«Ανταρκτική» της Claire Keegan
Γνωρίσαμε την Claire Keegan μέσα από την αριστουργηματική της νουβέλα Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, που ήταν υποψήφια για το βραβείο Booker 2022 και της οποίας την κινηματογραφική διασκευή θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε φέτος το φθινόπωρο και στις ελληνικές αίθουσες. Μας συγκίνησε με τα γεμάτα φως και ζεστασιά Τρία φώτα, που μεταφέρθηκαν στη μεγάλη οθόνη με τον τίτλο «Το ήσυχο κορίτσι» και η ταινία ήταν υποψήφια για Όσκαρ, ενώ πιο πρόσφατα μας καθήλωσε με το ευθύβολο Πολύ αργά πια, μια ιστορία που διερευνά τις έμφυλες ρήξεις στις σύγχρονες σχέσεις. Με κάθε νέο της έργο η Claire Keegan αποδεικνύει ότι δικαίως θεωρείται η Ιρλανδή βασίλισσα της μικρής φόρμας, μια πολύπλευρη φωνή που κατανοεί σε βάθος τους χαρακτήρες της και συνδυάζει αριστοτεχνικά τον στοχασμό του James Joyce με την τρυφερότητα της Sally Rooney, στον απόηχο των Ταραχών. Η Ανταρκτική εκδόθηκε το 1999 και είναι η πρώτη της συλλογή διηγημάτων. Τιμήθηκε με το Rooney Prize for Irish Literature και ενσωματώνει όλα εκείνα τα ποιοτικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα διηγήματά της: σκόπιμη λιτότητα, βαθιά συναισθηματική διείσδυση, σιωπές που μιλούν και συμπόνια.
|
|
|
Η μεταφράστρια του βιβλίου Μαρτίνα Ασκητοπούλου γράφει για την Ανταρκτική:
Η Ανταρκτική, η πρωτόλεια συλλογή διηγημάτων της Claire Keegan, κυκλοφόρησε το 1999, λίγο πριν από την αλλαγή της χιλιετίας. Οι χαρακτήρες της, ακόμα κι αν ζουν σε διαφορετικά χρονικά σύμπαντα, εμπνέονται, μάχονται και παραδίνονται ακριβώς σε αυτή τη μεταιχμιακή κατάσταση· τους συναντάμε και τους γνωρίζουμε εκείνη τη στιγμή, λίγο πριν η ζωή τους αλλάξει ριζικά. Κι η αλλαγή που θα ακολουθήσει δεν θα είναι πάντα δική τους απόφαση – θα είναι όμως καταλυτική.
Μικρά κορίτσια και αγόρια που καταλαβαίνουν πιο πολλά απ’ ό,τι παραδέχονται. Άντρες που εγκλωβίζονται στους ρόλους τους, μέχρι που τα σίδερα γύρω τους λυγίζουν και δεν ξέρουν αν θέλουν να βγουν έξω ελεύθεροι. Γυναίκες που ξέρουν τι θέλουν και πληρώνουν το τίμημα. Γυναίκες που ψάχνουν αυτό που θέλουν και μένουν μετέωρες. Γυναίκες που θέλουν να πάρουν εκδίκηση, να θυμώσουν, να παλέψουν, να ξεφύγουν, που θέλουν να είναι κάτι άλλο, λίγο πιο πολύ και λίγο πιο έντονα.
Η Keegan είναι γνωστή στο ελληνικό κοινό για τις νουβέλες της. Με την Ανταρκτική αναγνωρίζουμε τους σπόρους που είχε σπείρει για να θερίσουμε μετέπειτα τα Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, Τα τρία φώτα, Πολύ αργά πια. Η αγάπη για τον ρεαλισμό, τη σημαίνουσα λεπτομέρεια που προοικονομεί κάτι «μεγαλύτερο», τη διαδοχή φαινομενικά απλών προτάσεων που κερδίζουν σε βάθος όσο προχωράει η αφήγηση· γιατί με λίγα θέλει να κάνει πολλά.
