«Όταν η ελληνική ιστορία γίνεται μυθιστόρημα»
Η «σιδερένια» Σέριφος
Οι τριλογίες της Μαίρης Κόντζογλου έχουν αγαπηθεί από το ευρύ κοινό για τον τρόπο που καταφέρνει να συνενώνει σε ένα αρμονικό «όλον» τη μεγάλη εικόνα της Ιστορίας με τα δράματα των απλών ανθρώπων.
Κάτι τέτοιο κάνει και με το νέο της μυθιστόρημα «Από ήλιο σε ήλιο: Αποσπερίτης». Μάλιστα, ήδη ετοιμάζεται το επόμενο μέρος που φέρει τον τίτλο «Από ήλιο σε ήλιο: Ανέσπερος». Στον «Αποσπερίτη» ρίχνει το βλέμμα της στη ματωμένη απεργία της Σερίφου, το 1916. Πρόκειται για την απεργία στην οποία προχώρησαν οι μεταλλωρύχοι του νησιού απαιτώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Η απεργία ξέσπασε στις 7 Αυγούστου 1916, όταν οι εργάτες αρνήθηκαν να φορτώσουν το μετάλλευμα σε ένα πλοίο. Επικεφαλής των απεργών λέγεται πως ήταν ο Κωνσταντίνος Σπέρας. Οι εργάτες ζητούσαν 8ωρη εργασία, αύξηση των ημερομισθίων και λήψη μέτρων ασφαλείας. Ο Γκρόμαν ζήτησε βοήθεια από τις ελληνικές αρχές και στις 20 Αυγούστου κατέφθασε ένα απόσπασμα με σκοπό να καταστείλει την απεργία.
Οι αστυνομικοί έδωσαν στους εργάτες 5 λεπτά προθεσμία να λήξουν την απεργία και μετά την εκπνοή της άνοιξαν πυρ, σκοτώνοντας 4 εργάτες, τους Μιχάλη Ζωιλή, Θεμιστοκλή Κουζουπή, Μιχάλη Μητροφάνη και Γιάννη Πρωτόπαππα.
Οι εργάτες φυσικά αντέδρασαν και επιτέθηκαν στους αστυνομικούς μαζί με τις γυναίκες και τα παιδιά τους, που παρευρίσκονταν εκεί, σκοτώνοντας κάποιους από αυτούς και πετώντας, όπως λέγεται, τα πτώματά τους στη θάλασσα.
Όλη αυτή η ιστορία, στα χέρια της Κόντζογλου αποκτάει μυθοπλαστική υπόσταση εμπλέκοντας πραγματικά και επινοημένα πρόσωπα. Σε πρώτο πλάνο έχουμε τον θάνατο του Περσέα Κονόμου, ο οποίος δούλευε υπό σκληρές συνθήκες σε μια γαλαρία. Αίφνης, το δεξί χέρι του Γκρόμαν, Δρακούλης, θα προσπαθήσει να αποσείσει από πάνω του τις ευθύνες αν και είναι φανερό πως η έλλειψη επαρκών μέτρων ασφαλείας οδήγησαν στον θάνατο του Κονόμου.
Η χήρα του Κονόμου, φοβούμενη μήπως ο γιος της κάποτε ζητήσει εκδίκηση, δεν θα του αποκαλύψει ποιον θεωρεί υπεύθυνο και έτσι δεν θα μπορέσει να τον αποτρέψει, μεγαλώνοντας, να πιάσει δουλειά στα μεταλλεία.
Εκεί, εμπνευσμένος από τον φλογερό επαναστάτη Κώνσταντη Σπέρα, θα προσπαθήσει να αφυπνίσει τους συμπατριώτες και συναδέλφους του να απαιτήσουν επιτέλους τα δικαιώματά τους. Την ίδια εποχή θα γνωριστεί με το μοναδικό κορίτσι του νησιού, αν και γνωρίζει πως αυτό θα ήταν το τελευταίο που έπρεπε να κάνει. Μπορεί ένας έρωτας να ανθίσει στο «σιδερένιο» νησί της Σερίφου; Μπορεί ένα ερωτευμένο ζευγάρι να πάει κόντρα σε όλες τις συμβάσεις της τοπικής κοινωνίας; Η ματιά της Κόντζογλου είναι εντατική και συνάμα γεμάτη ηδύτητα.
