Αντρικά παιχνίδια
Ο Δημήτρης Μίγγας στο μυθιστόρημά του Στα ψέματα παίζαμε αναλαμβάνει ακριβώς αυτό το ρόλο. Με γλώσσα ρέουσα, που χειρίζεται ακριβώς όπως ένας έμπειρος εκφωνητής, μας περιγράφει έναν αγώνα ζωής εννέα φάσεων, με πέντε παίκτες, που διαδραματίζεται τα τελευταία 32 χρόνια –από το 1970 έως το 2002- από την εποχή της Βραζιλίας του Πελέ έως την αντίστοιχη του Ρονάλντο, από τη φοιτητική ζωή μιας παρέας στη Θεσσαλονίκη έως την ηλικιακή ωριμότητά τους σε διάφορα σημεία της πρωτεύουσας. Με μια διαφορά: Ο συγκεκριμένος αγώνας αρχίζει να μεταδίδεται από το σφύριγμα της λήξης του και προς τα πίσω...
Όλες οι παρέες έχουν τις ιστορίες τους. Με τις καλές και τις κακές στιγμές τους. Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης παρέας των πέντε ηρώων του Μίγγα είναι η υπόσχεση που έχουν δώσει μεταξύ τους να συναντιούνται κάθε τέσσερα χρόνια και να παρακολουθούν μαζί τον τελικό του παγκόσμιου ποδοσφαιρικού κυπέλλου. Εκεί, ανάμεσα σε ποταμούς αλκοόλ, πειραγμάτων και αναλύσεων ποδοσφαιρικών φάσεων, παρακολουθούμε την εξέλιξη της ζωής του καθενός από αυτούς. Εννέα τελικοί, εννέα συναντήσεις, εννέα κεφάλαια, η περιπέτεια μιας γενιάς και μέσα απ’ αυτή η περιπέτεια της ελληνικής κοινωνίας τα τελευταία τριάντα δύο χρόνια. Η φορά αντίστροφη, οι τετραετίες αυτόνομες –παρά τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα του μυθιστορήματος- και οι συλλογικές μνήμες παρατεταγμένες, έτοιμες να αδράξουν το μυαλό του αναγνώστη και να ξαραχνιάσουν τις όποιες σκοτεινές γωνίες του...
Ο συγγραφέας, αν και πατάει σε γνωστά μονοπάτια, το κάνει με τρόπο κινηματογραφικό, ξεδιπλώνοντας ένα σενάριο με νεύρο και τέμπο, όπου οι σεκάνς εναλλάσσονται με την αυτοτέλεια ταινιών μικρού μήκους, με αρχή, μέση και τέλος. Κάθε τετραετία έχει τη δική της ιστορία, ενώ στην αφήγηση πλέκεται το προσωπικό με το κοινωνικό μέσω μιας επιλεκτικής ματιάς του συγγραφέα πάνω σε γεγονότα και καταστάσεις που επηρεάζουν με κάποιον τρόπο την ιστορία αλλά και τη γεωγραφία των ηρώων του.
Αθήνα και Θεσσαλονίκη, Αμοργός και Μεγανήσι, φοιτητικά δωμάτια και βίλες, εξεγέρσεις και κυβερνητικοί θώκοι, αλητείες και οικογένειες, ένας απρόσμενος θάνατος, τηλεόραση ασπρόμαυρη και τηλεόραση πλάσματος και πολύ πολύ ποδόσφαιρο είναι μερικά από τα υλικά που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας για να δέσει με επιτυχία αυτό το γρήγορο και ευχάριστο μυθιστόρημα γενιάς.
Αναμνήσεις από το μέλλον
Πέραν των άλλων αρετών, το μυθιστόρημα του Μίγγα αποκαλύπτει και αξιοθαύμαστο μόχθο στο επίπεδο της πραγματολογικής έρευνας. Ο Μίγγας πραγματικά «αναστηλώνει» την τελευταία τριαντακονταετία χωρίς αναχρονισμούς και απλουστεύσεις.
Well built images, well adjusted in action and in time that possess such a descriptive quality that they manage to sum up the life of the heroes within the length of a World Cup final.