Ταυτόχρονα, οι τόσο ξεχωριστοί και παραδόξως τόσο οικείοι χαρακτήρες, με τις ιδιαιτερότητες, τις προτιμήσεις και τις συνήθειες, που, αντί να τους περιχαρακώνουν σε μια αυθύπαρκτη, μοναδική, επίπεδη ύπαρξη, τους σπρώχνουν προς το σχεδόν καθολικό, ή τουλάχιστον αναγνωρίσιμο, παρελαύνουν και πάλι στις σελίδες της. Αυτή τη φορά όμως όλα είναι λίγο πιο σκοτεινά, πιο επικίνδυνα, πιο περίπλοκα.
Παρά τα στοιχεία της συλλογής που θα επιτείνουν το αίσθημα του γνώριμου στους Έλληνες αναγνώστες της, υπάρχουν και ορισμένες υφολογικές εκπλήξεις που διαφοροποιούν τη συλλογή από τα μετέπειτα έργα της, αποκαλύπτοντας ένα πολύ πλούσιο και γόνιμο λογοτεχνικό έδαφος. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση που είδαμε στα Τρία φώτα μπολιάζεται με ένα απροσδιόριστο σχεδόν στοιχείο πειραματισμού: αντιπαθητικές, περίπλοκες, ασυνεπείς, κάποιες φορές ακόμα και αστείες, αφηγηματικές φωνές συγκλονίζουν με την ευθύτητά τους και συγκινούν με την ειλικρίνεια του πόνου τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα ψηφιδωτό της ανθρώπινης εμπειρίας σε όλες της τις εκφάνσεις (οικογένεια, έρωτας, σεξ, απώλεια), φωτισμένο από πολλές οπτικές γωνίες και με ακόμα περισσότερα φίλτρα (ταξικά, έμφυλα και φυλετικά).
Ιστορίες από την Ιρλανδία, την Αγγλία και τον Βαθύ Νότο της Αμερικής που αναδεικνύουν ξανά και ξανά πως η μεγαλύτερη ευτυχία και η χειρότερη κατάρα για τον άνθρωπο είναι οι σχέσεις με τους συνανθρώπους του.
Γνωρίσαμε την Claire Keegan μέσα από την αριστουργηματική της νουβέλα Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, που ήταν υποψήφια για το βραβείο Booker 2022 και της οποίας την κινηματογραφική διασκευή θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε φέτος το φθινόπωρο και στις ελληνικές αίθουσες. Μας συγκίνησε με τα γεμάτα φως και ζεστασιά Τρία φώτα, που μεταφέρθηκαν στη μεγάλη οθόνη με τον τίτλο «Το ήσυχο κορίτσι» και η ταινία ήταν υποψήφια για Όσκαρ, ενώ πιο πρόσφατα μας καθήλωσε με το ευθύβολο Πολύ αργά πια, μια ιστορία που διερευνά τις έμφυλες ρήξεις στις σύγχρονες σχέσεις. Με κάθε νέο της έργο η Claire Keegan αποδεικνύει ότι δικαίως θεωρείται η Ιρλανδή βασίλισσα της μικρής φόρμας, μια πολύπλευρη φωνή που κατανοεί σε βάθος τους χαρακτήρες της και συνδυάζει αριστοτεχνικά τον στοχασμό του James Joyce με την τρυφερότητα της Sally Rooney, στον απόηχο των Ταραχών. Η Ανταρκτική εκδόθηκε το 1999 και είναι η πρώτη της συλλογή διηγημάτων. Τιμήθηκε με το Rooney Prize for Irish Literature και ενσωματώνει όλα εκείνα τα ποιοτικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα διηγήματά της: σκόπιμη λιτότητα, βαθιά συναισθηματική διείσδυση, σιωπές που μιλούν και συμπόνια.
|
|
|
Η μεταφράστρια του βιβλίου Μαρτίνα Ασκητοπούλου γράφει για την Ανταρκτική:
Η Ανταρκτική, η πρωτόλεια συλλογή διηγημάτων της Claire Keegan, κυκλοφόρησε το 1999, λίγο πριν από την αλλαγή της χιλιετίας. Οι χαρακτήρες της, ακόμα κι αν ζουν σε διαφορετικά χρονικά σύμπαντα, εμπνέονται, μάχονται και παραδίνονται ακριβώς σε αυτή τη μεταιχμιακή κατάσταση· τους συναντάμε και τους γνωρίζουμε εκείνη τη στιγμή, λίγο πριν η ζωή τους αλλάξει ριζικά. Κι η αλλαγή που θα ακολουθήσει δεν θα είναι πάντα δική τους απόφαση – θα είναι όμως καταλυτική.
