Τα αθέατα σύνορα που διαμορφώνουν τον κόσμο μας
Ο Maxim Samson είναι γεωγράφος και συγγραφέας του βιβλίου Αόρατες γραμμές: Τα αθέατα σύνορα που διαμορφώνουν τον κόσμο μας, το οποίο περιλαμβάνεται στη σειρά «Οξυγόνο». Ως διακεκριμένος εκπαιδευτικός κι ερευνητής, έχει διδάξει σε πανεπιστήμια της Αγγλίας, της Αμερικής και της Ινδονησίας. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο DePaul στο Σικάγο, ειδικεύεται στις γεωγραφίες της θρησκείας, της παγκοσμιοποίησης, της πολυπολιτισμικότητας και της αστικοποίησης, ενώ διατηρεί συνεργασία με την Journal of Jewish Education. Στον ελεύθερο χρόνο του απολαμβάνει το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων και την εξερεύνηση της κουλτούρας και της γλώσσας της αγαπημένης του χώρας, της Ινδονησίας.
Η συγγραφική μου πορεία
Ο κόσμος που μας περιβάλλει με γοήτευε από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Όταν ήμουν παιδί, είχα εμμονή με τους χάρτες και τους άτλαντες, σε σημείο που σκεφτόμουν με ποιες χώρες έμοιαζαν οι λακκούβες του δρόμου και μάλωνα τους γονείς μου όποτε δυσκολεύονταν να βρουν σε ένα παζλ ένα άγνωστο αφρικανικό κράτος. Ακόμη λατρεύω τη συλλογή μου με τις περισσότερες από 140 σημαίες, την οποία ξεκίνησα τότε, και το μόνο που σκέφτομαι είναι πως δεν έχω χώρο στο σπίτι για όλους τους άτλαντές μου.
Η περιέργειά μου γύρω από τη γεωγραφία εξελίχθηκε όσο περνούσαν τα χρόνια. Κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών μου με γοήτευε το διαρκώς επίκαιρο και αμφιλεγόμενο ζήτημα της εθνικής ταυτότητας και, όπως συνειδητοποιώ εκ των υστέρων, με έναν τρόπο αρκετά προβλέψιμο: έγραψα τη διπλωματική μου εργασία για τη σημαία των ΗΠΑ και τις συνδηλώσεις της ως πατριωτικού συμβόλου. Το μεταπτυχιακό μου στις βιώσιμες πόλεις με βοήθησε να κατανοήσω ολιστικά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανθρώπου και περιβάλλοντος, προτού εκπαιδευτώ και εργαστώ για κάποια χρόνια ως καθηγητής γεωγραφίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Όσο όμως κι αν μου άρεσε πολύ να δίνω έμπνευση στις νεότερες γενιές μέσα από αυτό που πάντα με ενθουσίαζε, η έλξη που ασκούσε πάνω μου η σύγχρονη γεωγραφική έρευνα παρέμενε ισχυρή και ένιωθα ότι δεν είχα ολοκληρώσει ακόμη την ακαδημαϊκή πορεία μου. Συνδυάζοντας την εμπειρία που είχα αποκτήσει από την εκπαίδευση με το ενδιαφέρον μου γύρω από την ταυτότητα, στο διδακτορικό μου επικεντρώθηκα στη γεωγραφία της εβραϊκής εκπαίδευσης, τοποθετώντας τη στο ευρύτερο πλαίσιο των αντιπαραθέσεων για τη θρησκευτική εκπαίδευση και την κοινωνική ενσωμάτωση.
Το 2017, τη χρονιά που παρουσίασα και υποστήριξα δημόσια με επιτυχία τη διδακτορική μου διατριβή, έφυγα από την Αγγλία και πήγα στις ΗΠΑ, ενώ την άνοιξη του επόμενου έτους ξεκίνησα να εργάζομαι ως συμβασιούχος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο DePaul στο Σικάγο. Έκτοτε διευρύνω διαρκώς το ερευνητικό μου πεδίο μέσα από συνεργασίες και δημοσιεύσεις με διάφορα θέματα: από την ασφάλεια σε χώρους λατρείας των ΗΠΑ μέχρι την αντίδραση σε περίπτωση τσουνάμι στην Ινδονησία, και από την παρουσίαση της θρησκείας σε διεθνείς εκδηλώσεις μέχρι το πώς οι φοιτητές αντιλαμβάνονται την ιερότητα σε αστικά περιβάλλοντα. Ένα νήμα διατρέχει το μεγαλύτερο μέρος του ακαδημαϊκού μου έργου: η διερεύνηση της όχι επαρκώς μελετημένης «διασταύρωσης» της γεωγραφίας, της θρησκείας και της εκπαίδευσης – κάτι που εκδηλώνεται στα θρησκευτικά σχολεία, στις πανεπιστημιακές κοινότητες, ακόμα και στις θεατρικές παραστάσεις. Τα τελευταία χρόνια έχω συμμετάσχει ως ομιλητής σε διάφορα συνέδρια και έχω αναλάβει ποικίλους ρόλους που έχουν σχέση με το συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, μεταξύ των οποίων και τη θέση του προέδρου της Ομάδας Ειδικού Ενδιαφέροντος για τη Γεωγραφία των Θρησκειών και των Συστημάτων Πεποιθήσεων (GORABS) της Αμερικανικής Ένωσης Γεωγράφων (AAG), καθώς και του συντάκτη της Journal of Jewish Education.
