Οι σκληροί τύποι γράφουν ποίηση
Τον Σεπτέμβριο του 1987 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Interview η εκτενής και πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση του ηθοποιού και συγγραφέα Σον Πεν με τον Τσαρλς Μπουκόβσκι. Οι δυο τους μίλησαν για διάφορα θέματα. Ας δούμε παρακάτω κάποιες από τις απόψεις που εξέφρασε ο διάσημος συγγραφέας.
Για τα μπαρ
«Δεν πηγαίνω συχνά πια σε μπαρ. Είναι κάτι που πέταξα από τον οργανισμό μου. Τώρα, όποτε μπαίνω σε μπαρ, σχεδόν με πιάνει αναγούλα. Έχω δει τόσα πολλά, που μπούχτισα· σε αυτά πηγαίνεις όταν είσαι πιο νέος και θέλεις να πλακωθείς με κανέναν, να κάνεις τον καμπόσο ή να βρεις καμιά γκόμενα. Στην ηλικία μου όμως δεν μου είναι απαραίτητα. Τώρα μπαίνω στα μπαρ για να κατουρήσω. Τόσα χρόνια στα μπαρ… Είναι τόσο χάλια που, αν έμπαινα σε μπαρ, θα άρχιζα να ξερνάω».
Για το αλκοόλ
«Το αλκοόλ είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα πράγματα που εμφανίστηκαν στον πλανήτη μας, μαζί μ’ εμένα. Ναι… Αυτές είναι οι δύο σπουδαιότερες αφίξεις στη Γη. Οπότε… συνεννοούμαστε. Είναι καταστροφικό για τους περισσότερους ανθρώπους. Εγώ όμως δεν είμαι ένας από αυτούς. Κάνω όλη τη δημιουργική μου δουλειά όταν είμαι μεθυσμένος. Ακόμα και με τις γυναίκες, με τις οποίες πάντα ήμουν κάπως ντροπαλός στη σεξουαλική πράξη, το αλκοόλ με βοήθησε να απελευθερωθώ σεξουαλικά. Είναι μια απελευθέρωση, γιατί κατά βάση είμαι ντροπαλός και “κουμπωμένος” άνθρωπος, και το αλκοόλ με βοηθάει να είμαι αυτός ο ήρωας που διασχίζει καμαρωτός τον χώρο και τον χρόνο κάνοντας όλα αυτά τα τολμηρά πράγματα… Άρα, ναι, μου αρέσει».
Για το κάπνισμα
«Μου αρέσει να καπνίζω. Το κάπνισμα και το αλκοόλ αντισταθμίζουν το ένα τ’ άλλο. Ξυπνάς από το πιόμα και καπνίζεις τόσο, που και τα δυο σου χέρια έχουν γίνει κίτρινα, σαν να φοράς γάντια, σχεδόν καφετιά… Και λες: “Γαμώτο… Tα πνευμόνια μου πώς να είναι; Ω Χριστέ μου!”».
Για το ξύλο
«Το καλύτερο είναι να βαράς κάποιον που υποτίθεται ότι δεν πρέπει να βαρέσεις. Κάποτε πλακώθηκα με έναν τύπο που μου μίλησε με μεγάλη αγένεια. “Εντάξει. Πάμε” του είπα. Δεν δυσκολεύτηκα καθόλου μαζί του, τον έδειρα με άνεση. Τον ξάπλωσα χάμω. Η μύτη του είχε ανοίξει. Και εκείνος μου είπε: “Έλεος, φίλε, κάνεις πολύ γρήγορες κινήσεις. Νόμιζα ότι θα ήσουν εύκολη υπόθεση, και όταν άρχισε ο καβγάς δεν μπορούσα να δω τα χέρια σου – τόσο γρήγορος ήσουν. Τι έγινε;”. Και εγώ του απάντησα: “Δεν ξέρω, φίλε. Απλώς έτσι είναι τα πράγματα”. Άσ’ το. Άσ’ το για την ώρα.
Ο Μπίκερ, ο γάτος μου, είναι μαχητής. Μερικές φορές τις τρώει άγρια, αλλά πάντα βγαίνει νικητής. Του τα έχω μάθει όλα, ξέρεις… Να ξεκινάει με το αριστερό και να ορμάει με το δεξί».
Για τις γάτες
«Είναι καλό να έχεις κάμποσες γάτες κοντά σου. Αν δεν αισθάνεσαι καλά, νιώθεις καλύτερα και μόνο που τις βλέπεις, γιατί ξέρουν ότι όλα είναι όπως ακριβώς πρέπει να είναι. Δεν χρειάζεται να ανησυχείς για τίποτα. Αυτές ξέρουν. Είναι σωτήρες. Όσο περισσότερες γάτες έχεις, τόσο περισσότερο ζεις. Αν έχεις εκατό γάτες, θα ζήσεις δέκα φορές περισσότερο από ό,τι αν έχεις δέκα. Κάποτε αυτό θα αποκαλυφθεί, και οι άνθρωποι που θα έχουν χίλιες γάτες θα ζουν για πάντα. Είναι στ’ αλήθεια απίστευτο».
