Το νέο μυθιστόρημα του Βασίλη Γκουρογιάννη συμπυκνώνει τον τρόπο του συγγραφέα στην αφήγηση μιας μεγάλης ιστορίας μέσα από τα μάτια του κεντρικού του ήρωα. Κι όταν αυτή η μεγάλη ιστορία είναι η ιστορία του τόπου μας, η ιστορία του Εμφυλίου –αλλά και μετά– ο συγγραφέας ακροβατεί στη γλώσσα, μετέρχεται λέξεις ξεχασμένες, αντεπιτίθεται στις πάγιες αντιλήψεις και εκφράζει προσωπική ευαισθησία, ποιητικές λάμψεις και φιλοσοφικό στοχασμό.
Το βιβλίο του Γκουρογιάννη είναι από τις πιο βαθιές αναλύσεις (ελέω λογοτεχνίας, φυσικά) για τον τρόπο διαχείρισης της ήττας, καθώς εισχωρεί στον εσωτερικό κόσμο του παλαιού αγωνιστή, με τις αλήθειες και τις ψευδαισθήσεις του πολύ ακριβά πληρωμένες, αλλά και προχωράει τη γραφή στη δύσκολη συνέχεια, εξετάζοντας τι απέγιναν οι ιδεολογίες, πώς συνεχίζονται στη νεότερη γενιά, πώς συχνά καταλήγουν κενά ιδεολογήματα και ιδεοληψίες.
diastixo.gr
«Όταν βρέχει “βρεχόμαστε”, όμως λίγοι κρατούν πλέον ομπρέλες προστασίας σωμάτων και ψυχών»
«Δεν ταιριάζει σε πνευματικούς δημιουργούς η λέξη φόβος. Τον μόνο φόβο που δικαιούται η τέχνη να αισθάνεται είναι μήπως δεν κατορθώσει το δημιούργημά της να είναι τέχνη. Κατά τα λοιπά, ό,τι πριν από χρόνια λοιδορήθηκε κάποια στιγμή δικαιώθηκε, και ομοίως ό,τι δοξάστηκε ως ηρωικό και λαοφιλές έπεσε στη λοιδορία και στην παρακμή».
fractalart.gr
Ο Βασίλης Γκουρογιάννης δημιουργεί ένα απολαυστικό μυθιστόρημα μεταξύ λογικής και παράνοιας, θίγοντας κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα που απασχολούν χρόνια τον σκεπτόμενο άνθρωπο. Μπήγει το μαχαίρι στην πληγή, γίνεται αποκαλυπτικός, ρεαλιστικός, πικρά αληθινός. Ερμηνεύει με στωικότητα και ειρωνική ευθύτητα τη νεότερη ελληνική Ιστορία και τα αποτελέσματα στη σύγχρονη πραγματικότητα.
bookonsite.gr
Το μετα-τραύμα της ήττας
Η συγγραφή ενός λογοτεχνικού βιβλίου –έπειτα από κάποια χρόνια σιωπής– ετοιμάζεται όπως προετοιμάζεται η έκρηξη ενός ηφαιστείου που συσσωρεύει λάβα και κανείς δεν γνωρίζει τι είδους ορυκτά υλικά θερμαίνονται στην ψυχή του συγγραφέα και πότε και πώς θα αναβλύσουν και τι δοχείο θα υποδεχτεί αυτή τη λάβα να της δώσει τη γλυπτή μορφή της, δηλαδή τη γραφή, που είναι κάθε φορά μοναδική για κάθε βιβλίο.
Συνέντευξη
Λέσχη Ανάγνωσης του Degas
Ο Γκουρογιάννης μας βάζει σε διαδικασία να αναρωτηθούμε για τα σύμβολα στο χώρο της πολιτικής και του πολιτισμού. Και μας αφήνει με ερωτηματικά, δεν συντάσσει ετυμηγορίες, μόνο ενσταλάζει την δηλητηριώδη αμφιβολία που το αντίδοτό της είναι η πνευματική εγρήγορση: μην πιστεύετε εύκολα, μη λατρεύετε άκριτα.
