση Τζορτζ Πολκ). Η διήγηση κινείται ανάμεσα στις περιγραφές όσων εμπλέκονται στις έρευνες για τη δολοφονία και στην εικόνα της σύγχρονης Θεσσαλονίκης που μαστίζεται από την κρίση, όπου ένα αγόρι, ο Μηνάς, ξανανοίγει την υπόθεση για να κάνει μια σχολική εργασία.
Η εικόνα τής εδώ και πολλές γενιές ηθικής κατάπτωσης σε μια Ελλάδα ταπεινωμένη από τα ξένα συμφέροντα σοκάρει. Η Νικολαΐδου εμβαθύνει στη μοιρολατρία που εκφράζεται από το αγαπημένο ρητό του πατέρα του Μηνά: «Χορεύουν οι ελέφαντες και πάντα την πληρώνουν τα μυρμήγκια».

Στην πραγματικότητα, πολύ λίγα σύγχρονα ελληνικά βιβλία μεταφράζονται. Στο Χορεύουν οι ελέφαντες, που μόλις εκδόθηκε σε δική μου μετάφραση από τον εκδοτικό οίκο Mellville House Books, η Σοφία Νικολαΐδου χρησιμοποιεί την ανεξιχνίαστη υπόθεση της δολοφονίας του ανταποκριτή του CBS Τζορτζ Πολκ το 1948 ως έμπνευση για να γράψει ένα μυθιστόρημα που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, κάνοντας έναν έμμεσο παραλληλισμό ανάμεσα στη σύγχρονη θέση της Ελλάδας ως αποδιοπομπαίου τράγου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις δυναμικές ισχύος που επέφερε το Σχέδιο Μάρσαλ πριν από περισσότερο από μισό αιώνα.
Όπως λέει ένας ήρωας στο μυθιστόρημα της Νικολαΐδου, «Η Ιστορία δεν συμβαίνει σε άλλους, αλλού, άλλοτε. Συμβαίνει σ’ εμάς, εδώ, τώρα. Αυτό που ζούμε είναι Ιστορία». Αυτό ισχύει για όλους μας. Η Ιστορία συμβαίνει στους φανταστικούς χαρακτήρες της Νικολαΐδου· συμβαίνει στους άνεργους δημοσιογράφους στην Αθήνα· συμβαίνει στους θυμωμένους Έλληνες που γράφουν συνθήματα εναντίον των μεταναστών. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε την Ιστορία που ζούμε τώρα, πρέπει να δούμε περισσότερες μεταφράσεις όλων των ειδών.

Πολύπλοκο και συναρπαστικό… Καθώς ακολουθούμε τη μεστή πλοκή της Νικολαΐδου, ερχόμαστε ταυτόχρονα αντιμέτωποι και με μερικά από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της σύγχρονης ζωής που η συγγραφέας θέτει με τρόπο επιδέξιο: πώς αποδίδουμε αξία στο άτομο έναντι του κράτους; Για ποιους σκοπούς αξίζει να πεθάνει κανείς; Αποδίδεται ποτέ δικαιοσύνη;

Από μια σημαντική ελληνίδα συγγραφέα, που δεν έχει ξαναμεταφραστεί μέχρι τώρα στα αγγλικά, ένα πολυσχιδές, διεισδυτικό, καλογραμμένο μυθιστόρημα γύρω από την ανεξιχνίαστη υπόθεση της δολοφονίας ενός αμερικανού δημοσιογράφου στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’40
Βασισμένο στην πραγματική ιστορία του διάσημου ανταποκριτή του CBS Τζορτζ Πολκ –απ’ όπου πήραν το όνομά τους τα έγκριτα δημοσιογραφικά Βραβεία Τζορτζ Πολκ– ο οποίος ερευνούσε την υπεξαίρεση της αμερικανικής βοήθειας από τη Δεξιά, το μυθιστόρημα της Νικολαΐδου είναι ένα συναρπαστικό έπος που συνδυάζει τη μεταπολεμική Ελλάδα με τη σύγχρονη εποχή, όπου η χώρα βρίσκεται για άλλη μια φορά εν μέσω μιας πολιτικά ταραγμένης περιόδου.
Η ιστορία δίνεται μέσα από τις διηγήσεις των βασικών χαρακτήρων, […] περισσότερο συγκινητικός από τους οποίους είναι εκείνος του μαθητή, που αναρωτιέται γύρω από τις έννοιες της αλήθειας, της δικαιοσύνης και της θυσίας… και γύρω από τον τρόπο που το παρελθόν βρίσκεται πάντα μέσα μας.