Ταυτόχρονα, ο σχεδιασμός και η διδασκαλία μιας ευρείας γκάμας μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο DePaul με αντικείμενα όπως οι ιεροί τόποι, η παγκοσμιοποίηση και η αστική αλλαγή με βοήθησαν να αποκτήσω μια βαθύτερη γνώση των σύγχρονων προκλήσεων, ενώ αναζωπυρώθηκε και το πάθος μου για τη διδασκαλία.
Μου αρέσει ιδιαίτερα να γίνομαι όλο και καλύτερος στο να εξηγώ στους άλλους σύνθετα ζητήματα με όσο το δυνατόν πιο κατανοητό τρόπο. Και κάποιες φορές μού φαίνεται διασκεδαστικό να εντοπίζω αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα στα αγγλικά της Μεγάλης Βρετανίας και τα αγγλικά των ΗΠΑ.
Είναι προφανές ότι η πανδημία του COVID-19 προκάλεσε φοβερό χάος στις ζωές και τον βιοπορισμό των ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεδομένων των συνθηκών, στάθηκα κάπως τυχερός. Στην καραντίνα σκέφτηκα πρώτη φορά να γράψω κάτι όχι για το ακαδημαϊκό κοινό, αλλά απλώς για τον εαυτό μου. Καθώς ένιωθα περιορισμένος –από τους τοίχους του μικροσκοπικού διαμερίσματός μου στο Σικάγο, από το αθέατο όριο που τόσο εγώ όσο και η σύζυγός μου αντιλαμβανόμασταν ότι υπήρχε καθώς διδάσκαμε τα μαθήματά μας από τον ίδιο χώρο και, αργότερα, από τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης πέρα από τη «φούσκα» μας–, άρχισα να βλέπω το γράψιμο ως μια δημιουργική διέξοδο και όχι ως μια ακαδημαϊκή υποχρέωση. Αρχικά δεν είχα σκοπό να γράψω ένα βιβλίο· αργότερα όμως κατάλαβα ότι τα σύντομα κείμενα που έγραφα –για τόπους και ζητήματα που με ενδιέφεραν ή δίδασκα εκείνη την περίοδο– είχαν ένα κοινό θέμα: τον διαχωρισμό.
Λίγους μήνες αργότερα στάθηκα τυχερός, καθώς βρήκα έναν εξαιρετικό ατζέντη, αλλά και επειδή υπέγραψα συμβόλαιο για την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου, με τίτλο Αόρατες γραμμές: Τα αθέατα σύνορα που διαμορφώνουν τον κόσμο μας!
Δεν θεωρώ ότι το βιβλίο αυτό είναι η κορύφωση της εκπαιδευτικής και ερευνητικής μου πορείας – κάθε άλλο. Είμαι ενθουσιασμένος που ετοιμάζω ήδη το δεύτερο βιβλίο μου, το οποίο διερευνά τη σχέση μας με τον κόσμο γύρω μας, αν και η εστίασή του είναι διαφορετική – περισσότερες πληροφορίες όμως θα ακολουθήσουν σύντομα! Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζω ότι αυτό το έργο δεν προέκυψε από το πουθενά, αλλά μέσα από τα αμέτρητα βήματα που έκανα και τις επιρροές που δέχτηκα στη ζωή μου μέχρι σήμερα: από τους δασκάλους και καθηγητές που καλλιέργησαν την αγάπη μου για τη γεωγραφία, από τις εμπειρίες που απέκτησα καθώς δίδασκα σε άλλους γεωγραφία, από τις τεχνικές γραφής που έμαθα κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής μου και εξέλιξα ως ερευνητής, αλλά και από την οικογένεια και τους φίλους μου, που με στήριξαν με αμέτρητους τρόπους.
