×

Δεν υπάρχουν προϊόντα στο καλάθι αγορών σας.

{{item.custom_attributes.author}}
Ποσότητα: {{item.quantity}}
{{item.total_price}} {{item.total_discounted_price}}
×
Υποσύνολο:
{{order.discounted_cost}}
Έκπτωση Προσφοράς:
{{order.promo_discount}}
Έκπτωση Κουπονιού:
{{order.extra_discount}}
Κόστος Αποστολής:
{{order.shipping_cost}}
Επιβάρυνση Πληρωμής:
{{order.payment_cost}}
ΣΥΝΟΛΟ:
{{order.final_cost}}
{{ product.title }}
{{ product.custom_attributes.author }}
{{ product.price }} {{ product.discounted_price }}
×
×
ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΟΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΜΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΜΟΥ ΤΑ EBOOKS ΜΟΥ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΜΟΥ ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ
CHARMIAN CLIFT: ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ
09/06/2022
CHARMIAN CLIFT: ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ
Ποια είναι η Αυστραλή συγγραφέας που αγάπησε την Ελλάδα και έγινε μέρος της; Γνωρίστε την Clift και το έργο της που αποτέλεσε πηγή έµπνευσης για πολλές επιφανείς συγγραφείς.

Πενήντα τρία χρόνια μετά τον θάνατό της, η Αυστραλή συγγραφέας Charmian Clift ζωντανεύει ξανά. Γεννημένη το 1923, έγραψε μαζί με τον σύζυγό της, George Johnston, τρία μυθιστορήματα, έγραψε άλλα δύο μόνη της, καθώς και δύο ταξιδιωτικά απομνημονεύματα, ενώ οι εβδομαδιαίες στήλες της σε μεγάλες εφημερίδες της Αυστραλίας κατά τη δεκαετία του 1960 είχαν φανατικούς αναγνώστες.
Επί σειρά ετών το έργο της Clift επισκίαζε η συγγραφική δραστηριότητα του Johnston, του οποίου το μυθιστόρημα My brother Jack θεωρείται κλασικό της αυστραλιανής λογοτεχνίας. Αν και τα δικά της μυθιστορήματα και απομνημονεύματα παρέμεναν, δυστυχώς, επί σειρά ετών εξαντλημένα, έχει αρχίσει να αναγνωρίζεται η αξία της και να αποκτά μια σημαντική θέση τόσο στην Αυστραλία όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Μάλιστα, το 2018, μαζί με τον Johnston, μπήκε στο Media Hall of Fame της Αυστραλίας, σε ένδειξη αναγνώρισης όμως της προσφοράς της ως αρθρογράφου.
Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την Clift είναι κάτι παραπάνω από μια συλλογική νοσταλγία ή μια διόρθωση του ιστορικού πλαισίου από τη σκοπιά του φεμινισμού. Πολλοί αναγνώστες της από τη δεκαετία του 1960 θυμούνται ακόμη με μεγάλη συγκίνηση τις δημοσιεύσεις της στον Τύπο και τον αντίκτυπο των απόψεών της για τη θέση της Αυστραλίας στον κόσμο. Και οι νεότερες γενιές όμως, κυρίως οι γυναίκες, εξακολουθούν να ακούν την καθαρή και παθιασμένη φωνή της μέσα από τους συγκεντρωτικούς τόμους με τα άρθρα της που δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό της.

Ο Leonard Cohen με την Charmian Clift, Ύδρα, 1960. Φωτογραφία: James Burke/LIFE Picture Collection via Getty Images

Ο Leonard Cohen με την Charmian Clift, Ύδρα, 1960.
Φωτογραφία: James Burke/LIFE Picture Collection via Getty Images

 

Μια αληθινή κοσμοπολίτισσα
Η Clift είναι μια από τις φωνές
–και μάλιστα μια από τις πιο σημαντικές γυναικείες φωνές– που ξεχώρισαν κατά τη μεταπολεμική περίοδο, όταν ο δυτικός κόσμος ετοιμαζόταν εν αγνοία του για την επικείμενη κοινωνική επανάσταση.
Μέσα από την αρθρογραφία της στις εφημερίδες υπερασπίστηκε ένα πιο τολμηρό, πιο εξωστρεφές μέλλον και, ως εκ φύσεως κοσμοπολίτισσα, ποθούσε να δει την Αυστραλία να γίνεται πιο ανοιχτή στον κόσμο.