Για τις γυναίκες και το σεξ
«Εγώ αποκαλώ τις γυναίκες “μηχανές παραπόνων”. Τα πράγματα δεν είναι ποτέ εντάξει με έναν τύπο σαν εμένα. Και, φίλε μου, όταν τις πιάνει υστερία… ξέχνα το! Θέλω να φύγω τρέχοντας, να μπω στ’ αμάξι και να την κάνω. Να πάω οπουδήποτε. Να πιω έναν καφέ κάπου. Να κάνω οτιδήποτε άλλο παρά να είμαι με γυναίκα. Υποθέτω ότι έχουν κατασκευαστεί διαφορετικά, σωστά; (Τώρα έχει πάρει φόρα.) Η υστερία αρχίζει… και πάει. Πας να φύγεις, δεν σε καταλαβαίνουν. (Και λέει με ψιλή γυναικεία φωνή:) “ΠΟΥ ΠΑΣ;” “Την κάνω αποδώ, μωρό μου!” Θα νομίζουν ότι μισώ τις γυναίκες, αλλά δεν είναι έτσι. Τα περισσότερα είναι κακοήθειες. Ακούνε ότι “ο Μπουκόβσκι είναι φαλλοκράτης”, αλλά δεν ελέγχουν την πηγή. Εντάξει, μερικές φορές μπορεί να παρουσιάζω τις γυναίκες ως κακές, αλλά και με τους άντρες τα ίδια κάνω. Και με τον εαυτό μου ακόμα. Αν πραγματικά πιστεύω ότι κάποιος είναι κακός, τότε λέω ότι είναι κακός, είτε είναι άντρας είτε γυναίκα, παιδί ή σκυλί. Οι γυναίκες είναι τόσο ευσυγκίνητες, που νομίζουν ότι τις ξεχωρίζουν. Αυτό είναι πρόβλημά τους».
Για το σεξ πριν από την εμφάνιση του AIDS (και τον γάμο του)
«Απλώς άλλαζα κρεβάτια. Δεν ξέρω, βρισκόμουν σε έκσταση, σε σεξουαλική έκσταση. Όλο γαμούσα και γαμούσα (γέλια)… Αυτό (γέλια).
Και στις γυναίκες λες μερικές κουβέντες, τις πιάνεις από το χέρι και τους λες: “Έλα, μωρό μου”. Τις πας στην κρεβατοκάμαρα και τις γαμάς. Και σε ακολουθούν, φίλε μου. Όταν μπεις στον ρυθμό, αυτό κάνεις. Υπάρχουν πολλές μοναχικές γυναίκες. Φαίνονται καλές, αλλά δεν συνδέονται με τους άλλους. Κάθονται εκεί ολομόναχες, πηγαίνουν στη δουλειά, γυρίζουν σπίτι… Είναι σημαντικό γι’ αυτές να έχουν κάποιον να τους ρίχνει έναν. Κι αν αυτός κάτσει, πιει και πει και δυο κουβέντες, τότε είναι διασκέδαση. Καλά ήταν… κι εγώ ήμουν τυχερός. Οι σύγχρονες γυναίκες δεν ράβουν τις τσέπες σου… Ξέχνα το».
Για τη συγγραφή
«Έγραψα ένα διήγημα από την οπτική γωνία ενός άντρα που βιάζει ένα κοριτσάκι. Κάποιοι τότε με κατηγόρησαν. Πέρασα από ανάκριση. Με ρώτησαν: “Σου αρέσει να βιάζεις κοριτσάκια;”. Κι εγώ απάντησα: “Φυσικά και όχι. Εγώ φωτογραφίζω τη ζωή”. Έχω μπλέξει πολλές φορές με τα σκατά μου. Από την άλλη, χάρη στους μπελάδες πουλάνε τα βιβλία. Αλλά, στην τελική, όταν γράφω, γράφω για μένα. (Τραβάει μια γερή ρουφηξιά από το τσιγάρο του.) Έτσι είναι. Η “ρουφηξιά” είναι για μένα, η στάχτη για το τασάκι… αυτό είναι η έκδοση.
Δεν γράφω ποτέ τη μέρα. Είναι σαν να τρέχεις μέσα σε ένα εμπορικό κέντρο χωρίς ρούχα. Όλοι σε βλέπουν. Τη νύχτα όμως συμβαίνουν τα καλύτερα…»
Για την ποίηση
«Θυμάμαι ότι όταν ακούγονταν οι λέξεις “ποιητής” και “ποίηση” στο προαύλιο του σχολείου, όλα τα παιδιά γελούσαν κοροϊδευτικά. Καταλαβαίνω και τον λόγο, επειδή είναι κάλπικο προϊόν. Εδώ και αιώνες η ποίηση είναι δήθεν, σνομπ. Είναι κάτι υπερβολικά ευαίσθητο. Είναι κάτι υπερεκτιμημένο. Ένα μάτσο σκουπίδια. Επί αιώνες η ποίηση είναι σχεδόν σκουπίδια. Είναι απάτη, ψέμα.
Υπάρχουν όμως και κάποιοι πολύ καλοί ποιητές, μη με παρεξηγείς. Υπάρχει ένας Κινέζος ποιητής που λέγεται Λι Πο. Βάζει περισσότερο συναίσθημα, ρεαλισμό και πάθος σε τέσσερις πέντε αράδες απ’ ό,τι οι περισσότεροι ποιητές βάζουν σε δώδεκα ή δεκατέσσερις σελίδες. Και έπινε και κρασί. Έβαζε φωτιά στα ποιήματά του, κατέβαινε το ποτάμι και έπινε κρασί. Οι αυτοκράτορες τον αγαπούσαν, επειδή καταλάβαιναν τι έλεγε αλλά… φυσικά, έκαιγε μόνο τα κακά του ποιήματα (γέλια).
Αυτό που προσπάθησα να κάνω, και να με συγχωρεί η χάρη σου, είναι να φέρω στο φως μια πτυχή της ζωής των εργατών της φάμπρικας… τη σύζυγο που ουρλιάζει όταν επιστρέφει ο άντρας της από τη δουλειά. Οι βασικές πραγματικότητες της ύπαρξης του κάθε ανθρώπου… Κάτι που σπάνια αναφέρεται στην ποίηση των αιώνων. Ταπεινώστε με όταν λέω ότι η ποίηση των αιώνων είναι σκατά. Είναι ντροπή».