Μια πολύπλοκη ιστορία στην οποία ένας φόνος και η πολιτική της μεταπολεμικής Ελλάδας έρχονται να αλλάξουν τη ζωή ενός έξυπνου εφήβου… Μια προσεχτικά ενορχηστρωμένη ιστορία πολιτικής σκοπιμότητας.

Ειπωμένες από διαφορετικές σκοπιές, οι διηγήσεις συνυφαίνονται: Ο Μηνάς βαδίζει ψηλαφητά προς την ενηλικίωση και ο αναγνώστης καλείται να καταπιαστεί με δύσκολα και δυσάρεστα ερωτήματα σχετικά με την ιστορική αλήθεια και την αμφισβητήσιμη ηθική. Τελικά, το μείγμα ιστορίας και μυθοπλασίας είναι ταυτόχρονα γλυκό και ανησυχαστικό.

Ο περίτεχνος ιστός που υφαίνει η Νικολαΐδου συνθέτει ένα είδος μουσικής συμφωνίας πάνω στην αλήθεια, τον συμβιβασμό, την αποφασιστικότητα και την ιδεολογία, που εντείνεται από την επιλογή της συγγραφέα να χρησιμοποιήσει ως μέσο τις διηγήσεις των ηρώων. Το Χορεύουν οι ελέφαντες συντίθεται από τις αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο πολλών χαρακτήρων, του παρόντος και του παρελθόντος. Το συγκλονιστικό αυτής της φόρμας είναι ότι ο αναγνώστης μαθαίνει τα πάντα κατευθείαν από τους χαρακτήρες. Και αυτό, σε μια υπόθεση ίντριγκας, είναι σχεδόν απαραίτητο. Με περισσότερες από μία εκδοχές της ίδιας ιστορίας, ο αναγνώστης μπορεί να αποφασίσει μόνος του.
Ένας βαθύς στοχασμός πάνω στη φύση της πολιτικής αλήθειας, του συμβιβασμού και της δικαιοσύνης και ταυτόχρονα πάνω στις δυναμικές της οικογένειας και στις αλλαγές που παρατηρούνται από τη μία γενιά στην άλλη. Η μουσική συμφωνία των φωνών… αντηχεί γιγαντωμένη στη φαντασία του αναγνώστη.
Όπως αναφέρεται και μέσα στο βιβλίο, «ο Μηνάς κατάλαβε πως η δικαιοσύνη είναι μια έννοια θεωρητική. Άμωμη στα χαρτιά. Στην πράξη όμως άρχιζαν οι διασαφηνίσεις, οι αστερίσκοι, οι ερμηνείες και οι διαξιφισμοί».
Το πιστεύει αυτό η Νικολαΐδου; Αυτή είναι η απάντησή της στην απόγνωση της σημερινής Αθήνας, ή του Μπουένος Άιρες; Ένα σημαντικό βιβλίο δεν είναι ποτέ τόσο ξεκάθαρο. Στην υπόθεση του Τζορτζ Πολκ δεν αποδόθηκε ποτέ δικαιοσύνη. Ο πόνος της κάλυψης και της σκοπιμότητας μπορεί να ξεθωριάζει· δεν φεύγει όμως ποτέ.

περισσότερα

www.bibliokritika.blogspot.gr

vivliosimeia.blogspot.com