Ο βίος και η πολιτεία της Charmian Clift
Γεννήθηκε στις 30 Αυγούστου 1923 στην Καϊάμα, μια πόλη της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία. Ήταν το τρίτο και μικρότερο παιδί του Sydney Clift, μηχανικού από την Αγγλία, και της Αυστραλής συζύγου του Amy Lila, το γένος Currie. Αν και φοίτησε στο δημοτικό σχολείο της Καϊάμα και στο γυμνάσιο του Γουόλονγκονγκ, οφείλει τη μόρφωσή της κατά κύριο λόγο στην αγάπη των γονιών της για το διάβασμα, καθώς και στις άγριες ακτές και τη μικρή κοιλάδα που οριοθετούσαν τη γενέτειρά της. Αφού ολοκλήρωσε τη βασική εκπαίδευση το 1938, στη συνέχεια έκανε διάφορες δουλειές στην Καϊάμα. Ψηλή, με αθλητικό παράστημα, ξεχώριζε για τη μοναδική ομορφιά της. Μάλιστα, τον Μάιο του 1941 μια φωτογραφία που την απεικόνιζε κέρδισε το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό του περιοδικού Pix. Έπειτα η Clift έφυγε για το Σίντνεϊ, όπου εργάστηκε ως ταξιθέτρια στο Minerva Theatre, στην περιοχή Kings Cross.
Κατετάγη στο Στρατιωτικό Σώμα Γυναικών της Αυστραλίας στις 27 Απριλίου 1943 και υπηρέτησε στην 15η Μοίρα Βαρέων Αντιαεροπορικών στο Σίντνεϊ. Πήρε τον βαθμό της υπολοχαγού τον Αύγουστο του 1944 και εργάστηκε ως τακτική αξιωματικός στο Στρατηγείο Ξηράς στη Μελβούρνη. Ως συντάκτρια σε στρατιωτικό περιοδικό, άρχισε να γράφει και να δημοσιεύει διηγήματα. Έχοντας μετατεθεί στους έφεδρους αξιωματικούς στις 11 Μαΐου 1946, ξεκίνησε να εργάζεται στην εφημερίδα The Argus και γνώρισε τον πολεμικό ανταποκριτή George Henry Johnston. Η σχέση που ανέπτυξαν μεταξύ τους αποδοκιμάστηκε από τους εργοδότες τους, με συνέπεια τρεις μήνες αργότερα να απολυθούν και οι δύο με συνοπτικές διαδικασίες. Η Clift και ο Johnston έφυγαν για το Σίντνεϊ και, μετά το διαζύγιό του, παντρεύτηκαν στις 7 Αυγούστου 1947 στο δικαστικό μέγαρο του Μάνλι. Έγραψαν μαζί το μυθιστόρημα High Valley (1949), το οποίο κέρδισε το βραβείο των 2.000 λιρών Αυστραλίας της Sydney Morning Herald.
Στις αρχές του 1951 η Charmian και ο George, μαζί με τον Martin, τον γιο τους, και την κόρη τους, τη Shane, μετακόμισαν στο Λονδίνο, όπου ο Johnston ορίστηκε υπεύθυνος του γραφείου της υπηρεσίας Associated Newspapers. Η Clift έγραψε ελάχιστα εκείνη την περίοδο. Η οικογένεια όμως άλλαξε πάλι τόπο διαμονής και βρέθηκε, στα τέλη του 1954, στην Κάλυμνο. Τη ζωή τους εκεί θα αποτυπώσει αργότερα η Clift σε μια εν μέρει αυτοβιογραφική αφήγηση, με τίτλο Το τραγούδι της γοργόνας (Ιντιανάπολις, 1956). Και στο Peel me a Lotus (Λονδίνο, 1959), το δεύτερο ταξιδιωτικό της βιβλίο, αναφέρεται στα χρόνια που έζησαν στην Ύδρα και στη γέννηση του Jason, του δεύτερου γιου τους, εκεί. Τον Αύγουστο του 1964 το ελληνικό όνειρο είχε πια τελειώσει και η Clift επέστρεψε με τα παιδιά της στην Αυστραλία, ακολουθώντας τον Johnston, που βρισκόταν εκεί από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους.