Ο Maxim Samson είναι γεωγράφος και συγγραφέας του βιβλίου Αόρατες γραμμές: Τα αθέατα σύνορα που διαμορφώνουν τον κόσμο μας, το οποίο περιλαμβάνεται στη σειρά «Οξυγόνο». Ως διακεκριμένος εκπαιδευτικός κι ερευνητής, έχει διδάξει σε πανεπιστήμια της Αγγλίας, της Αμερικής και της Ινδονησίας. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο DePaul στο Σικάγο, ειδικεύεται στις γεωγραφίες της θρησκείας, της παγκοσμιοποίησης, της πολυπολιτισμικότητας και της αστικοποίησης, ενώ διατηρεί συνεργασία με την Journal of Jewish Education. Στον ελεύθερο χρόνο του απολαμβάνει το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων και την εξερεύνηση της κουλτούρας και της γλώσσας της αγαπημένης του χώρας, της Ινδονησίας.
Η συγγραφική μου πορεία
Ο κόσμος που μας περιβάλλει με γοήτευε από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Όταν ήμουν παιδί, είχα εμμονή με τους χάρτες και τους άτλαντες, σε σημείο που σκεφτόμουν με ποιες χώρες έμοιαζαν οι λακκούβες του δρόμου και μάλωνα τους γονείς μου όποτε δυσκολεύονταν να βρουν σε ένα παζλ ένα άγνωστο αφρικανικό κράτος. Ακόμη λατρεύω τη συλλογή μου με τις περισσότερες από 140 σημαίες, την οποία ξεκίνησα τότε, και το μόνο που σκέφτομαι είναι πως δεν έχω χώρο στο σπίτι για όλους τους άτλαντές μου.
Η περιέργειά μου γύρω από τη γεωγραφία εξελίχθηκε όσο περνούσαν τα χρόνια. Κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών μου με γοήτευε το διαρκώς επίκαιρο και αμφιλεγόμενο ζήτημα της εθνικής ταυτότητας και, όπως συνειδητοποιώ εκ των υστέρων, με έναν τρόπο αρκετά προβλέψιμο: έγραψα τη διπλωματική μου εργασία για τη σημαία των ΗΠΑ και τις συνδηλώσεις της ως πατριωτικού συμβόλου. Το μεταπτυχιακό μου στις βιώσιμες πόλεις με βοήθησε να κατανοήσω ολιστικά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανθρώπου και περιβάλλοντος, προτού εκπαιδευτώ και εργαστώ για κάποια χρόνια ως καθηγητής γεωγραφίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Όσο όμως κι αν μου άρεσε πολύ να δίνω έμπνευση στις νεότερες γενιές μέσα από αυτό που πάντα με ενθουσίαζε, η έλξη που ασκούσε πάνω μου η σύγχρονη γεωγραφική έρευνα παρέμενε ισχυρή και ένιωθα ότι δεν είχα ολοκληρώσει ακόμη την ακαδημαϊκή πορεία μου. Συνδυάζοντας την εμπειρία που είχα αποκτήσει από την εκπαίδευση με το ενδιαφέρον μου γύρω από την ταυτότητα, στο διδακτορικό μου επικεντρώθηκα στη γεωγραφία της εβραϊκής εκπαίδευσης, τοποθετώντας τη στο ευρύτερο πλαίσιο των αντιπαραθέσεων για τη θρησκευτική εκπαίδευση και την κοινωνική ενσωμάτωση.
Το 2017, τη χρονιά που παρουσίασα και υποστήριξα δημόσια με επιτυχία τη διδακτορική μου διατριβή, έφυγα από την Αγγλία και πήγα στις ΗΠΑ, ενώ την άνοιξη του επόμενου έτους ξεκίνησα να εργάζομαι ως συμβασιούχος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο DePaul στο Σικάγο. Έκτοτε διευρύνω διαρκώς το ερευνητικό μου πεδίο μέσα από συνεργασίες και δημοσιεύσεις με διάφορα θέματα: από την ασφάλεια σε χώρους λατρείας των ΗΠΑ μέχρι την αντίδραση σε περίπτωση τσουνάμι στην Ινδονησία, και από την παρουσίαση της θρησκείας σε διεθνείς εκδηλώσεις μέχρι το πώς οι φοιτητές αντιλαμβάνονται την ιερότητα σε αστικά περιβάλλοντα. Ένα νήμα διατρέχει το μεγαλύτερο μέρος του ακαδημαϊκού μου έργου: η διερεύνηση της όχι επαρκώς μελετημένης «διασταύρωσης» της γεωγραφίας, της θρησκείας και της εκπαίδευσης – κάτι που εκδηλώνεται στα θρησκευτικά σχολεία, στις πανεπιστημιακές κοινότητες, ακόμα και στις θεατρικές παραστάσεις. Τα τελευταία χρόνια έχω συμμετάσχει ως ομιλητής σε διάφορα συνέδρια και έχω αναλάβει ποικίλους ρόλους που έχουν σχέση με το συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, μεταξύ των οποίων και τη θέση του προέδρου της Ομάδας Ειδικού Ενδιαφέροντος για τη Γεωγραφία των Θρησκειών και των Συστημάτων Πεποιθήσεων (GORABS) της Αμερικανικής Ένωσης Γεωγράφων (AAG), καθώς και του συντάκτη της Journal of Jewish Education.