Μικρά κορίτσια και αγόρια που καταλαβαίνουν πιο πολλά απ’ ό,τι παραδέχονται. Άντρες που εγκλωβίζονται στους ρόλους τους, μέχρι που τα σίδερα γύρω τους λυγίζουν και δεν ξέρουν αν θέλουν να βγουν έξω ελεύθεροι. Γυναίκες που ξέρουν τι θέλουν και πληρώνουν το τίμημα. Γυναίκες που ψάχνουν αυτό που θέλουν και μένουν μετέωρες. Γυναίκες που θέλουν να πάρουν εκδίκηση, να θυμώσουν, να παλέψουν, να ξεφύγουν, που θέλουν να είναι κάτι άλλο, λίγο πιο πολύ και λίγο πιο έντονα.
Η Keegan είναι γνωστή στο ελληνικό κοινό για τις νουβέλες της. Με την Ανταρκτική αναγνωρίζουμε τους σπόρους που είχε σπείρει για να θερίσουμε μετέπειτα τα Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, Τα τρία φώτα, Πολύ αργά πια. Η αγάπη για τον ρεαλισμό, τη σημαίνουσα λεπτομέρεια που προοικονομεί κάτι «μεγαλύτερο», τη διαδοχή φαινομενικά απλών προτάσεων που κερδίζουν σε βάθος όσο προχωράει η αφήγηση· γιατί με λίγα θέλει να κάνει πολλά.
Ταυτόχρονα, οι τόσο ξεχωριστοί και παραδόξως τόσο οικείοι χαρακτήρες, με τις ιδιαιτερότητες, τις προτιμήσεις και τις συνήθειες, που, αντί να τους περιχαρακώνουν σε μια αυθύπαρκτη, μοναδική, επίπεδη ύπαρξη, τους σπρώχνουν προς το σχεδόν καθολικό, ή τουλάχιστον αναγνωρίσιμο, παρελαύνουν και πάλι στις σελίδες της. Αυτή τη φορά όμως όλα είναι λίγο πιο σκοτεινά, πιο επικίνδυνα, πιο περίπλοκα.
Παρά τα στοιχεία της συλλογής που θα επιτείνουν το αίσθημα του γνώριμου στους Έλληνες αναγνώστες της, υπάρχουν και ορισμένες υφολογικές εκπλήξεις που διαφοροποιούν τη συλλογή από τα μετέπειτα έργα της, αποκαλύπτοντας ένα πολύ πλούσιο και γόνιμο λογοτεχνικό έδαφος. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση που είδαμε στα Τρία φώτα μπολιάζεται με ένα απροσδιόριστο σχεδόν στοιχείο πειραματισμού: αντιπαθητικές, περίπλοκες, ασυνεπείς, κάποιες φορές ακόμα και αστείες, αφηγηματικές φωνές συγκλονίζουν με την ευθύτητά τους και συγκινούν με την ειλικρίνεια του πόνου τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα ψηφιδωτό της ανθρώπινης εμπειρίας σε όλες της τις εκφάνσεις (οικογένεια, έρωτας, σεξ, απώλεια), φωτισμένο από πολλές οπτικές γωνίες και με ακόμα περισσότερα φίλτρα (ταξικά, έμφυλα και φυλετικά).
Ιστορίες από την Ιρλανδία, την Αγγλία και τον Βαθύ Νότο της Αμερικής που αναδεικνύουν ξανά και ξανά πως η μεγαλύτερη ευτυχία και η χειρότερη κατάρα για τον άνθρωπο είναι οι σχέσεις με τους συνανθρώπους του.
