Ημιανάστασις! Προσοχή!
Πράματα και θάματα...
Οι αγιοποιήσεις, καθώς και το εμπόριο λειψάνων που κηρύσσονται ιερά, δεν έχουν βέβαια αφήσει αδιάφορη τη νεοελληνική λογοτεχνία, τουλάχιστον το τμήμα της εκείνο που αποδέχεται πως δεν έχει εξαντλήσει τον διαφωτιστικό της ρόλο. Το παράδειγμα του Εμμανουήλ Ροΐδη ή του Ανδρέα Λασκαράτου [...] δεν έμεινε δίχως ακολούθους. Το μυθιστόρημα «Ω του θαύματος!» του Νίκου Κουνενή [...] εγγράφεται ακριβώς στην παράδοση του σαρκασμού απέναντι στα αγιωτικά, όταν αυτά καταντούν αγύρτικα. [...]
Γιατρικό για τη μελαγχολία είναι η σάτιρα, όταν μάλιστα έχει και στόχο και τρόπο, όπως συμβαίνει στο «Ω του θαύματος!», και όχι ευκαιρία ανώδυνου και ρηχού αστεϊσμού που τρέφεται και ογκώνεται από την αλαζονική πεποίθηση της πνευματικής ανωτερότητάς του.
Η θαυμαστή δύναμη του γέλιου
Ο μύθος του Κουνενή βρίθει από ευρηματικότητα, με κορυφαίο σημείο την έννοια της «ημιανάστασις». [...]
Η πηγαία σατιρική φλέβα δεν εκβιάζει το γέλιο, αλλά το αναδύει μέσα από το διάλογο του κειμένου με τον αναγνώστη, άλλο ένα επιτυχημένο σημείο του βιβλίου το τέχνασμα που υπενθυμίζει συνεχώς στον αναγνώστη την ιδιότητά του, αναγκάζοντάς τον να έχει ενεργή συμμετοχή μέσω της κρίσης του. Διότι το γέλιο γίνεται ανατρεπτικό όταν πρόκειται για δραστηριότητα ενεργού υποκειμένου. Λοιπόν, απολαύστε το!
Κορυφαίο σημείο του μυθιστορήματος αποτελεί ο ποιητικός λόγος, η σάτιρα του τηλεθεατή [...].
Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο αφηγητής αποτελεί δημιουργική χρήση δημοτικής, λόγιων τύπων, οι οποίοι εντείνουν το ειρωνικό και σαρκαστικό ύφος του κειμένου, τοπικών ιδιωμάτων, εκκλησιαστικής γλώσσας [...].
Η μυθιστορηματική πλοκή είναι υποδειγματική. Ο αναγνώστης αισθάνεται την ένταση του λόγου του αφηγητή, συνειρμικά ζωντανεύει η σύγχρονη πραγματικότητα μέσα από το υποβλητικό ύφος του λόγου που μετατρέπει ένα φαινομενικό αστυνομικό μυθιστόρημα σε μια γκραβούρα της ελληνικής κοινωνίας.
Πώς να παρωδήσεις μια πραγματικότητα που εμφανίζεται ως παρωδία; Πώς να καυτηριάσεις τον νεοελληνικό αχταρμά αποφεύγοντας να γίνεις κομμάτι του; Κι όμως –ω, του θαύματος!- ο Νίκος Κουνενής, με αναρχικό χιούμορ και γλωσσική ευφορία, καταφέρνει να βγει αλώβητος από το εγχείρημα. [...] Μια απολαυστική σατιρική νουβέλα, που εγγράφεται σε μια μακρά και, απ’ ό,τι φαίνεται, ζωντανή πεζογραφική παράδοση.
Ο Νίκος Κουνενής στη νουβέλα του Ω του θαύματος καυτηριάζει την εμπορευματοποίηση της πίστης, συνδυάζοντας με χιουμοριστικό τρόπο τη στομφώδη –από άμβωνος- ρητορική με την αργκό του υποκόσμου.






