Ταυτόχρονα, ο σχεδιασμός και η διδασκαλία μιας ευρείας γκάμας μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο DePaul με αντικείμενα όπως οι ιεροί τόποι, η παγκοσμιοποίηση και η αστική αλλαγή με βοήθησαν να αποκτήσω μια βαθύτερη γνώση των σύγχρονων προκλήσεων, ενώ αναζωπυρώθηκε και το πάθος μου για τη διδασκαλία.
Μου αρέσει ιδιαίτερα να γίνομαι όλο και καλύτερος στο να εξηγώ στους άλλους σύνθετα ζητήματα με όσο το δυνατόν πιο κατανοητό τρόπο. Και κάποιες φορές μού φαίνεται διασκεδαστικό να εντοπίζω αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα στα αγγλικά της Μεγάλης Βρετανίας και τα αγγλικά των ΗΠΑ.
Είναι προφανές ότι η πανδημία του COVID-19 προκάλεσε φοβερό χάος στις ζωές και τον βιοπορισμό των ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεδομένων των συνθηκών, στάθηκα κάπως τυχερός. Στην καραντίνα σκέφτηκα πρώτη φορά να γράψω κάτι όχι για το ακαδημαϊκό κοινό, αλλά απλώς για τον εαυτό μου. Καθώς ένιωθα περιορισμένος –από τους τοίχους του μικροσκοπικού διαμερίσματός μου στο Σικάγο, από το αθέατο όριο που τόσο εγώ όσο και η σύζυγός μου αντιλαμβανόμασταν ότι υπήρχε καθώς διδάσκαμε τα μαθήματά μας από τον ίδιο χώρο και, αργότερα, από τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης πέρα από τη «φούσκα» μας–, άρχισα να βλέπω το γράψιμο ως μια δημιουργική διέξοδο και όχι ως μια ακαδημαϊκή υποχρέωση. Αρχικά δεν είχα σκοπό να γράψω ένα βιβλίο· αργότερα όμως κατάλαβα ότι τα σύντομα κείμενα που έγραφα –για τόπους και ζητήματα που με ενδιέφεραν ή δίδασκα εκείνη την περίοδο– είχαν ένα κοινό θέμα: τον διαχωρισμό.
Λίγους μήνες αργότερα στάθηκα τυχερός, καθώς βρήκα έναν εξαιρετικό ατζέντη, αλλά και επειδή υπέγραψα συμβόλαιο για την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου, με τίτλο Αόρατες γραμμές: Τα αθέατα σύνορα που διαμορφώνουν τον κόσμο μας!
Δεν θεωρώ ότι το βιβλίο αυτό είναι η κορύφωση της εκπαιδευτικής και ερευνητικής μου πορείας – κάθε άλλο. Είμαι ενθουσιασμένος που ετοιμάζω ήδη το δεύτερο βιβλίο μου, το οποίο διερευνά τη σχέση μας με τον κόσμο γύρω μας, αν και η εστίασή του είναι διαφορετική – περισσότερες πληροφορίες όμως θα ακολουθήσουν σύντομα! Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζω ότι αυτό το έργο δεν προέκυψε από το πουθενά, αλλά μέσα από τα αμέτρητα βήματα που έκανα και τις επιρροές που δέχτηκα στη ζωή μου μέχρι σήμερα: από τους δασκάλους και καθηγητές που καλλιέργησαν την αγάπη μου για τη γεωγραφία, από τις εμπειρίες που απέκτησα καθώς δίδασκα σε άλλους γεωγραφία, από τις τεχνικές γραφής που έμαθα κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής μου και εξέλιξα ως ερευνητής, αλλά και από την οικογένεια και τους φίλους μου, που με στήριξαν με αμέτρητους τρόπους.