Για τον Σελίν
«Την πρώτη φορά που πήρα να διαβάσω Σελίν, πήγα στο κρεβάτι με ένα μεγάλο κουτί κρακεράκια Ritz. Και καθώς διάβαζα, έτρωγα κρακεράκια, ξεσπούσα σε γέλια και συνέχιζα να τρώω κρακεράκια. Διάβασα με τη μία ολόκληρο το μυθιστόρημα. Και το κουτί με τα κρακεράκια άδειασε, φίλε μου. Σηκώθηκα και ήπια νερό. Έπρεπε να με δεις. Δεν μπορούσα να κουνηθώ. Αυτό μπορεί να σου κάνει ένας καλός συγγραφέας. Σχεδόν να σε σκοτώσει… Το ίδιο μπορεί να σου κάνει και ένας κακός συγγραφέας».
Για τον Σαίξπηρ
«Είναι υπερεκτιμημένος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορείς να τον διαβάσεις. Αλλά ο κόσμος δεν θέλει να το ακούσει αυτό. Βλέπεις, δεν μπορείς να στρέφεσαι εναντίον των ιερών. Μπορείς να πεις: “Ο τάδε είναι κακός ηθοποιός!”. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο Σαίξπηρ είναι χάλια. Όσο περισσότερο υπάρχει κάτι τριγύρω, οι ψωνισμένοι αρχίζουν να προσκολλώνται σε αυτό, σαν να είναι κορόιδα. Όταν οι ψωνισμένοι νιώσουν ότι κάτι είναι ασφαλές... κολλάνε. Και όταν τους πεις την αλήθεια, τότε τρελαίνονται. Δεν μπορούν να το χειριστούν. Επιτίθενται στην ίδια τη διαδικασία της σκέψης τους. Μου προκαλούν αηδία».
Για τα αγαπημένα του αναγνώσματα
«Διαβάζω στην εφημερίδα National Enquirer: “Είναι ο άντρας σου ομοφυλόφιλος;”. Η Λίντα μού είχε πει: “Η φωνή σου είναι αδερφίστικη!”. Kι εγώ απάντησα: “Α, ναι. Πάντα είχα αυτή την απορία” (γέλια). Το άρθρο λέει: “Βγάζει τα φρύδια του;”. Σκατά, σκέφτηκα. Αυτό το κάνω όλη την ώρα. Τώρα ξέρω τι είμαι. Βγάζω τα φρύδια μου… Είμαι αδερφή! Καλοσύνη της εφημερίδας που μου λέει τι είμαι».
Για το χιούμορ και τον θάνατο
«Δεν έχω να πω πολλά. Ο τελευταίος μεγάλος χιουμορίστας ήταν ο Τζέιμς Θέρμπερ. Το χιούμορ του όμως ήταν τόσο σπουδαίο, που δεν το αντιλαμβάνονταν οι άλλοι. Αυτός ο τύπος ήταν αυτό που λένε “ψυχολόγος / ψυχίατρος”. Είχε αυτό το θέμα άντρας / γυναίκα – ξέρεις τώρα, άνθρωποι που βλέπουν διάφορα. Ήταν διά πάσαν νόσον. Το χιούμορ του ήταν τόσο αληθινό, που σε έκανε να σκας από τα γέλια. Πέρα από αυτόν όμως, δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιον άλλο… Έχω κι εγώ κάτι λίγο, αλλά όχι όσο αυτός. Και δεν νομίζω ότι μπορώ να το αποκαλέσω χιούμορ. Θα το έλεγα “μια κωμική πτυχή”. Είμαι σχεδόν παγιδευμένος σε αυτή την κωμική πτυχή. Ό,τι κι αν συμβαίνει… είναι γελοίο. Σχεδόν τα πάντα είναι γελοία. Ξέρεις, χέζουμε κάθε μέρα. Είναι γελοίο, δεν νομίζεις; Είμαστε αναγκασμένοι να κατουράμε, να βάζουμε φαγητό στο στόμα μας, τα αυτιά μας βουλώνουν από το κερί και τις τρίχες. Πρέπει να ξυνόμαστε. Δεν είναι άσχημα και ανόητα όλα αυτά; Και τα βυζιά είναι άχρηστα, εκτός κι αν…
Είμαστε τερατουργήματα. Αν μπορούσαμε να το δούμε, θα αγαπούσαμε τον εαυτό μας… Θα συνειδητοποιούσαμε πόσο γελοίοι είμαστε, με τα έντερά μας δεμένα, τα σκατά να κυλάνε αργά καθώς κοιταζόμαστε στα μάτια και λέμε “σ’ αγαπώ”, τα μέσα μας να αποσυντίθενται, να γίνονται σκατά, και ποτέ να μην κλάνουμε μπροστά στους άλλους. Όλα αυτά έχουν μια κωμική πτυχή…
Και μετά πεθαίνουμε. Ο θάνατος όμως δεν μας έχει κερδίσει. Δεν μας έχει παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του – σε αντίθεση με εμάς, που δεν αφήνουμε τίποτα κρυφό. Όταν γεννιόμαστε, κερδίζουμε ζωή; Όχι στ’ αλήθεια, είμαστε όμως σίγουροι ότι τον τσακώσαμε τον μαλάκα… Μισώ τον θάνατο. Μισώ τη ζωή. Μισώ το ότι έχω πιαστεί ανάμεσα σε αυτά τα δυο. Ξέρεις πόσες φορές έχω προσπαθήσει να αυτοκτονήσω; (Η Λίντα ρωτάει: «Έχεις προσπαθήσει;…».) Δώσ’ μου χρόνο, είμαι μόλις 66 ετών. Ακόμη το παλεύω.
Όταν έχεις αυτοκτονικό σύνδρομο, τίποτα δεν σε ενοχλεί… εκτός από το να βγαίνεις εκτός πορείας. Με κάποιον τρόπο αυτό σε πειράζει. Και ξέρεις γιατί; Επειδή χρησιμοποιείς το μυαλό σου (που έχει μια πορεία), όχι την καρδιά σου.
Δεν έχω καβαλήσει ποτέ άλογο.
Δεν με ενδιαφέρει τόσο το άλογο όσο η διαδικασία του τι είναι σωστό και τι λάθος… επιλεκτικά».
