Από τα Ψηλαλώνια στο Φεγγάρι

Μετά την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ελεύθερη, παλινδρομική περιήγηση στις αχανείς περιοχές του σύμπαντος που μας εξασφάλισε το βιβλίο υπό τον τίτλο Είμαστε αστρόσκονη (εκδ. Μεταίχμιο), όπου παρακολουθήσαμε τη γέννηση, την εξέλιξη και την καταστροφή των άστρων, καθώς και κυρίως τα παρεπόμενα αυτών των διαδικασιών στο πλαίσιο της δημιουργίας του σύμπαντος, μεταξύ των οποίων (παρεπομένων) και τα χημικά υλικά στο ανθρώπινο σώμα ως τεκμήριο συμμετοχής του ανθρώπου στις συμπαντικές διεργασίες, τώρα ο Διονύσης Π. Σιμόπουλος με το νέο βιβλίο του υπό τον τίτλο Από τα Ψηλαλώνια στο Φεγγάρι μάς προσκαλεί και πάλι να τον ακολουθήσουμε σε μια παραστατική αποτύπωση της εντυπωσιακής διαδρομής που ξεκινά από την οικογενειακή κοιτίδα και τις ποικίλες διαπροσωπικές σχέσεις μέσα σε αστικά και σε φυσικά τοπία, και διασχίζει τα πεδία της γνώσης όπως αυτή βρίσκει εφαρμογή στα μεγάλα ζητήματα που αφορούν την εξερεύνηση και κατάκτηση του Διαστήματος, με εστίαση ενδιαφέροντος στην επιδίωξη του ανθρώπου να υπερβεί τα γήινα όριά του.
Παράλληλα, παρακολουθούμε συνεχείς συγκριτικές αναφορές του Διονύση Π. Σιμόπουλου στο ιστορικό, πολιτισμικό και επιστημονικό παρελθόν.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες βρίσκουμε τον Επίκουρο απέναντι στις κινεζικές παραδόσεις, τον Λουκιανό και τον Τζορντάνο Μπρούνο, τον Κοπέρνικο, τον Κέπλερ και τον Γαλιλαίο, τον Σιρανό ντε Μπερζεράκ, τον Βολταίρο και τον Έντγκαρ Άλαν Πόε, τους αδελφούς Μονγκολφιέ (ή Μονγκολφιέρους κατά την ελληνική απόδοση παλαιότερων εποχών) και τον Βέρνερ φον Μπράουν, τους πρώτους δορυφόρους και τον αμερικανοσοβιετικό ανταγωνισμό, όπου η πτήση του Γιούρι Γκαγκάριν, ο διαστημικός περίπατος του Αλεξέι Λεόνοφ και τα ποικίλα σοβιετικά επιτεύγματα, και από την άλλη πλευρά τα αμερικανικά προγράμματα Mercury και Gemini, οι αποστολές Apollo με τις επιτυχίες αλλά και με τις τραγικές απώλειες, τα διαστημικά λεωφορεία και οι διαστημικοί σταθμοί.
Στο πλαίσιο αυτό εντοπίζουμε περαιτέρω μεγάλα σύγχρονα τηλεσκόπια και τροχιακά αστεροσκοπεία, τις μη επανδρωμένες αποστολές Ranger, Surveyor και Orbiter, επίσης τα περιοδικά «Μικρός Εξερευνητής» και «Collier’s», την επιστημονική φαντασία στις ραδιοφωνικές εκπομπές και στις κινηματογραφικές ταινίες, με κορύφωση την προοπτική για τις ανθρώπινες αποικίες στη Σελήνη και στον Άρη.
Εξάλλου, στο Παράρτημα της έκδοσης παρατίθενται με ιδιαιτέρως παραστατικό τρόπο οι εντυπωσιακές λεπτομέρειες για την πτήση του διαστημόπλοιου Apollo 11 προς τη Σελήνη, τον Ιούλιο 1969, με τους Αμερικανούς αστροναύτες Νιλ Άρμστρονγκ, Έντουιν «Μπαζ» Όλντριν και Μάικλ Κόλινς, σε όλα τα στάδια αυτής: προετοιμασία, εκτόξευση, «αποχαιρετισμός» στη Γη, ταξίδι στη Σελήνη, το διαστημόπλοιο Apollo 11 γίνεται δορυφόρος της Σελήνης, η κάθοδος στη Σελήνη, εξερευνητικές «βόλτες» του ανθρώπου στο Φεγγάρι, επιστροφή στη Γη.
Καθώς ακολουθούμε την ανάπτυξη του πλούσιου υλικού του βιβλίου, παρακολουθούμε και την προσωπική, βιωματική και επιστημονική εξ υποκειμένου και εξ αντικειμένου συμμετοχή του Διονύση Π. Σιμόπουλου στα κειμενικά (όσο και πραγματικά) γεγονότα, όπου ιδιαίτερη, αυτονόητη θέση κατέχει και το Ίδρυμα Ευγενίδου.
Τα κείμενα της έκδοσης, τακτοποιημένα σε τέσσερις ενότητες και σε δώδεκα συνεχούς αρίθμησης κεφάλαια, με πρόλογο και επίλογο (έστω και πάλι, όπως και στο βιβλίο Είμαστε αστρόσκονη, χωρίς ένα ευρετήριο προσώπων και πραγμάτων, που πάντως θα ήταν χρήσιμο), συμπληρώνει η ενδιαφέρουσα εικονογράφηση.
Ο γνωστός πυκνός, βιωματικός, παραστατικός λόγος του Διονύση Π. Σιμόπουλου, ενισχυμένος με τη ρητορική και τη μεταδοτικότητα της προφορικής επικοινωνίας διεκπεραιώνει (και πάλι) τα σημαινόμενα του βιβλίου, και περαιτέρω αποδεικνύει τη διαδικασία με την οποία η υποκειμενική πρόσληψη εξασφαλίζει την κάλυψη του γενικού ενδιαφέροντος.
Με τον τρόπο αυτόν η ευρεία κοινότητα των αναγνωστών προσεγγίζει με άνεση ποικίλα γνωστικά πεδία, ανεξάρτητα από την πληροφόρηση επί ειδικών επιστημονικών θεμάτων που είναι δυνατόν να έχει καθένας στη διάθεσή του.

