«Μια ιστορία μόνο» της Καλής Δοξιάδη
Η τριλογία «Μια ιστορία μόνο» ξεκίνησε το 2021, με πρώτο βιβλίο Το σπίτι στα βράχια, δεύτερο την Κληρονομιά, και τώρα ήρθε το Μερικά μυστικά για να ολοκληρωθεί. Αφού ολοκληρώθηκε, έχεις ένα αίσθημα πληρότητας σαν αυτό της ηρωίδας της Ανθής Βελισσάρη, όταν καταφέρνει να λύσει τους οικογενειακούς κόμπους;
Το αίσθημα πληρότητας το αναγνωρίζω μόνο στο φαγητό. Αλλιώς η τελειοθηρία με εμποδίζει να το απολαύσω. Στα περιθώρια της ζωής μου έχω παρατήσει άπειρα μισοτελειωμένα κείμενα. Ο αδελφός μου με είχε συμβουλέψει κάποτε ότι πρέπει να μάθω να γράφω «ΤΕΛΟΣ» και να γυρίζω την πλάτη μου.
Έπρεπε να εξαντλήσω τα όρια παραγωγικής ζωής για να ακολουθήσω τη συμβουλή αυτή.
Επιστρέφω στο ερώτημα: Με την ολοκλήρωση της τριλογίας αισθάνθηκα ότι έκανα ό,τι μπορούσα και είμαι ελεύθερη να πάω παρακάτω. Κάτι είναι κι αυτό.
Ήταν όπως το είχες φανταστεί αυτό το ταξίδι στη μυθοπλασία; Ανταποκρίνεται στις αρχικές προθέσεις σου;
Η τριλογία με τον τίτλο «Μια ιστορία μόνο» ήταν ένα από τα παρατημένα μισοτελειωμένα κείμενα της νιότης μου. Άργησα πολλά χρόνια να μαζέψω τα καταχωνιασμένα αποσπάσματα απ’ τα σκουπίδια και να ξαναρχίσω να γράφω. Τηνευκαιρία μού την έδωσε ο ελεύθερος χρόνος του συνδυασμού ζωής σε σύνταξη και απομόνωσης λόγω πανδημίας.
Πρέπει να ομολογήσω ότι αυτή η βουτιά στο παρελθόν μού έδωσε τελικά αναπάντεχη ικανοποίηση. Κυρίως γιατί ενώ περίμενα να βρω μια φλύαρη ψευτοποιητική εφηβική περιαυτολογία, ανακάλυψα συγχρόνως κομμάτια κειμένου που παρέπεμπαν σε γνήσια στοιχεία της μετέπειτα ζωής μου, όπως η νοσταλγία για την πατρίδα, η πολιτική και προσωπική ηρωολατρία, οι οικογενειακοί δεσμοί, η έλξη της φύσης και του τοπίου (όχι μόνο συμβολικά αλλά και αισθητικά και αισθησιακά), η μαγεία της αφήγησης, και κατά συνέπεια οι μύθοι και τα παραμύθια.
Με μεγάλη έκπληξη το βρήκα εύκολο να παραμερίσω (με ομολογουμένη τρυφερότητα) τα πρώτα, απορριπτέα, κομμάτια και να αναπτύξω τα δεύτερα.
Ποια είναι τα υλικά αυτής της τριλογίας;
Η μεγάλη αλλαγή αντιμετώπισης ήταν το ιστορικό πλαίσιο που επέβαλα στο υπάρχον Ρομαντικό (με κεφαλαίο Ρο) και συναισθηματικό υλικό απ’ τη στιγμή που συνειδητοποίησα πόσο «φλου» ήταν αυτό. Πάντα αγαπούσα την Ιστορία και την αντιμετώπιζα σαν διήγηση περισσότερο παρά ως επιστήμη.
Έτσι ανέπτυξα και τον ρόλο και την πορεία των μελών της οικογένειας Βελισσάρη και των γύρω τους. Είχα ήδη καταλάβει ότι στην τελική μορφή του το «βιβλίο» δεν θα ήταν ένα αλλά περισσότερα.
Οι ήρωες; Πόσα χρόνια ασχολείσαι μαζί τους;
Αρκετοί υπήρχαν απ’ την αρχή. Η Ανθή Βελισσάρη (αν και τότε λεγόταν Καλλέργη), η πρωταγωνίστρια, βέβαια, και οι στενοί συγγενείς της. Πολλοί υπήρχαν μεν (στα γραπτά αλλά και στο μυαλό μου) ως καρικατούρες που σιγά σιγά, και συχνά αναπάντεχα, πήραν σάρκα και οστά.