Για τους ανθρώπους
«Δεν παρατηρώ ιδιαίτερα τους ανθρώπους. Είναι ενοχλητικό. Λένε πως αν κοιτάζεις επίμονα κάποιον, τότε αρχίζεις να του μοιάζεις. Καημένη Λίντα…
Οι άνθρωποι δεν με γεμίζουν· αντίθετα, με κάνουν να νιώθω κενός. Δεν τρέφω κανέναν σεβασμό για κανέναν. Έχω πρόβλημα ως προς αυτό… Λέω ψέματα, αλλά, πίστεψέ με, αυτή είναι η αλήθεια».
Για τη φήμη
«Είναι σκέτη καταστροφή. Είναι πόρνη, σκύλα, ό,τι πιο καταστροφικό υπάρχει. Εγώ έχω γευτεί την πιο γλυκιά της πλευρά, καθώς είμαι διάσημος στην Ευρώπη και άγνωστος εδώ πέρα. Είμαι ένας από τους πιο τυχερούς ανθρώπους στον κόσμο. Κωλόφαρδος. Η φήμη είναι κυριολεκτικά απαίσια. Είναι άχρηστη. Ένα επιλεκτικό κοινό είναι πολύ καλύτερο».
Για τη μοναξιά
«Δεν έχω αισθανθεί ποτέ μόνος. Έχω βρεθεί σε έναν χώρο, έχω νιώσει ότι θέλω να αυτοκτονήσω. Έχω νιώσει κατάθλιψη. Έχω νιώσει χάλια –εντελώς χάλια–, αλλά δεν έχω αισθανθεί ποτέ ότι θα μπορούσε να μπει κάποιος στον χώρο αυτό και να γιατρέψει εκείνο που μ’ ενοχλεί… Με άλλα λόγια, η μοναξιά είναι κάτι που δεν με ενόχλησε ποτέ, επειδή πάντα είχα αυτή τη λαχτάρα για απομόνωση. Μπορεί να νιώσω μοναξιά σε ένα πάρτι ή και σε ένα στάδιο γεμάτο κόσμο που πανηγυρίζει για κάτι. Θα σου παραθέσω κάποια λόγια του Ίψεν: “Οι ισχυροί άνθρωποι είναι και οι πιο μόνοι”. Ποτέ δεν σκέφτηκα ότι μια όμορφη ξανθιά θα μπει εδώ μέσα, θα μου κάνει τη δουλειά, θα μου χαϊδέψει τα αρχίδια και θα αισθανθώ καλά. Όχι, δεν θα βοηθήσει. Οι περισσότεροι λένε: “Επιτέλους, είναι Παρασκευή βράδυ. Τι θα κάνεις; Θα μείνεις μέσα;”. Ε ναι. Επειδή εκεί έξω δεν υπάρχει τίποτα. Είναι μια βλακεία και μισή. Ηλίθιοι άνθρωποι συναναστρέφονται ηλίθιους ανθρώπους. Ας αποβλακωθούν. Ποτέ δεν με απασχόλησε η ανάγκη να βγω έξω το βράδυ. Κρυβόμουν στα μπαρ επειδή δεν ήθελα να κρύβομαι σε εργοστάσια. Λυπάμαι, αλλά ποτέ δεν ένιωσα μόνος. Μου αρέσει ο εαυτός μου. Είμαι ο καλύτερος τρόπος διασκέδασης που διαθέτω. Ας πιούμε κι άλλο κρασί!»
Για τον ελεύθερο χρόνο
«Είναι πολύ σημαντικό να έχεις ελεύθερο χρόνο. Ο ρυθμός είναι η ουσία. Θα χάσεις τα πάντα αν δεν σταματάς και δεν κάθεσαι για κάποιο διάστημα άπρακτος. Ό,τι κι αν είσαι –είτε ηθοποιός είτε νοικοκυρά–, πρέπει να κάνεις μεγάλες παύσεις ανάμεσα στα πικ και να μην κάνεις απολύτως τίποτα· να κάθεσαι και να κοιτάζεις το ταβάνι. Είναι πολύ, μα πάρα πολύ σημαντικό να μην κάνεις απολύτως τίποτα. Πάρα μα πάρα πολύ σημαντικό. Και πόσοι άνθρωποι το καταφέρνουν αυτό στη σύγχρονη κοινωνία; Ελάχιστοι. Γι’ αυτό είναι όλοι τρελαμένοι, στραβωμένοι, γεμάτοι θυμό και μίσος. Τον παλιό καλό καιρό, πριν παντρευτώ ή γνωρίσω τόσο πολλές γυναίκες, έκλεινα όλα τα παντζούρια και έμενα στο κρεβάτι για τρεις τέσσερις μέρες. Σηκωνόμουν μόνο για να χέσω. Έτρωγα μια κονσέρβα φασόλια, γύριζα στο κρεβάτι και έμενα εκεί για τρεις τέσσερις μέρες. Έπειτα φορούσα τα ρούχα μου και έβγαινα έξω να περπατήσω, και ο ήλιος ήταν λαμπερός, οι ήχοι υπέροχοι. Ένιωθα δυνατός, σαν φορτισμένη μπαταρία. Ξέρεις όμως τι με έριχνε αμέσως; Η μούρη του πρώτου ανθρώπου που συναντούσα στο πεζοδρόμιο. Έχανα αμέσως τη μισή μου φόρτιση. Αυτή η τερατώδης, κενή, αποβλακωμένη, αναίσθητη μούρη, που τη συγκινούσε μόνο ο καπιταλισμός. Και θα έλεγε κανείς: “Ωχ! Πάει η μισή φόρτιση”. Και πάλι όμως άξιζε, καθώς είχα την άλλη μισή. Οπότε, ναι, ελεύθερος χρόνος. Και δεν εννοώ να τον περνάς με βαθυστόχαστες σκέψεις. Δεν χρειάζεται καμία απολύτως σκέψη. Καμία σκέψη περί προόδου ή αυτοβελτίωσης. Σαν να είσαι ένας γυμνοσάλιαγκας. Είναι πανέμορφο».