Πενήντα χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από το καλοκαίρι εκείνο του 1969, όταν πάνω στο έδαφος της Σελήνης ο Νιλ Άρμστρονγκ έκανε το βήμα που θα άφηνε το διάσημο αποτύπωμα και θα συνιστούσε «ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα». Με την ευκαιρία αυτή, ο αστροφυσικός Διονύσης Σιμόπουλος, αυτόπτης μάρτυρας, εκείνη την εποχή, της εκτόξευσης του Απόλλων 11, ως ανταποκριτής αθηναϊκών εφημερίδων, καταγράφει την αυτοβιογραφική μαρτυρία του για τα χρόνια των σπουδών του στην Αμερική, που συμπίπτουν με την «κούρσα για τη Σελήνη» ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις και την ανάπτυξη του διαστημικού προγράμματος της NASA, που κατέληξε στην «κατάκτηση της Σελήνης». Παράλληλα, όμως, ξετυλίγει, με τον γνωστό εκλαϊκευτικό αλλά επιστημονικά έγκυρο τρόπο του, ολόκληρη την ιστορία των προσπαθειών του ανθρώπου να κατανοήσει το Σύμπαν, αλλά και να πραγματοποιήσει διαστημικά ταξίδια, από την πρώτη πτήση με αερόστατο έως τον πρώτο άνθρωπο που πέταξε στο Διάστημα, τον Γιούρι Γκαγκάριν, αλλά και την προσελήνωση του «Αετού», της αμερικανικής σεληνάκατου που μετέφερε τους Άρμστρονγκ και Άλντριν στην επιφάνεια του δορυφόρου της Γης. Ο επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, στο έργο του αυτό, που πλαισιώνεται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό, συνδυάζει την αφήγηση της προσωπικής του διαδρομής (από την Πάτρα των παιδικών του χρόνων μέχρι την οργισμένη Αμερική των 60s) με την επιστημονική εκτύλιξη των σταθμών της πορείας του ανθρώπου προς τα άστρα, εντάσσοντάς την στο ψυχροπολεμικό πλαίσιο των δεκαετιών του 1950 και 1960.

thebest.gr