Η ιστορία της παραμάνας (audiobook)

Μικρό σε έκταση, αν κι αξιόλογο δείγμα γοτθικής λογοτεχνίας. Η παραμάνα της ιστορίας αφηγείται μεν μια ιστορία φαντασμάτων, αλλά στο βάθος της κρύβεται ο ντικενσιανός κοινωνικός προβληματισμός. Όλα τα τυπικά επιμέρους στοιχεία βρίσκονται εκεί: ο περιβάλλων χώρος και χρόνος (χειμώνας, χιόνι και αέρας στην αγγλική εξοχή), όπως και η στοιχειωμένη από φασματικές εκδικητικές υπάρξεις έπαυλη, όπου μέρος της παραμένει αποκλεισμένο για αδιευκρίνιστους κι ως εκ τούτου μυστηριώδεις λόγους.

Σε ό,τι αφορά τα πρόσωπα, στην έπαυλη διαμένουν δύο γηραιές κυρίες-μάρτυρες συμβάντων, οι οποίες είναι ταυτόχρονα κλειδοκράτορες θαμμένων μυστικών που κείνται θαμμένα στο υποσυνείδητο. Η εισβολή της παιδικής αθωότητας με τη μορφή του αθώου κοριτσιού θα πυροδοτήσει τη δράση, θα ανακινήσει το τέλμα οπότε θα ξεπηδήσουν οι εν υπνώσει παρουσίες, οι οποίες θα ζητήσουν το μερτικό τους από τους ζωντανούς. Όπως συμβαίνει πάντα στις αφηγήσεις του είδους, η βαρυτική δύναμη του παρελθόντος τραβά τους μετέχοντες επιχειρώντας να τους συνθλίψει, ως ενός είδους αποκατάστασης της δικαιοσύνης – έστω και μεταθανάτιας.

Η Γκάσκελ χειρίζεται άψογα το υλικό της, κλιμακώνοντας τη δράση χωρίς υπερβολές που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τις εσωτερικές ισορροπίες στρέφοντας την προσοχή του αναγνώστη αποκλειστικά και μόνο στην κατάληξη – αντιθέτως, επικεντρώνεται στον εσωτερικό ρυθμό που λειτουργεί συγκολλητικά, δίνοντας έμφαση στο κοινωνικό στοιχείο, κάτι που όπως γνωρίζουμε την απασχολούσε ιδιαίτερα στο έργο της.