Λέω αναπάντεχα, γιατί εξέπληξα τον εαυτό μου όταν άρχισα να καταλαβαίνω και να εκτιμώ, ή ακόμα και να αγαπώ, ανθρώπους που είχα αρχικά απορρίψει από προκατάληψη ή νεανική επιπολαιότητα. Άρχισα να ασχολούμαι μαζί τους πολύ περισσότερο απ’ ό,τι θα δικαιολογούσε ο αρχικός τους ρόλος.
Παράδειγμα ο Ζώρζης, ο παππούς της Ανθής. Θα μπορούσα να γράψω ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτόν.
Η Κέρκυρα που είναι ο τόπος διαμονής σου, τι ρόλο έπαιξε στην τριλογία;
Ως παιδί προσφύγων είχα μεγαλώσει χωρίς «πατρίδα» ή μάλλον με «χαμένη» πατρίδα, έτσι πρόθυμα και με λαχτάρα αγκάλιασα αυτή τη «δανεική», συγχρόνως και ιδανική, που γνώρισα και ερωτεύτηκα ενήλικη πια.
Πώς ήρθε η αρχική έμπνευση;
Εδώ θα κάνω μια εξομολόγηση… στην ηλικία μου δικαιολογείται πια. Το μόνο «βιογραφικό» στοιχείο που έχει αναλογία με την πραγματική μου ζωή. Σε ηλικία 12 ετών «ερωτεύτηκα» έναν άντρα του κύκλου των γονιών μου. Ήταν 44 ετών, όχι ωραίος αλλά γοητευτικός και «ηρωικός» λόγω επαγγέλματος.
Μου έδινε ελάχιστη, αλλά γλυκιά, απόλυτα αθώα, σημασία. Αυτή η εξ αποστάσεως σχέση κράτησε τρία χρόνια. Αν είχε ζήσει μπορεί και να είχε ξεχαστεί ή αρχειοθετηθεί. Πέθανε στα 47 του χρόνια και με σημάδεψε για πάντα.
Η τριλογία «Μια ιστορία μόνο» ξεκίνησε το 2021, με πρώτο βιβλίο Το σπίτι στα βράχια, δεύτερο την Κληρονομιά, και τώρα ήρθε το Μερικά μυστικά για να ολοκληρωθεί. Αφού ολοκληρώθηκε, έχεις ένα αίσθημα πληρότητας σαν αυτό της ηρωίδας της Ανθής Βελισσάρη, όταν καταφέρνει να λύσει τους οικογενειακούς κόμπους;
Το αίσθημα πληρότητας το αναγνωρίζω μόνο στο φαγητό. Αλλιώς η τελειοθηρία με εμποδίζει να το απολαύσω. Στα περιθώρια της ζωής μου έχω παρατήσει άπειρα μισοτελειωμένα κείμενα. Ο αδελφός μου με είχε συμβουλέψει κάποτε ότι πρέπει να μάθω να γράφω «ΤΕΛΟΣ» και να γυρίζω την πλάτη μου.
Έπρεπε να εξαντλήσω τα όρια παραγωγικής ζωής για να ακολουθήσω τη συμβουλή αυτή.
Επιστρέφω στο ερώτημα: Με την ολοκλήρωση της τριλογίας αισθάνθηκα ότι έκανα ό,τι μπορούσα και είμαι ελεύθερη να πάω παρακάτω. Κάτι είναι κι αυτό.
Ήταν όπως το είχες φανταστεί αυτό το ταξίδι στη μυθοπλασία; Ανταποκρίνεται στις αρχικές προθέσεις σου;
Η τριλογία με τον τίτλο «Μια ιστορία μόνο» ήταν ένα από τα παρατημένα μισοτελειωμένα κείμενα της νιότης μου. Άργησα πολλά χρόνια να μαζέψω τα καταχωνιασμένα αποσπάσματα απ’ τα σκουπίδια και να ξαναρχίσω να γράφω. Τηνευκαιρία μού την έδωσε ο ελεύθερος χρόνος του συνδυασμού ζωής σε σύνταξη και απομόνωσης λόγω πανδημίας.