Αλήθειες της μπάλας, ψέματα της ζωής
Διαβάζοντας [...] το νέο αφήγημα του Δ. Μίγγα [...] πείθομαι για μία ακόμη φορά πως, καθώς άλλωστε ομολογούν και οι ποδοσφαιρόφιλοι και σφόδρα πολιτικοποιημένοι ταυτοχρόνως ήρωές του, «μ’ ένα γκολ του Ζαϊρζίνιο» (ή του...) «δεν θ’ αλλάξει η ζωή μας». Αφετέρου, παρακολουθώντας στην αφήγηση τους πρωταγωνιστές του και ταυτόχρονα την εξέλιξη της ζωής στην Ελλάδα από τελικό Μουντιάλ σε τελικό τα τελευταία 30+ χρόνια (1970-2002), πείθομαι, αντίθετα, πως πίσω από κάθε τελικό που βγάζει σίγουρα ένα νικητή κι έναν ηττημένο ελλοχεύει η ύπουλη σκηνοθεσία της αληθινής ζωής: «Ζουμάροντας μόνο στην μπάλα», ανακατεύει τους παίκτες στους ρόλους, τις ισορροπίες και τα αποτελέσματα του παιχνιδιού, καθώς ενδιαφέρεται μόνο να τους κλείσει στο πλάνο της, έτσι ή αλλιώς, θριαμβευτές ή αποτυχημένους. [...]
Η αφήγηση κλείνει το χρόνο μέσα της με εναλλασσόμενα στιγμιότυπα και εικόνες μουντιαλικών τελικών απευθείας συνδεδεμένες με τα μεγάλα γεγονότα και τις στάσεις της ζωής του καθενός φίλου, τα οποία ξετυλίγονται ξεχωριστά ή από κοινού, κατά περίπτωση κινηματογραφικής σύλληψης.
Εικόνες ευκρινείς και αλληλένδετες σε δράση και χρόνο, οι οποίες έχουν μια τέτοια περιγραφική ταχύτητα και συνοψίζουν τόσο γρήγορα τη ζωή, που [...] συναγωνίζονται σε ταχύτητα το μουντιαλικό χρόνο ενός τελικού.
Σκηνές μέσα στο χρόνο
Κάθε τελικός και ραντεβού με την ιστορία
Ένα απρόσμενο και επί της ουσίας σπουδαίο βιβλίο. Για τη ζωή την ίδια και για τη νιότη που είχε δείξει πως «θα γινόμουν άλλως». Κι αυτή την «προδοσία» δεν την καθορίζουν απολύτως οι ήρωες. Συμβαίνει ενίοτε στη ζωή και το παιχνίδι είναι... στημένο.
Η αλήθεια προηγείται του ψεύδους
Οι σελίδες που συγκροτούν το μυθιστόρημα [...] είναι [...] αρκούντως μεστές και περιεκτικές. [...]
Ο Δημήτρης Μίγγας [...] ασφαλώς φανερώνει το ταλέντο του και την εργατικότητά του γύρω απ’ το Λόγο [...]. Κι όλα αυτά μέσα σε δέκα χρόνια. Η περίπτωση του Μίγγα είναι τόσο ενδιαφέρουσα όσο και το σύνολο του έργου του· το οποίο, χωρίς να στρέφεται στο βίαιο και το ακραίο αλλά μιλώντας μια γλώσσα που η πρόσληψή της είναι μάλλον εύκολη, καταφέρνει να έχει ένα σημαντικό αριθμό αναγνωστών μαζί του, οι οποίοι και τον παρακολουθούν συστηματικά. Το Στα ψέματα παίζαμε! αποτελεί για τον κρίνοντα την πιο ολοκληρωμένη λογοτεχνική κατάθεση του δημιουργού· πάνω απ’ όλα για την τεχνική που χρησιμοποιεί και για το γεγονός ότι δεν κρύβει τίποτα από κείνα που η επίσημη Ιστορία κάποτε θα φανερώσει.
Από την ωριμότητα πίσω στην εποχή των ονείρων






