Για την ομορφιά
«Δεν υπάρχει ομορφιά, ειδικά στο ανθρώπινο πρόσωπο... αυτό που αποκαλούμε φυσιογνωμία. Όλα είναι μια μαθηματική και φαντασιακή ευθυγράμμιση των χαρακτηριστικών του προσώπου. Για παράδειγμα, μπορεί η μύτη να μην προεξέχει πολύ από το πρόσωπο, τα αυτιά να μην είναι πολύ πεταχτά, τα μαλλιά να είναι μακριά... Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι συγκεκριμένα πρόσωπα είναι όμορφα, αλλά στην πραγματικότητα μπορεί και να μην είναι. Είναι μια μαθηματική εξίσωση του μηδενός. Η “αληθινή ομορφιά” πηγάζει από τον χαρακτήρα κι όχι από το σχήμα των φρυδιών. Τόσο πολλές γυναίκες που θεωρούνται όμορφες... Διάολε, όταν τις πλησιάζεις, είναι σαν να κοιτάς μέσα σε ένα άδειο πιάτο για σούπα».
Για την ασχήμια
«Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Υπάρχει αυτό που ονομάζουμε “παραμόρφωση”, αλλά η εξωτερική “ασχήμια” δεν υπάρχει... Τα έχω πει αυτά».
Για τη γενναιότητα
«Οι περισσότεροι από όσους αποκαλούνται “γενναίοι” στερούνται φαντασίας. Σαν να μην μπορούν να σκεφτούν τι θα γινόταν αν κάτι πήγαινε στραβά. Οι πραγματικά γενναίοι ξεπερνούν τη φαντασία τους και κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν».
Για τον φόβο
«Δεν ξέρω απολύτως τίποτα γι’ αυτόν (γέλια)».
Για τη βία
«Νομίζω πως η βία συχνά παρερμηνεύεται. Μια κάποια βία είναι αναγκαία. Υπάρχει μέσα σε όλους μας μια ενέργεια που πρέπει να εκτονωθεί. Νομίζω πως αν η ενέργεια αυτή καταπιέζεται, τότε τρελαινόμαστε. Η απόλυτη γαλήνη που επιθυμούμε όλοι μας δεν είναι μια θελκτική περιοχή. Από κατασκευής μας δεν είναι γραφτό να είναι. Γι’ αυτό και μου αρέσει να βλέπω αγώνες πυγμαχίας και γι’ αυτό, σε νεαρότερη ηλικία, μου άρεσε να παίζω ξύλο στα στενά. Η “ένδοξη εκτόνωση ενέργειας” αποκαλείται μερικές φορές “βία”. Υπάρχει “ενδιαφέρουσα τρέλα” και “αηδιαστική τρέλα”. Υπάρχουν καλές και κακές μορφές βίας. Άρα στην πραγματικότητα είναι ένας κάπως χαλαρός όρος. Ας μην υπάρχει πολλή βία σε βάρος των άλλων, και δεν πειράζει».
Για την πίστη
«Η πίστη είναι εξαιρετική για όσους την έχουν. Αρκεί να μη μου τη φορτώνουν. Έχω μεγαλύτερη πίστη στον υδραυλικό μου από ό,τι στην αιώνια ζωή. Οι υδραυλικοί κάνουν καλή δουλειά. Κάνουν τα σκατά να κυλάνε».
Για τον κυνισμό
«Ανέκαθεν με κατηγορούσαν ότι είμαι κυνικός. Θεωρώ ότι ο κυνισμός είναι μνησικακία. Αδυναμία. Λέει: “Όλα είναι λάθος! ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ!”. Καταλαβαίνεις; “Αυτό δεν είναι σωστό! Αυτό δεν είναι σωστό!” Ο κυνισμός είναι μια αδυναμία που σε εμποδίζει να προσαρμοστείς σε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Ναι, ο κυνισμός είναι σίγουρα αδυναμία, όπως και η αισιοδοξία. “Ο ήλιος λάμπει, τα πουλάκια κελαηδούν, οπότε χαμογέλα!” Κι αυτό μαλακίες είναι. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Αυτό που είναι, είναι. Και αν δεν είσαι έτοιμος να το διαχειριστείς… κρίμα».
Για τη συμβατική ηθική
«Μπορεί να μην υπάρχει κόλαση, αυτοί όμως που κρίνουν μπορεί και να δημιουργήσουν μία. Θεωρώ πως καθοδηγούν τους ανθρώπους για τα πάντα. Πρέπει να βρεις πώς θα αντιδράσεις με βάση αυτό που σου συμβαίνει. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσω έναν παράξενο όρο εδώ: “καλό”. Δεν ξέρω από πού προέρχεται, νιώθω όμως ότι στον καθέναν μας υπάρχει μια έννοια απόλυτης καλοσύνης. Δεν πιστεύω στον Θεό, πιστεύω όμως σε αυτή την “καλοσύνη” ως έναν αγωγό που διατρέχει το σώμα μας. Μπορεί να καλλιεργηθεί. Είναι κάτι μαγικό όταν σε έναν μποτιλιαρισμένο δρόμο κάποιος άγνωστος σου κάνει χώρο για να αλλάξεις λωρίδα… Σου δίνει κάποια ελπίδα».
Για τις συνεντεύξεις
«Νιώθω λες και είμαι στριμωγμένος στη γωνία. Είναι ντροπιαστικές. Οπότε δεν λέω πάντα την απόλυτη αλήθεια. Μου αρέσει να σαχλαμαρίζω και να κάνω χαβαλέ, επομένως καταφεύγω σε μερικές λάθος πληροφορίες έτσι, για την πλάκα. Αν λοιπόν θέλεις να μάθεις κάποια πράγματα για μένα, μη διαβάσεις ποτέ μια συνέντευξη. Αγνόησε και αυτήν εδώ».
