Μάρτιος 2026: Το βιβλίο του μήνα
Το βιβλίο του μήνα
Ο αγνοούμενος του Ματαρόα
Πολλές ζωές μπλέκονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου: περπατούν σιγανά κάτω από τις πιπεριές της μεσοπολεμικής Αθήνας, χορεύουν στα ντάνσινγκ του Παρισιού λίγους μήνες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, συναντούν αγωνιστές του ΕΑΜ και δωσίλογους υπουργούς, φωτογραφίζονται με τον Μόραλη, συνομιλούν με τον Σικελιανό, τοιχογραφούν τα κεντρικά γραφεία της Pfizer δεκαετίες πριν από τα εμβόλια που μας έβγαλαν από τον εγκλεισμό. Ο αθηναϊκός Μεσοπόλεμος, το Παρίσι του ’39 και του ’45, η Κατοχή, το αλβανικό μέτωπο, το Σαν Φρανσίσκο του ’50 και η Νέα Υόρκη του ’60 συνθέτουν ένα πλέγμα συμπτώσεων, απρόσμενων συναντήσεων, δανεικών αναμνήσεων και μιας αγωνίας να κρατηθεί ο χρόνος που δεν κρατιέται με τίποτα.
Ξεφυλλίστε ΕΔΩ κάποιες σελίδες.
«[…] η ζωή παίζει περίεργα παιχνίδια και οι συμπτώσεις βρίσκονται εκεί, περιμένοντας να τις ανακαλύψεις: έξι χρόνια μετά τον Αύγουστο του ’39 και δύο; τρία; χρόνια μετά τα βράδια της Κατοχής όπου γράφει στη Μουν για την Ταϊτή, στα τέλη του Δεκέμβρη του ’45, ο Νίκος θα γίνει εν αγνοία του ξανά μέρος της Ιστορίας σαλπάροντας για τη Γαλλία σε ένα πλοίο που έχει όνομα ταϊτιανό, αλλά αυτό δεν το ξέρει και μάλλον δεν θα το μάθει ποτέ: Ματαρόα, η γυναίκα με τα μεγάλα μάτια».
Απόσπασμα από το βιβλίο
ΜΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
«Όλα ξεκίνησαν τον σκληρό Απρίλη το 2020, όταν ήρθε στα χέρια μου ένα χειρόγραφο, ένα ρολό χαρτί μήκους 27 μέτρων, ένα ανεπίδοτο ερωτικό γράμμα που είχε γραφτεί στην Αθήνα τα βράδια της Κατοχής και απευθυνόταν σε μια κοπέλα που δεν απάντησε ποτέ. Είκοσι εφτά μέτρα με καθημερινές στιγμές της ζωής στην κατοχική Αθήνα, πληροφορίες για την Αντίσταση, αναμνήσεις από δύσκολες ώρες στο αλβανικό μέτωπο, αλλά και από το Παρίσι του 1939, τότε που οι δύο ερωτευμένοι φοιτητές της Μποζάρ, αυτός ο 28άρης Έλληνας και εκείνη η 19χρονη Γαλλίδα, χόρευαν τανγκό πάνω στο παρισινό λιθόστρωτο και άφηναν τον χρόνο να περνάει, χωρίς να φαντάζονται τι τους περιμένει. Τώρα εκείνος, κλεισμένος στο σπίτι του στην Πλάκα, της γράφει, αλλά δεν παίρνει καμία απάντηση μέχρι και την ημέρα της Απελευθέρωσης, όταν διανύει με το μολύβι του τα τελευταία μέτρα του γράμματος. Θα το κρατήσει μαζί του μέχρι τον θάνατό του, στη Νέα Υόρκη, για να το διαβάσω ανέλπιστα εγώ, τρυπώνοντας στη ζωή του, στην πίσω πλευρά ενός πίνακα που είχε ζωγραφίσει. Και εγώ, που το μόνο που γνώριζα για αυτόν, το μόνο που ήξερα, ήταν όσα της έγραφε τα βράδια της Κατοχής, άρχισα να ακολουθώ τα ψίχουλα που άθελά του είχε ρίξει πίσω του αυτός ο μυστήριος Κοντορεβιθούλης, και προσπάθησα να δώσω ζωή σε αυτούς τους δύο νέους που έχουν πεθάνει από καιρό, αλλά και σε όλους όσοι έζησαν σε αυτή την ταραγμένη εποχή. Είναι όμως δυνατόν στα σημερινά 20s να βρεις τα ίχνη ενός κοριτσιού του Μεσοπολέμου, για το οποίο το μόνο που ξέρεις είναι το υποκοριστικό του; Αυτό είναι και το σασπένς του βιβλίου, η αστυνομικού τύπου έρευνα που παρακολουθεί βήμα βήμα ο αναγνώστης».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το κείμενο με το οποίο ο Νίκος Αμανίτης μάς συστήνει το βιβλίο του.