Είναι ένα μυθιστόρημα που περιέχει και ένα αληθινό γεγονός. Γύρω και με προορισμό, έτσι θα το πω, αυτό το αληθινό γεγονός έστησα τη μυθοπλασία. Δεν είμαι ιστορικός, λογοτέχνης είμαι. Γράφω μια ιστορία ανθρώπων. Που τα έχει όλα, όπως τα έχει και η πραγματική ζωή. Πάθη, ίντριγκες, έρωτες, αδικίες, πόνο, χαρές, γλέντια, θάνατο. Στις πηγές που ανατρέχω καμιά φορά υπάρχουν και αλληλοσυγκρουόμενες πληροφορίες, διίστανται οι απόψεις. Εκατό χρόνια και βάλε μετά, η μπίλια της ιστορίας έχει κάτσει στο σωστό σημείο. Παρ’ όλα αυτά εγώ δείχνω όλες τις πλευρές, αφήνω τον αναγνώστη να αποφασίσει. Ύψιστο εργαλείο η λογοτεχνία, φτιάχνεις ήρωες που ο καθένας θα εκπροσωπήσει μια άποψη.
Συνέντευξη
«Ήταν ένα γεγονός το οποίο εγώ το αγνοούσα και όταν ταξίδεψα στις Κυκλάδες και είδα τη Σέριφο και άρχισα να ερευνώ την ιστορία της, έπεσα πάνω στην απεργία, η οποία βέβαια είναι και το σημαντικότερο ιστορικό γεγονός που αφορά τη Σέριφο. Η απεργία των μεταλλεργατών, όπως και η στάση των Σερφιωτισσών, των γυναικών δηλαδή της Σερίφου, κατά τη διάρκεια της απεργίας, που είναι νομίζω μοναδική στα χρονικά, με ενέπνευσε να γράψω αυτό το βιβλίο. […] Είναι ένα βιβλίο, νομίζω, αισιόδοξο. Φαίνεται πως όταν εμπνεόμαστε από ιδέες δικαίου και ελευθερίας, μπορούμε να πετύχουμε πολλά πράγματα».
Παρακολουθήστε ΕΔΩ το βίντεο.
Οι ήρωες της διλογίας, όταν συνειδητοποιούν τη δύναμή τους, απαιτούν το δίκιο τους. Και πράγματι δεν διστάζουν να ματώσουν πριν χάσουν τελείως τους εαυτούς τους. Γιατί, τελικά, περί αυτού πρόκειται. Οι καιροί και οι άνθρωποι έχουν αλλάξει. Οι φωτιές προς το παρόν καίνε μόνο δάση. Πιστεύω όμως ότι πάντα μια σπίθα, όταν οι συνθήκες ωριμάσουν, μπορεί να είναι αρκετή.
Συνέντευξη
Η συγγραφή για μένα υπήρξε ο απόλυτος δρόμος για τη συνειδητοποίησή μου. Σε μια λευκή οθόνη εξομολογούμαι, συγκρούομαι, ανακαλύπτω αισθήματα, που δεν ένιωσα ούτε στις δυνατότερες συγκινήσεις της ζωής μου.
Συνέντευξη
Από τη Θεσσαλονίκη στη Σέριφο και τη ματωμένη απεργία του 1916
Η απεργία της Σερίφου επηρέασε ολόκληρο το νησί. Η ζωή, στις προηγμένες κοινωνίες και οι συμπεριφορές καθορίζονται, διαμορφώνονται και εξελίσσονται μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο που δημιουργείται από όσα συμβαίνουν. Στο «Από ήλιο σε ήλιο» βλέπουμε όλη την κοινωνία του νησιού να επηρεάζεται άμεσα από την ύπαρξη των μεταλλίων. Όχι μόνο στις εργασιακές σχέσεις αλλά και στις ανθρώπινες. Έρχονται «ξένοι» από άλλα μέρη, αλλάζουν οι συνθήκες διαβίωσης, χωρίζεται «το στάρι από την ήρα», οι γυναίκες αναλαμβάνουν στην ουσία τη γεωργία και την κτηνοτροφία, δημιουργούνται καταστάσεις που δεν προϋπήρχαν, ας πούμε τα τσιράκια των αφεντικών και οι κόλακες.