Μετάφραση: Δέσποινα Δρακάκη
Πηγή: https://bukowski.net/poems/int2.php (επιλογή θεμάτων)
Τον Σεπτέμβριο του 1987 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Interview η εκτενής και πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση του ηθοποιού και συγγραφέα Σον Πεν με τον Τσαρλς Μπουκόβσκι. Οι δυο τους μίλησαν για διάφορα θέματα. Ας δούμε παρακάτω κάποιες από τις απόψεις που εξέφρασε ο διάσημος συγγραφέας.
Για τα μπαρ
«Δεν πηγαίνω συχνά πια σε μπαρ. Είναι κάτι που πέταξα από τον οργανισμό μου. Τώρα, όποτε μπαίνω σε μπαρ, σχεδόν με πιάνει αναγούλα. Έχω δει τόσα πολλά, που μπούχτισα· σε αυτά πηγαίνεις όταν είσαι πιο νέος και θέλεις να πλακωθείς με κανέναν, να κάνεις τον καμπόσο ή να βρεις καμιά γκόμενα. Στην ηλικία μου όμως δεν μου είναι απαραίτητα. Τώρα μπαίνω στα μπαρ για να κατουρήσω. Τόσα χρόνια στα μπαρ… Είναι τόσο χάλια που, αν έμπαινα σε μπαρ, θα άρχιζα να ξερνάω».
Για το αλκοόλ
«Το αλκοόλ είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα πράγματα που εμφανίστηκαν στον πλανήτη μας, μαζί μ’ εμένα. Ναι… Αυτές είναι οι δύο σπουδαιότερες αφίξεις στη Γη. Οπότε… συνεννοούμαστε. Είναι καταστροφικό για τους περισσότερους ανθρώπους. Εγώ όμως δεν είμαι ένας από αυτούς. Κάνω όλη τη δημιουργική μου δουλειά όταν είμαι μεθυσμένος. Ακόμα και με τις γυναίκες, με τις οποίες πάντα ήμουν κάπως ντροπαλός στη σεξουαλική πράξη, το αλκοόλ με βοήθησε να απελευθερωθώ σεξουαλικά. Είναι μια απελευθέρωση, γιατί κατά βάση είμαι ντροπαλός και “κουμπωμένος” άνθρωπος, και το αλκοόλ με βοηθάει να είμαι αυτός ο ήρωας που διασχίζει καμαρωτός τον χώρο και τον χρόνο κάνοντας όλα αυτά τα τολμηρά πράγματα… Άρα, ναι, μου αρέσει».
Για το κάπνισμα
«Μου αρέσει να καπνίζω. Το κάπνισμα και το αλκοόλ αντισταθμίζουν το ένα τ’ άλλο. Ξυπνάς από το πιόμα και καπνίζεις τόσο, που και τα δυο σου χέρια έχουν γίνει κίτρινα, σαν να φοράς γάντια, σχεδόν καφετιά… Και λες: “Γαμώτο… Tα πνευμόνια μου πώς να είναι; Ω Χριστέ μου!”».
Για το ξύλο
«Το καλύτερο είναι να βαράς κάποιον που υποτίθεται ότι δεν πρέπει να βαρέσεις. Κάποτε πλακώθηκα με έναν τύπο που μου μίλησε με μεγάλη αγένεια. “Εντάξει. Πάμε” του είπα. Δεν δυσκολεύτηκα καθόλου μαζί του, τον έδειρα με άνεση. Τον ξάπλωσα χάμω. Η μύτη του είχε ανοίξει. Και εκείνος μου είπε: “Έλεος, φίλε, κάνεις πολύ γρήγορες κινήσεις. Νόμιζα ότι θα ήσουν εύκολη υπόθεση, και όταν άρχισε ο καβγάς δεν μπορούσα να δω τα χέρια σου – τόσο γρήγορος ήσουν. Τι έγινε;”. Και εγώ του απάντησα: “Δεν ξέρω, φίλε. Απλώς έτσι είναι τα πράγματα”. Άσ’ το. Άσ’ το για την ώρα.
Ο Μπίκερ, ο γάτος μου, είναι μαχητής. Μερικές φορές τις τρώει άγρια, αλλά πάντα βγαίνει νικητής. Του τα έχω μάθει όλα, ξέρεις… Να ξεκινάει με το αριστερό και να ορμάει με το δεξί».
Για τις γάτες
«Είναι καλό να έχεις κάμποσες γάτες κοντά σου. Αν δεν αισθάνεσαι καλά, νιώθεις καλύτερα και μόνο που τις βλέπεις, γιατί ξέρουν ότι όλα είναι όπως ακριβώς πρέπει να είναι. Δεν χρειάζεται να ανησυχείς για τίποτα. Αυτές ξέρουν. Είναι σωτήρες. Όσο περισσότερες γάτες έχεις, τόσο περισσότερο ζεις. Αν έχεις εκατό γάτες, θα ζήσεις δέκα φορές περισσότερο από ό,τι αν έχεις δέκα. Κάποτε αυτό θα αποκαλυφθεί, και οι άνθρωποι που θα έχουν χίλιες γάτες θα ζουν για πάντα. Είναι στ’ αλήθεια απίστευτο».