Σε συνέντευξή του στον Παναγιώτη Μένεγο και το News 24/7 ο Νίκος Αμανίτης επισημαίνει για το βιβλίο του:
«Μου βγήκε από μόνο του. Αυτό που ήθελα οπωσδήποτε να κάνω ήταν να μην κρύψω την κατασκευή. Δηλαδή, το λέω ξεκάθαρα ότι το βιβλίο γράφεται εν κινήσει, την ώρα που το διαβάζει ο αναγνώστης. Γιατί διαρκώς ψάχνω πράγματα κι αναθεωρώ. Σε ό,τι αφορά το ύφος, είναι μερικές φορές που σχεδόν γίνομαι λυρικός, ας πούμε “λογοτέχνης”, κι άλλες φορές που παραθέτω τις δικές μου σκέψεις σε σχέση με τη μνήμη μας. Κάθε πόλη είναι γεμάτη με ανώνυμα προσωπικά μνημεία, π.χ. ένα καφέ που γνώρισες την κοπέλα σου ή μια πλατεία που συναντάς συχνά την παρέα σου. Ε, αυτό το βιβλίο είναι γεμάτο από τέτοια. Δεν ξέρω αν εντάσσεται στην κατηγορία του autofiction. Μπορεί να επηρεάστηκα από ανάλογα αναγνώσματα, αλλά δεν έκανα τίποτα συνειδητά. Η δημοσιογραφική έρευνά μου εγγυάται ότι δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει διπλο-τριπλοτσεκαριστεί. Όμως, ναι, υπάρχει αφηγηματική αυθαιρεσία σε κάποιες συνεπαγωγές ή διορθώσεις. Τα facts της έρευνάς μου συνθέτουν ένα κολάζ στο οποίο παίρνω σε κάποια σημεία την πρωτοβουλία να τοποθετήσω τον πρωταγωνιστή μου».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη τη συνέντευξη.
Παρακολουθήστε επίσης τη συνέντευξη του συγγραφέα στον Γιώργο Κουβαρά και το parapolitika.gr
ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο συγγραφέας Αλέξης Πανσέληνος γράφει στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ:
«Είναι μεγάλος πειρασμός να αναφερθεί κανείς στα μυστικά που κρύβονται μες σε αυτό το βιβλίο, μυστικά που δεν αφορούν μόνο τους ήρωές του αλλά και τη σχέση του συγγραφέα μαζί τους, αλλά και αυτή που ο ίδιος ανέπτυξε μέσα στην ακαταμάχητη επιθυμία του να αναβιώσει την ιστορία τους. Δεν θα το κάνω. Αλλά πρέπει να διαβεβαιώσω από εδώ όποιον με διαβάζει πως Ο αγνοούμενος του Ματαρόα συνδυάζει μέσα στις σελίδες του αστυνομικό μυστήριο, χρονικό, μελέτη, μαρτυρία και μυθοπλασία σε αρμονική συνύπαρξη, καθώς το ένα βοηθά και εντείνει το άλλο. Σπάνια θα διαβάσει κάποιος κείμενο τόσο εθιστικό, τόσο συναρπαστικό και τόσο τέλεια συγκροτημένο».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη την κριτική.