Πρέπει να ομολογήσω ότι αυτή η βουτιά στο παρελθόν μού έδωσε τελικά αναπάντεχη ικανοποίηση. Κυρίως γιατί ενώ περίμενα να βρω μια φλύαρη ψευτοποιητική εφηβική περιαυτολογία, ανακάλυψα συγχρόνως κομμάτια κειμένου που παρέπεμπαν σε γνήσια στοιχεία της μετέπειτα ζωής μου, όπως η νοσταλγία για την πατρίδα, η πολιτική και προσωπική ηρωολατρία, οι οικογενειακοί δεσμοί, η έλξη της φύσης και του τοπίου (όχι μόνο συμβολικά αλλά και αισθητικά και αισθησιακά), η μαγεία της αφήγησης, και κατά συνέπεια οι μύθοι και τα παραμύθια.
Με μεγάλη έκπληξη το βρήκα εύκολο να παραμερίσω (με ομολογουμένη τρυφερότητα) τα πρώτα, απορριπτέα, κομμάτια και να αναπτύξω τα δεύτερα.
Ποια είναι τα υλικά αυτής της τριλογίας;
Η μεγάλη αλλαγή αντιμετώπισης ήταν το ιστορικό πλαίσιο που επέβαλα στο υπάρχον Ρομαντικό (με κεφαλαίο Ρο) και συναισθηματικό υλικό απ’ τη στιγμή που συνειδητοποίησα πόσο «φλου» ήταν αυτό. Πάντα αγαπούσα την Ιστορία και την αντιμετώπιζα σαν διήγηση περισσότερο παρά ως επιστήμη.
Έτσι ανέπτυξα και τον ρόλο και την πορεία των μελών της οικογένειας Βελισσάρη και των γύρω τους. Είχα ήδη καταλάβει ότι στην τελική μορφή του το «βιβλίο» δεν θα ήταν ένα αλλά περισσότερα.
Οι ήρωες; Πόσα χρόνια ασχολείσαι μαζί τους;
Αρκετοί υπήρχαν απ’ την αρχή. Η Ανθή Βελισσάρη (αν και τότε λεγόταν Καλλέργη), η πρωταγωνίστρια, βέβαια, και οι στενοί συγγενείς της. Πολλοί υπήρχαν μεν (στα γραπτά αλλά και στο μυαλό μου) ως καρικατούρες που σιγά σιγά, και συχνά αναπάντεχα, πήραν σάρκα και οστά.
Λέω αναπάντεχα, γιατί εξέπληξα τον εαυτό μου όταν άρχισα να καταλαβαίνω και να εκτιμώ, ή ακόμα και να αγαπώ, ανθρώπους που είχα αρχικά απορρίψει από προκατάληψη ή νεανική επιπολαιότητα. Άρχισα να ασχολούμαι μαζί τους πολύ περισσότερο απ’ ό,τι θα δικαιολογούσε ο αρχικός τους ρόλος.
Παράδειγμα ο Ζώρζης, ο παππούς της Ανθής. Θα μπορούσα να γράψω ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτόν.
Η Κέρκυρα που είναι ο τόπος διαμονής σου, τι ρόλο έπαιξε στην τριλογία;
Ως παιδί προσφύγων είχα μεγαλώσει χωρίς «πατρίδα» ή μάλλον με «χαμένη» πατρίδα, έτσι πρόθυμα και με λαχτάρα αγκάλιασα αυτή τη «δανεική», συγχρόνως και ιδανική, που γνώρισα και ερωτεύτηκα ενήλικη πια.
Πώς ήρθε η αρχική έμπνευση;
Εδώ θα κάνω μια εξομολόγηση… στην ηλικία μου δικαιολογείται πια. Το μόνο «βιογραφικό» στοιχείο που έχει αναλογία με την πραγματική μου ζωή. Σε ηλικία 12 ετών «ερωτεύτηκα» έναν άντρα του κύκλου των γονιών μου. Ήταν 44 ετών, όχι ωραίος αλλά γοητευτικός και «ηρωικός» λόγω επαγγέλματος.
Μου έδινε ελάχιστη, αλλά γλυκιά, απόλυτα αθώα, σημασία. Αυτή η εξ αποστάσεως σχέση κράτησε τρία χρόνια. Αν είχε ζήσει μπορεί και να είχε ξεχαστεί ή αρχειοθετηθεί. Πέθανε στα 47 του χρόνια και με σημάδεψε για πάντα.