Τα τέσσερα βιβλία της (To τραγούδι της γοργόνας, Peel me a Lotus, Walk to the Paradise Gardens [Λονδίνο, 1960], Honour’s Mimic [Λονδίνο, 1964]) είχαν λάβει λαμπρές κριτικές στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, αλλά στην Αυστραλία μόλις είχαν βρει διανομή. Στο Σίντνεϊ η Clift ήταν μια ασήμαντη λογοτέχνης ή, ακόμα χειρότερα, η σύζυγος ενός διάσημου λογοτέχνη. Σύντομα όμως απέκτησε μεγάλο και πιστό αναγνωστικό κοινό μέσα από τα άρθρα που δημοσίευε στις εφημερίδες Sydney Morning Herald και Herald της Μελβούρνης. Προσελήφθη για να γράφει «από τη γυναικεία σκοπιά» και η Clift έγραφε κείμενα σε δοκιμιακή μορφή με δύναμη, πάθος και συναίσθημα πάνω στον Πόλεμο του Βιετνάμ, τη στρατολόγηση, την πείνα που μάστιζε τον κόσμο και τη χούντα στην Ελλάδα.
Το 1965 τριάντα έξι από αυτά τα δοκίμια συγκεντρώθηκαν στον τόμο Images in Aspic (Σίντνεϊ). Την ίδια χρονιά, από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο, προβλήθηκε η επιτυχημένη τηλεοπτική διασκευή του μυθιστορήματος του συζύγου της My brother Jack, την οποία υπέγραφε η Clift. Παρ’ όλα αυτά, τα επόμενα κινηματογραφικά και τηλεοπτικά της εγχειρήματα δεν έλαβαν χρηματοδότηση.
Τα επόμενα χρόνια η Clift συνέχισε να αρθρογραφεί σε εβδομαδιαία βάση, έχοντας παράλληλα αναλάβει τη φροντίδα του σπιτιού και την ανατροφή των παιδιών, καθώς ο Johnston αρρώστησε βαριά από φυματίωση και πέρασε πολλούς μήνες στο νοσοκομείο. Ο χρόνος που μπορούσε να αφιερώσει η Clift στη συγγραφή ήταν ελάχιστος. Κέρδισε μια εξάμηνη υποτροφία για λογοτέχνες στα τέλη του 1968 και στράφηκε πάλι στο The end of the morning, ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα που είχε ήδη αρχίσει να γράφει, το οποίο όμως δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
Μετά τον θάνατό της η φήμη της εξαπλώθηκε. Το 1970 ο George Johnston εξέδωσε μια δεύτερη συλλογή δοκιμίων της Charmian Clift, με τίτλο The world of Charmian Clift, την οποία εικονογράφησε ο μεγαλύτερος γιος τους, ο Martin. Τα υπόλοιπα δοκίμιά της συγκεντρώθηκαν σε δύο τόμους, το Trouble in Lotus Land (1990) και το Being alone with oneself (1991), ενώ τα πρώτα βιβλία της επανεκδόθηκαν σε νέα, ομοιόμορφη έκδοση (1989-1990). Το πορτρέτο της, φιλοτεχνημένο από τον Ray Crooke, φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστραλίας, στην Καμπέρα. 

Το σπίτι που έζησε ο Cohen στην Ύδρα τον Νοέμβριο του 2016. Φωτογραφία: Louisa Gouliamaki/AFP /Getty Images

Το σπίτι που έζησε ο Cohen στην Ύδρα τον Νοέμβριο του 2016.
Φωτογραφία: Louisa Gouliamaki/AFP /Getty Images
 

Τα χρόνια της Ύδρας
Μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντος για την Clift επικεντρώνεται όχι μόνο στα βιβλία της, αλλά και στα σχεδόν δέκα χρόνια που εκείνη και η οικογένειά της έζησαν στην Ύδρα, ένα μέρος που τότε προσέλκυε συγγραφείς και καλλιτέχνες του διεθνούς στερεώματος, μεταξύ των οποίων και τον Leonard Cohen. Μάλιστα, ο Καναδός τραγουδοποιός, συγγραφέας και ποιητής ανέφερε αργότερα ότι ο George Johnston και η Charmian Clift του έμαθαν πώς να γράφει όταν τον είχαν καλέσει να μείνει στο σπίτι τους στην Ύδρα και να δουλεύει στο μπαλκόνι τους. Επίσης, είχε πει χαρακτηριστικά: «Έπιναν περισσότερο από τους άλλους, έγραφαν περισσότερο από τους άλλους, αρρώσταιναν περισσότερο από τους άλλους, αγαπιούνταν περισσότερο, έβριζαν περισσότερο και βοηθούσαν πολύ περισσότερο. Ήταν πηγή έμπνευσης».