O συγγραφέας και δημοσιογράφος Γιώργος Ν. Περαντωνάκης γράφει στην BOOK PRESS:
«Η μυθοπλαστική πραγματικότητα δημιουργεί τον δικό της μύθο, αναμειγνύοντας αλήθειες με ψέματα, υπαρκτά πρόσωπα και καταστάσεις με επινοημένα συμβάντα και συνομιλίες. Κι εκεί μέσα, με έναν χαρακτήρα με σάρκα και οστά, πλασμένο με διακειμενικές ραφές και δημιουργική φαντασία, ορθώνεται μπροστά μας μια εποχή. Το αποτέλεσμα είναι ένα μαγευτικό αναγνωστικό ταξίδι, που κάνει λίγες μόνο κοιλιές, ένα ταξίδι το οποίο συγκερνά τον έρωτα και την πολιτική, την καλλιτεχνία και τον κοσμοπολιτισμό, τη δημόσια με την ιδιωτική σφαίρα. Κι εκεί μέσα, με έναν χαρακτήρα με σάρκα και οστά, πλασμένο με διακειμενικές ραφές και δημιουργική φαντασία, ορθώνεται μπροστά μας μια εποχή, όπου η ειρήνη και ο πόλεμος, η αισιοδοξία και η απαισιοδοξία, η αφέλεια και η στοχοπροσήλωση κυματίζουν τις πολύχρωμες σημαίες τους».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη την κριτική.
ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
- Στο εξώφυλλο του βιβλίου ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το έργο του ως τη «μυθιστορία μιας ταραγμένης εποχής». Με ποιον τρόπο η έρευνα ακολουθεί τη λογοτεχνία; Ποια είναι η σημασία της μυθοπλασίας σε ένα τέτοιο εγχείρημα;
- Για ποιο πρόσωπο από το οικογενειακό ή φιλικό σας περιβάλλον θα γράφατε μια «αληθινή μυθιστορία»; Ποια στοιχεία από την έρευνα του Νίκου Αμανίτη σάς εμπνέουν ή θα θέλατε να χρησιμοποιήσετε;
- Μπορεί να συνομιλήσει το Ματαρόα με την καλλιτεχνική νεολαία της εποχής μας; Αν ναι, με ποιον τρόπο;
Το βιβλίο του μήνα
Ο αγνοούμενος του Ματαρόα
Πολλές ζωές μπλέκονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου: περπατούν σιγανά κάτω από τις πιπεριές της μεσοπολεμικής Αθήνας, χορεύουν στα ντάνσινγκ του Παρισιού λίγους μήνες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, συναντούν αγωνιστές του ΕΑΜ και δωσίλογους υπουργούς, φωτογραφίζονται με τον Μόραλη, συνομιλούν με τον Σικελιανό, τοιχογραφούν τα κεντρικά γραφεία της Pfizer δεκαετίες πριν από τα εμβόλια που μας έβγαλαν από τον εγκλεισμό. Ο αθηναϊκός Μεσοπόλεμος, το Παρίσι του ’39 και του ’45, η Κατοχή, το αλβανικό μέτωπο, το Σαν Φρανσίσκο του ’50 και η Νέα Υόρκη του ’60 συνθέτουν ένα πλέγμα συμπτώσεων, απρόσμενων συναντήσεων, δανεικών αναμνήσεων και μιας αγωνίας να κρατηθεί ο χρόνος που δεν κρατιέται με τίποτα.
Ξεφυλλίστε ΕΔΩ κάποιες σελίδες.
«[…] η ζωή παίζει περίεργα παιχνίδια και οι συμπτώσεις βρίσκονται εκεί, περιμένοντας να τις ανακαλύψεις: έξι χρόνια μετά τον Αύγουστο του ’39 και δύο; τρία; χρόνια μετά τα βράδια της Κατοχής όπου γράφει στη Μουν για την Ταϊτή, στα τέλη του Δεκέμβρη του ’45, ο Νίκος θα γίνει εν αγνοία του ξανά μέρος της Ιστορίας σαλπάροντας για τη Γαλλία σε ένα πλοίο που έχει όνομα ταϊτιανό, αλλά αυτό δεν το ξέρει και μάλλον δεν θα το μάθει ποτέ: Ματαρόα, η γυναίκα με τα μεγάλα μάτια».