Για τις γυναίκες και το σεξ
«Εγώ αποκαλώ τις γυναίκες “μηχανές παραπόνων”. Τα πράγματα δεν είναι ποτέ εντάξει με έναν τύπο σαν εμένα. Και, φίλε μου, όταν τις πιάνει υστερία… ξέχνα το! Θέλω να φύγω τρέχοντας, να μπω στ’ αμάξι και να την κάνω. Να πάω οπουδήποτε. Να πιω έναν καφέ κάπου. Να κάνω οτιδήποτε άλλο παρά να είμαι με γυναίκα. Υποθέτω ότι έχουν κατασκευαστεί διαφορετικά, σωστά; (Τώρα έχει πάρει φόρα.) Η υστερία αρχίζει… και πάει. Πας να φύγεις, δεν σε καταλαβαίνουν. (Και λέει με ψιλή γυναικεία φωνή:) “ΠΟΥ ΠΑΣ;” “Την κάνω αποδώ, μωρό μου!” Θα νομίζουν ότι μισώ τις γυναίκες, αλλά δεν είναι έτσι. Τα περισσότερα είναι κακοήθειες. Ακούνε ότι “ο Μπουκόβσκι είναι φαλλοκράτης”, αλλά δεν ελέγχουν την πηγή. Εντάξει, μερικές φορές μπορεί να παρουσιάζω τις γυναίκες ως κακές, αλλά και με τους άντρες τα ίδια κάνω. Και με τον εαυτό μου ακόμα. Αν πραγματικά πιστεύω ότι κάποιος είναι κακός, τότε λέω ότι είναι κακός, είτε είναι άντρας είτε γυναίκα, παιδί ή σκυλί. Οι γυναίκες είναι τόσο ευσυγκίνητες, που νομίζουν ότι τις ξεχωρίζουν. Αυτό είναι πρόβλημά τους».
Για το σεξ πριν από την εμφάνιση του AIDS (και τον γάμο του)
«Απλώς άλλαζα κρεβάτια. Δεν ξέρω, βρισκόμουν σε έκσταση, σε σεξουαλική έκσταση. Όλο γαμούσα και γαμούσα (γέλια)… Αυτό (γέλια).
Και στις γυναίκες λες μερικές κουβέντες, τις πιάνεις από το χέρι και τους λες: “Έλα, μωρό μου”. Τις πας στην κρεβατοκάμαρα και τις γαμάς. Και σε ακολουθούν, φίλε μου. Όταν μπεις στον ρυθμό, αυτό κάνεις. Υπάρχουν πολλές μοναχικές γυναίκες. Φαίνονται καλές, αλλά δεν συνδέονται με τους άλλους. Κάθονται εκεί ολομόναχες, πηγαίνουν στη δουλειά, γυρίζουν σπίτι… Είναι σημαντικό γι’ αυτές να έχουν κάποιον να τους ρίχνει έναν. Κι αν αυτός κάτσει, πιει και πει και δυο κουβέντες, τότε είναι διασκέδαση. Καλά ήταν… κι εγώ ήμουν τυχερός. Οι σύγχρονες γυναίκες δεν ράβουν τις τσέπες σου… Ξέχνα το».
Για τη συγγραφή
«Έγραψα ένα διήγημα από την οπτική γωνία ενός άντρα που βιάζει ένα κοριτσάκι. Κάποιοι τότε με κατηγόρησαν. Πέρασα από ανάκριση. Με ρώτησαν: “Σου αρέσει να βιάζεις κοριτσάκια;”. Κι εγώ απάντησα: “Φυσικά και όχι. Εγώ φωτογραφίζω τη ζωή”. Έχω μπλέξει πολλές φορές με τα σκατά μου. Από την άλλη, χάρη στους μπελάδες πουλάνε τα βιβλία. Αλλά, στην τελική, όταν γράφω, γράφω για μένα. (Τραβάει μια γερή ρουφηξιά από το τσιγάρο του.) Έτσι είναι. Η “ρουφηξιά” είναι για μένα, η στάχτη για το τασάκι… αυτό είναι η έκδοση.
Δεν γράφω ποτέ τη μέρα. Είναι σαν να τρέχεις μέσα σε ένα εμπορικό κέντρο χωρίς ρούχα. Όλοι σε βλέπουν. Τη νύχτα όμως συμβαίνουν τα καλύτερα…»
Για την ποίηση
«Θυμάμαι ότι όταν ακούγονταν οι λέξεις “ποιητής” και “ποίηση” στο προαύλιο του σχολείου, όλα τα παιδιά γελούσαν κοροϊδευτικά. Καταλαβαίνω και τον λόγο, επειδή είναι κάλπικο προϊόν. Εδώ και αιώνες η ποίηση είναι δήθεν, σνομπ. Είναι κάτι υπερβολικά ευαίσθητο. Είναι κάτι υπερεκτιμημένο. Ένα μάτσο σκουπίδια. Επί αιώνες η ποίηση είναι σχεδόν σκουπίδια. Είναι απάτη, ψέμα.
Υπάρχουν όμως και κάποιοι πολύ καλοί ποιητές, μη με παρεξηγείς. Υπάρχει ένας Κινέζος ποιητής που λέγεται Λι Πο. Βάζει περισσότερο συναίσθημα, ρεαλισμό και πάθος σε τέσσερις πέντε αράδες απ’ ό,τι οι περισσότεροι ποιητές βάζουν σε δώδεκα ή δεκατέσσερις σελίδες. Και έπινε και κρασί. Έβαζε φωτιά στα ποιήματά του, κατέβαινε το ποτάμι και έπινε κρασί. Οι αυτοκράτορες τον αγαπούσαν, επειδή καταλάβαιναν τι έλεγε αλλά… φυσικά, έκαιγε μόνο τα κακά του ποιήματα (γέλια).
Αυτό που προσπάθησα να κάνω, και να με συγχωρεί η χάρη σου, είναι να φέρω στο φως μια πτυχή της ζωής των εργατών της φάμπρικας… τη σύζυγο που ουρλιάζει όταν επιστρέφει ο άντρας της από τη δουλειά. Οι βασικές πραγματικότητες της ύπαρξης του κάθε ανθρώπου… Κάτι που σπάνια αναφέρεται στην ποίηση των αιώνων. Ταπεινώστε με όταν λέω ότι η ποίηση των αιώνων είναι σκατά. Είναι ντροπή».