lesxianagnosisbiblioudegas.blogspot.com
Έπειτα από αρκετά χρόνια ο Γκουρογιάννης βγάζει ένα βιβλίο που θα συζητηθεί. Πρόκειται στην ουσία για τον μονόλογο ενός παροπλισμένου ορθόδοξου κομμουνιστή, νυν δικηγόρου που ζει από πλειστηριασμούς, αγνοημένο συγγραφέα, εμμονικό ιδεολόγο. Ο Βασίλης μεγάλωσε με τα νάματα του εμφυλίου και δεν μπορεί να χωνέψει πώς πήγαν όλα στραβά. Πώς η μεγάλη αριστερά που είχε τόσα σχέδια για τη μελλοντική κοινωνία κατάφερε μια τρύπα στο κενό. Ο Βασίλης είναι μόνος εναντίον όλων. Δεν υπάρχει ιδεολογία για να στηριχτεί. Ζει αναθυμούμενος όλα τα προηγούμενα, στριμωγμένος στο παρόν. Βασική του αναφορά το Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, αυτός τα είχε πει αλλά κανείς δεν τον πίστεψε. Τα κιάλια του τίτλου είναι ένα σύμβολο για το πώς έβλεπε τότε ένας ηγέτης, όπως ο στρατάρχης Τσουικόφ τον εχθρό και πώς μπορεί να τον δει ο σημερινός άνθρωπος. Ο Χαρίλαος Φλωράκης του ζητά να τα παραδώσει στο Μουσείο του Κόμματος, αλλά ο Βασίλης αρνείται. Οι σκηνές της συζήτησης του Βασίλη με τον Φλωράκη, προϊόν ευφάνταστης μυθοπλασίας, είναι υπέροχες. Όλο το κείμενο κινείται μεταξύ παρωδίας και τραγωδίας, αναπάντητων ερωτημάτων και υποτιθέμενης αυτοκριτικής. «Κάποια πράγματα που έγιναν εκείνο τον καιρό δεν εξηγούνται» θα πει ο ήρωας στη μάνα του, όταν αυτή προσπαθούσε να εξηγήσει πώς βρέθηκε ένα μοναδικό γυναικείο παπούτσι στον ομαδικό ανδρικό τάφο, στον οποίον περιλαμβανόταν και ο άνδρας της. Ο Γκουρογιάννης έχει πει ότι το βιβλίο αυτό το έγραψε με το υποσυνείδητο, τρέχει μόνο του με το θυμικό. Θα το έλεγες ποιητικό, ιλαροτραγικό, κριτικό. Είναι μια κατάθεση για όσα στροβιλίζονται στο μυαλό του συγγραφέα και του ήρωά του, μπερδεμένα, αναξιολόγητα, επιθετικά, διαυγή όσο και ασαφή. Για τα παλιά αλλά και τα σημερινά, όπως και σήμερα, «ίσως δεν άλλαξε κάτι», μονολογεί στο τέλος ο Βασίλης.
Ανάμεσα σε παρωδία και δράμα
"Τα ιδανικά δεν καλλιεργούνται με ιδανικό τρόπο"
Κινούμενος μεταξύ ρεαλισμού και ψευδαίσθησης, ανάμεσα στην παρωδία και στο δράμα ή στο ενδιάμεσο μαρτυρίας και αυτοχλευασμού, ο ήρωας του Βασίλη Γκουρογιάννη, στο μυθιστόρημα «Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ», μοιάζει να εκπροσωπεί δύο ταυτοχρόνως καταστάσεις. Η αλήθεια του Κόμματος και η αλήθεια της Ιστορίας κόντρα στην προσωπική αλήθεια και στην ιστορική διάψευση με ένα πελώριο κενό εντέλει να υπονομεύει τα πάντα: σύμβολά του, το αδιάβαστο ή μάλλον το ατέλειωτο επί καιρό «Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου και η καβαφική ποίηση, που θα κερδίσει το κοινό της με την αφοσίωσή της στα πάθη του σώματος και όχι με την κατάδειξη της κοινωνικής παρακμής, όπως πίστευε για ένα τουλάχιστον διάστημα η Αριστερά. Οξύτερος, εναργέστερος, γλωσσικά πολύ πιο περίπλοκος, αλλά και με μεγαλύτερες συγκινησιακές δυνατότητες από ό,τι στην «Αναψηλάφηση» (2019), ο Γκουρογιάννης δεν αποφεύγει και στα «Κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ», τη σχηματοποίηση και τις εύκολες ευθυγραμμίσεις, τα κιάλια, όμως, του νικητή της μάχης του Στάλινγκραντ θα καταφέρουν να λειτουργήσουν εντέλει ως πολλαπλά αποτελεσματικό φίλτρο τόσο για τις πολιτικές όσο και για τις ψυχολογικές εμπλοκές του ήρωα – και αυτό δεν είναι λίγο.
«Ο Εμφύλιος είναι ένας τοκογλύφος που δεν ξεχρεώνεται ποτέ»
Από τη Γρανίτσα Ιωαννίνων έως τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, ο Βασίλης Γκουρογιάννης έχει χτίσει ένα έργο που συνομιλεί διαρκώς με την Ιστορία, τη μνήμη και τις ιδεολογικές διαψεύσεις.
Συνέντευξη






