Συνέντευξη
«Λείπουν οι αγωνιστές και οι ήρωες, αν και ποτέ δεν έπαψαν να υπάρχουν»
Μιλώντας στο newstrip.gr, η Μαίρη Κόντζογλου αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, τη σπίθα της έμπνευσης για τη δημιουργία του «Από Ήλιο σε Ήλιο», τα ιστορικά δεδομένα τα οποία χαράχθηκαν στη μνήμη της, ενώ μιλά για τη δύναμη της Ιστορίας στο μέλλον ενός λαού, απαντώντας στο ερώτημα εάν τελικά έχουν εκλείψει από τον σύγχρονο κόσμο οι έννοιες του αγωνιστή και του ήρωα.
Συνέντευξη
Η Μαίρη Κόντζογλου ξεκίνησε το "Από ήλιο σε ήλιο" από αγάπη για τη Σέριφο και την ιστορία
Αγαπώ την Ιστορία και τη μελετώ. Μου αρέσει να ανακαλύπτω σχετικά άγνωστα ιστορικά γεγονότα, από αυτά που θα λέγαμε πως, αν και δεν άλλαξαν τον ρου της Ιστορίας, άλλαξαν τη μορφή του ελληνικούς κράτους, φυσικά και τις ζωές των ανθρώπων.
Συνέντευξη
Όταν η ιστορία αποκτά ψυχή
Ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα που καταφέρνει να συνδυάσει την τεκμηριωμένη ιστορία με τη συγκίνηση της λογοτεχνίας. Η Μαίρη Κόντζογλου αναδεικνύει μια σημαντική σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, χαρίζοντας στον αναγνώστη μια καθηλωτική εμπειρία γεμάτη ένταση, ανθρωπιά και συναίσθημα.
kulturosupa.gr





















Η γραφή της Μαίρης Κόντζογλου είναι αρκούντως ποιητική και παράλληλα με τη σύγχρονη ιστορία παρουσιάζει και τον αρχαίο μύθο του Περσέα, της Ανδρομέδας αλλά και της Μέδουσας, βεβαίως-βεβαίως. Έχει κάνει έρευνα για το βιβλίο και κάποια από τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν είναι ιστορικά. Παρουσιάζει τη ζωή στη Σέριφο, αλλά και την Αίγυπτο, όπου μεταβαίνει ένας ήρωας, πρωτεργάτης του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα, ο Κώνσταντης Σπέρας. Η συγγραφέας κάνει μικρά σπόιλερ γι' αυτά που θα ακολουθήσουν κι αυτό από μόνο του δε με πειράζει. Είναι ένας τρόπος γραφής. Αυτό που με πείραξε είναι ότι κάποιες απ' αυτές τις αποκαλύψεις είναι για πράγματα που θα γίνουν στο δεύτερο βιβλίο. Η αφήγηση σταματά σ' ένα σημείο, που δεν το λες χάπι εντ (όχι ότι είναι απαραίτητο, αλλά κορύφωση δεν υπάρχει) και ξέρεις ότι τα σημαντικά, όπως η ιστορική απεργία των μεταλλορύχων της Σερίφου έχει μείνει απέξω, προφανώς για τη συνέχεια. Δε λέω ότι έγινε επίτηδες, αλλά είναι σαν να εκβιάζει το ενδιαφέρον σου, τη στιγμή που νόμιζα ότι όλα αυτά, τουλάχιστον η απεργία θα χωρούσε σ' ένα βιβλίο 600 σελίδων, όπως είναι αυτός ο πρώτος τόμος.
Υπέροχο.!!!
Ως αναγνώστρια κυρίως αστυνομικών μυθιστορημάτων με εξέπληξε ευχάριστα το γεγονός ότι μου άρεσε πολύ και το πρώτο και το δεύτερο βιβλίο. Λίγο με κούρασε προσωπικά η αναφορά στη μυθολογία αλλά καταλαβαίνω την σύνδεση. Ήθελα και περίμενα περισσότερα ιστορικά στοιχεία για την απεργία και διαμαρτυρία των μεταλορυχων στη Σέριφο. Ακόμη και στο δεύτερο βιβλίο όπου διαδραματίζεται καταλαμβάνει μικρό μέρος. Περισσότερο είναι μια ιστορία αγάπης, τα εμπόδια αυτής και η κατάληξή της... Μου άρεσε ο τρόπος γραφής, μου άρεσε το ότι υπάρχουν και σκληρές περιγραφές όπως ήταν τότε άλλωστε η ελληνική κοινωνία. Δεν προσπάθησε η συγγραφέας να ωραιοποιησει τις καταστάσεις. Πιστευω ότι αξίζει να διαβαστεί! Και το 2ο βιβλίο!