Η Charmian ήταν μια γυναίκα μπροστά από την εποχή της. Το βλέπουμε στις επιλογές που έκανε στην προσωπική της ζωή, είτε σκανδαλίζοντας τους ντόπιους φορώντας παντελόνια και πίνοντας στα μπαρ είτε επιμένοντας στην προσωπική και σεξουαλική της ελευθερία, και, φυσικά, μέσα από τη δουλειά της.
Sue Smith, θεατρική συγγραφέας

Οι σημερινοί αναγνώστες μπορεί να βλέπουν στην Clift τη συγγραφέα, αλλά η εστίαση στα χρόνια της Ύδρας δείχνει ότι υπάρχει επίσης έντονο ενδιαφέρον για τη χαρισματική της προσωπικότητα και τη θυελλώδη σχέση της με τον Johnston, καθώς το όνειρό τους για μια ανέμελη και ηλιόλουστη δημιουργική ζωή στο νησί σιγά σιγά ξεθώριαζε.

Από δεξιά: η Clift, ο George Johnston, ένας άγνωστος άνδρας που μιλάει με τον Cohen και η Marianne Jensen με τον γιο της Axel Jensen Τζ. Φωτογραφία: James Burke/LIFE Picture Collection via Getty Images.

Από δεξιά: η Clift, ο George Johnston, ένας άγνωστος άνδρας που μιλάει με τον Cohen
και η Marianne Jensen με τον γιο της Axel Jensen Τζ.
Φωτογραφία: James Burke/LIFE Picture Collection via Getty Images.

 

Ο Νεοζηλανδός συγγραφέας Redmond Wallis, αυτόπτης μάρτυρας, γράφει στο ημερολόγιό του το 1960:

Η σαγήνη είναι το σπουδαιότερο δημιούργημά της· Charmian Clift, η μεγάλη Αυστραλή μυθιστοριογράφος. Η Charmian είναι πολύ περίεργη. Είναι, δυνητικά τουλάχιστον, καλύτερη συγγραφέας από τον George, αλλά έχει δημιουργήσει και συνεχίζει να καλλιεργεί σκόπιμα μια εικόνα του εαυτού της… που έχεις την αίσθηση ότι ελπίζει να εμφανιστεί κάποια μέρα στη βιογραφία της.
Επικεφαλής μιας λογοτεχνικής συντροφιάς, όμορφη, πανέξυπνη, συμπονετική, αλλά και μητέρα τριών παιδιών, που έχει αναλάβει τη φροντίδα ενός ολόκληρου σπιτιού. Δουλεύοντας σκληρά για να αντιμετωπίσει ανυπέρβλητες δυσκολίες – έναν σύζυγο με ροπή στην αβάσιμη ζήλια, τη ζέστη, τα προβλήματα δημιουργικότητας, τα παιδιά, τα προβλήματα που της προκαλούσαν οι άλλοι… Παρ’ όλα αυτά παράγει εξαιρετική τέχνη.