Απόσπασμα από το βιβλίο
ΜΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
«Όλα ξεκίνησαν τον σκληρό Απρίλη το 2020, όταν ήρθε στα χέρια μου ένα χειρόγραφο, ένα ρολό χαρτί μήκους 27 μέτρων, ένα ανεπίδοτο ερωτικό γράμμα που είχε γραφτεί στην Αθήνα τα βράδια της Κατοχής και απευθυνόταν σε μια κοπέλα που δεν απάντησε ποτέ. Είκοσι εφτά μέτρα με καθημερινές στιγμές της ζωής στην κατοχική Αθήνα, πληροφορίες για την Αντίσταση, αναμνήσεις από δύσκολες ώρες στο αλβανικό μέτωπο, αλλά και από το Παρίσι του 1939, τότε που οι δύο ερωτευμένοι φοιτητές της Μποζάρ, αυτός ο 28άρης Έλληνας και εκείνη η 19χρονη Γαλλίδα, χόρευαν τανγκό πάνω στο παρισινό λιθόστρωτο και άφηναν τον χρόνο να περνάει, χωρίς να φαντάζονται τι τους περιμένει. Τώρα εκείνος, κλεισμένος στο σπίτι του στην Πλάκα, της γράφει, αλλά δεν παίρνει καμία απάντηση μέχρι και την ημέρα της Απελευθέρωσης, όταν διανύει με το μολύβι του τα τελευταία μέτρα του γράμματος. Θα το κρατήσει μαζί του μέχρι τον θάνατό του, στη Νέα Υόρκη, για να το διαβάσω ανέλπιστα εγώ, τρυπώνοντας στη ζωή του, στην πίσω πλευρά ενός πίνακα που είχε ζωγραφίσει. Και εγώ, που το μόνο που γνώριζα για αυτόν, το μόνο που ήξερα, ήταν όσα της έγραφε τα βράδια της Κατοχής, άρχισα να ακολουθώ τα ψίχουλα που άθελά του είχε ρίξει πίσω του αυτός ο μυστήριος Κοντορεβιθούλης, και προσπάθησα να δώσω ζωή σε αυτούς τους δύο νέους που έχουν πεθάνει από καιρό, αλλά και σε όλους όσοι έζησαν σε αυτή την ταραγμένη εποχή. Είναι όμως δυνατόν στα σημερινά 20s να βρεις τα ίχνη ενός κοριτσιού του Μεσοπολέμου, για το οποίο το μόνο που ξέρεις είναι το υποκοριστικό του; Αυτό είναι και το σασπένς του βιβλίου, η αστυνομικού τύπου έρευνα που παρακολουθεί βήμα βήμα ο αναγνώστης».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρο το κείμενο με το οποίο ο Νίκος Αμανίτης μάς συστήνει το βιβλίο του.
Σε συνέντευξή του στον Παναγιώτη Μένεγο και το News 24/7 ο Νίκος Αμανίτης επισημαίνει για το βιβλίο του:
«Μου βγήκε από μόνο του. Αυτό που ήθελα οπωσδήποτε να κάνω ήταν να μην κρύψω την κατασκευή. Δηλαδή, το λέω ξεκάθαρα ότι το βιβλίο γράφεται εν κινήσει, την ώρα που το διαβάζει ο αναγνώστης. Γιατί διαρκώς ψάχνω πράγματα κι αναθεωρώ. Σε ό,τι αφορά το ύφος, είναι μερικές φορές που σχεδόν γίνομαι λυρικός, ας πούμε “λογοτέχνης”, κι άλλες φορές που παραθέτω τις δικές μου σκέψεις σε σχέση με τη μνήμη μας. Κάθε πόλη είναι γεμάτη με ανώνυμα προσωπικά μνημεία, π.χ. ένα καφέ που γνώρισες την κοπέλα σου ή μια πλατεία που συναντάς συχνά την παρέα σου. Ε, αυτό το βιβλίο είναι γεμάτο από τέτοια. Δεν ξέρω αν εντάσσεται στην κατηγορία του autofiction. Μπορεί να επηρεάστηκα από ανάλογα αναγνώσματα, αλλά δεν έκανα τίποτα συνειδητά. Η δημοσιογραφική έρευνά μου εγγυάται ότι δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει διπλο-τριπλοτσεκαριστεί. Όμως, ναι, υπάρχει αφηγηματική αυθαιρεσία σε κάποιες συνεπαγωγές ή διορθώσεις. Τα facts της έρευνάς μου συνθέτουν ένα κολάζ στο οποίο παίρνω σε κάποια σημεία την πρωτοβουλία να τοποθετήσω τον πρωταγωνιστή μου».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη τη συνέντευξη.