Οι παρατηρήσεις του Wallis είναι ακριβείς και προφητικές, καθώς υπογραμμίζουν την ικανότητά της να μυθοποιεί τον εαυτό της και την πεποίθησή της ότι τόσο αυτή όσο και η βουκολική ζωής της Ύδρας θα μείνουν ζωντανές στη μνήμη.
Ωστόσο μέσα στην επιτυχία υπήρχαν και αποτυχίες. Το όραμα της Clift και του Johnston για μια ζωή αφιερωμένη στη συγγραφή στην Ύδρα βούλιαξε στη φτώχεια, το αλκοόλ και την αρρώστια. Η επιστροφή τους στην Αυστραλία το 1964 ήταν ένας απροσδόκητος θρίαμβος για τον Johnston, καθώς ακολούθησε η επιτυχία του My brother Jack, ωστόσο η Clift δεν επέστρεψε με τις ίδιες προδιαγραφές.
Η αποτυχία της να ολοκληρώσει το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημά της The end of the morning, που τόσο ονειρευόταν, ήταν ακόμα μία απογοήτευση για την ίδια… Βέβαια, τα άρθρα της στις εφημερίδες άφηναν αυτοβιογραφικούς υπαινιγμούς. Σε αυτά συχνά επικεντρωνόταν σε τοπικά ζητήματα αλλά και σε καθημερινές σκέψεις: από τη στρατολόγηση και την εγκαθίδρυση στρατιωτικού καθεστώτος στην Ελλάδα μετά την αποχώρησή της από την Ύδρα μέχρι τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες στην Αυστραλία και τον αρραβώνα της κόρης της. Τα άρθρα της μπορεί να μην αντικατοπτρίζουν πάντοτε τις εμπειρίες των αναγνωστών της, όμως η πρωτοπρόσωπη αφήγησή της για μια ζωή που έζησε με μεγάλο πάθος και με ερευνητικό βλέμμα απέναντι στις συνέπειες συγκέντρωσαν μεγάλο αναγνωστικό κοινό.
Ο Wallis, ανιχνεύοντας την ύβρι και τον ναρκισσισμό της Clift, την απεικονίζει ως μια δυνητικά τραγική φιγούρα. Mοίρα που ίσως εκπλήρωσε, όταν ο Johnston έγραψε τελικά για τις απιστίες της στην Ύδρα.
Η Charmian Clift αυτοκτόνησε στο σπίτι της στο Μόσμαν στις 8 Ιουλίου 1969 -ήταν 46 χρονών-, έχοντας καταναλώσει αλκοόλ μαζί με μια θανατηφόρα δόση υπνωτικών χαπιών. Η φωνή της σίγησε αφήνοντας πίσω της τους πιστούς αλλά θλιμμένους αναγνώστες της.
Στον κύκλο των τραγικών γεγονότων της οικογένειας προστέθηκαν έναν χρόνο μετά την αυτοκτονία της ο θάνατος του Johnston από φυματίωση και τέσσερα χρόνια έπειτα από αυτόν η αυτοκτονία της κόρης τους Shane, σε ηλικία 25 ετών. Ο μεγάλος γιος τους, ο Martin, πέθανε αλκοολικός σε ηλικία 42 χρονών.

Ο Jason Johnston με τους γονείς του, η Marianne και ο Cohen στην Ύδρα. Φωτογραφία: James Burke/The LIFE Picture Collection via Getty Images.

Ο Jason Johnston με τους γονείς του, η Marianne και ο Cohen στην Ύδρα.
Φωτογραφία: James Burke/The LIFE Picture Collection via Getty Images.
 

Τα τελευταία χρόνια η Clift έχει αναδυθεί ως κάποια που ήταν μοντέρνα, αλλά ασχολήθηκε και με τη δημιουργία του εαυτού. Διότι μπορεί ο Wallis να απαξίωσε τότε την αυτομυθοποίηση της Clift, τώρα όμως θα μπορούσε να αναγνωριστεί ως το μεγαλύτερο δώρο του δημιουργικού καλλιτέχνη – να επινοεί τον εαυτό του στην εικόνα ενός κόσμου που δεν έχει φτιαχτεί ακόμη.

Το τραγούδι της γοργόνας κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σε μετάφραση Φωτεινής Πίπη, ενώ το Peel me a lotus θα κυκλοφορήσει το καλοκαίρι του 2023.

Σχετικά βιβλία

Διαθέσιμο
EBOOK
NEW
10%
ΒΙΒΛΙΟ
15,50€
13,95€
Το τραγούδι της γοργόνας
Charmian Clift
Φωτεινή Πίπη
Στις αρχές της δεκαετίας του ’50, η Αυστραλιανή συγγραφέας Charmian Clift µαζί µε τον σύζυγό της, επίσης συγγραφέα, George Johnston αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τη ζωή της πόλης. Έφυγαν από το γκρίζο µεταπολεµικό Λονδίνο για να έρθουν στην Ελλάδα...