Παρακολουθήστε επίσης τη συνέντευξη του συγγραφέα στον Γιώργο Κουβαρά και το parapolitika.gr
ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο συγγραφέας Αλέξης Πανσέληνος γράφει στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ:
«Είναι μεγάλος πειρασμός να αναφερθεί κανείς στα μυστικά που κρύβονται μες σε αυτό το βιβλίο, μυστικά που δεν αφορούν μόνο τους ήρωές του αλλά και τη σχέση του συγγραφέα μαζί τους, αλλά και αυτή που ο ίδιος ανέπτυξε μέσα στην ακαταμάχητη επιθυμία του να αναβιώσει την ιστορία τους. Δεν θα το κάνω. Αλλά πρέπει να διαβεβαιώσω από εδώ όποιον με διαβάζει πως Ο αγνοούμενος του Ματαρόα συνδυάζει μέσα στις σελίδες του αστυνομικό μυστήριο, χρονικό, μελέτη, μαρτυρία και μυθοπλασία σε αρμονική συνύπαρξη, καθώς το ένα βοηθά και εντείνει το άλλο. Σπάνια θα διαβάσει κάποιος κείμενο τόσο εθιστικό, τόσο συναρπαστικό και τόσο τέλεια συγκροτημένο».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη την κριτική.
O συγγραφέας και δημοσιογράφος Γιώργος Ν. Περαντωνάκης γράφει στην BOOK PRESS:
«Η μυθοπλαστική πραγματικότητα δημιουργεί τον δικό της μύθο, αναμειγνύοντας αλήθειες με ψέματα, υπαρκτά πρόσωπα και καταστάσεις με επινοημένα συμβάντα και συνομιλίες. Κι εκεί μέσα, με έναν χαρακτήρα με σάρκα και οστά, πλασμένο με διακειμενικές ραφές και δημιουργική φαντασία, ορθώνεται μπροστά μας μια εποχή. Το αποτέλεσμα είναι ένα μαγευτικό αναγνωστικό ταξίδι, που κάνει λίγες μόνο κοιλιές, ένα ταξίδι το οποίο συγκερνά τον έρωτα και την πολιτική, την καλλιτεχνία και τον κοσμοπολιτισμό, τη δημόσια με την ιδιωτική σφαίρα. Κι εκεί μέσα, με έναν χαρακτήρα με σάρκα και οστά, πλασμένο με διακειμενικές ραφές και δημιουργική φαντασία, ορθώνεται μπροστά μας μια εποχή, όπου η ειρήνη και ο πόλεμος, η αισιοδοξία και η απαισιοδοξία, η αφέλεια και η στοχοπροσήλωση κυματίζουν τις πολύχρωμες σημαίες τους».
Διαβάστε ΕΔΩ ολόκληρη την κριτική.
ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
- Στο εξώφυλλο του βιβλίου ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το έργο του ως τη «μυθιστορία μιας ταραγμένης εποχής». Με ποιον τρόπο η έρευνα ακολουθεί τη λογοτεχνία; Ποια είναι η σημασία της μυθοπλασίας σε ένα τέτοιο εγχείρημα;
- Για ποιο πρόσωπο από το οικογενειακό ή φιλικό σας περιβάλλον θα γράφατε μια «αληθινή μυθιστορία»; Ποια στοιχεία από την έρευνα του Νίκου Αμανίτη σάς εμπνέουν ή θα θέλατε να χρησιμοποιήσετε;
- Μπορεί να συνομιλήσει το Ματαρόα με την καλλιτεχνική νεολαία της εποχής μας; Αν ναι, με ποιον τρόπο;