Για τον Σελίν
«Την πρώτη φορά που πήρα να διαβάσω Σελίν, πήγα στο κρεβάτι με ένα μεγάλο κουτί κρακεράκια Ritz. Και καθώς διάβαζα, έτρωγα κρακεράκια, ξεσπούσα σε γέλια και συνέχιζα να τρώω κρακεράκια. Διάβασα με τη μία ολόκληρο το μυθιστόρημα. Και το κουτί με τα κρακεράκια άδειασε, φίλε μου. Σηκώθηκα και ήπια νερό. Έπρεπε να με δεις. Δεν μπορούσα να κουνηθώ. Αυτό μπορεί να σου κάνει ένας καλός συγγραφέας. Σχεδόν να σε σκοτώσει… Το ίδιο μπορεί να σου κάνει και ένας κακός συγγραφέας».
Για τον Σαίξπηρ
«Είναι υπερεκτιμημένος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορείς να τον διαβάσεις. Αλλά ο κόσμος δεν θέλει να το ακούσει αυτό. Βλέπεις, δεν μπορείς να στρέφεσαι εναντίον των ιερών. Μπορείς να πεις: “Ο τάδε είναι κακός ηθοποιός!”. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο Σαίξπηρ είναι χάλια. Όσο περισσότερο υπάρχει κάτι τριγύρω, οι ψωνισμένοι αρχίζουν να προσκολλώνται σε αυτό, σαν να είναι κορόιδα. Όταν οι ψωνισμένοι νιώσουν ότι κάτι είναι ασφαλές... κολλάνε. Και όταν τους πεις την αλήθεια, τότε τρελαίνονται. Δεν μπορούν να το χειριστούν. Επιτίθενται στην ίδια τη διαδικασία της σκέψης τους. Μου προκαλούν αηδία».
Για τα αγαπημένα του αναγνώσματα
«Διαβάζω στην εφημερίδα National Enquirer: “Είναι ο άντρας σου ομοφυλόφιλος;”. Η Λίντα μού είχε πει: “Η φωνή σου είναι αδερφίστικη!”. Kι εγώ απάντησα: “Α, ναι. Πάντα είχα αυτή την απορία” (γέλια). Το άρθρο λέει: “Βγάζει τα φρύδια του;”. Σκατά, σκέφτηκα. Αυτό το κάνω όλη την ώρα. Τώρα ξέρω τι είμαι. Βγάζω τα φρύδια μου… Είμαι αδερφή! Καλοσύνη της εφημερίδας που μου λέει τι είμαι».
Για το χιούμορ και τον θάνατο
«Δεν έχω να πω πολλά. Ο τελευταίος μεγάλος χιουμορίστας ήταν ο Τζέιμς Θέρμπερ. Το χιούμορ του όμως ήταν τόσο σπουδαίο, που δεν το αντιλαμβάνονταν οι άλλοι. Αυτός ο τύπος ήταν αυτό που λένε “ψυχολόγος / ψυχίατρος”. Είχε αυτό το θέμα άντρας / γυναίκα – ξέρεις τώρα, άνθρωποι που βλέπουν διάφορα. Ήταν διά πάσαν νόσον. Το χιούμορ του ήταν τόσο αληθινό, που σε έκανε να σκας από τα γέλια. Πέρα από αυτόν όμως, δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιον άλλο… Έχω κι εγώ κάτι λίγο, αλλά όχι όσο αυτός. Και δεν νομίζω ότι μπορώ να το αποκαλέσω χιούμορ. Θα το έλεγα “μια κωμική πτυχή”. Είμαι σχεδόν παγιδευμένος σε αυτή την κωμική πτυχή. Ό,τι κι αν συμβαίνει… είναι γελοίο. Σχεδόν τα πάντα είναι γελοία. Ξέρεις, χέζουμε κάθε μέρα. Είναι γελοίο, δεν νομίζεις; Είμαστε αναγκασμένοι να κατουράμε, να βάζουμε φαγητό στο στόμα μας, τα αυτιά μας βουλώνουν από το κερί και τις τρίχες. Πρέπει να ξυνόμαστε. Δεν είναι άσχημα και ανόητα όλα αυτά; Και τα βυζιά είναι άχρηστα, εκτός κι αν…
Είμαστε τερατουργήματα. Αν μπορούσαμε να το δούμε, θα αγαπούσαμε τον εαυτό μας… Θα συνειδητοποιούσαμε πόσο γελοίοι είμαστε, με τα έντερά μας δεμένα, τα σκατά να κυλάνε αργά καθώς κοιταζόμαστε στα μάτια και λέμε “σ’ αγαπώ”, τα μέσα μας να αποσυντίθενται, να γίνονται σκατά, και ποτέ να μην κλάνουμε μπροστά στους άλλους. Όλα αυτά έχουν μια κωμική πτυχή…
Και μετά πεθαίνουμε. Ο θάνατος όμως δεν μας έχει κερδίσει. Δεν μας έχει παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του – σε αντίθεση με εμάς, που δεν αφήνουμε τίποτα κρυφό. Όταν γεννιόμαστε, κερδίζουμε ζωή; Όχι στ’ αλήθεια, είμαστε όμως σίγουροι ότι τον τσακώσαμε τον μαλάκα… Μισώ τον θάνατο. Μισώ τη ζωή. Μισώ το ότι έχω πιαστεί ανάμεσα σε αυτά τα δυο. Ξέρεις πόσες φορές έχω προσπαθήσει να αυτοκτονήσω; (Η Λίντα ρωτάει: «Έχεις προσπαθήσει;…».) Δώσ’ μου χρόνο, είμαι μόλις 66 ετών. Ακόμη το παλεύω.
Όταν έχεις αυτοκτονικό σύνδρομο, τίποτα δεν σε ενοχλεί… εκτός από το να βγαίνεις εκτός πορείας. Με κάποιον τρόπο αυτό σε πειράζει. Και ξέρεις γιατί; Επειδή χρησιμοποιείς το μυαλό σου (που έχει μια πορεία), όχι την καρδιά σου.
Δεν έχω καβαλήσει ποτέ άλογο.
Δεν με ενδιαφέρει τόσο το άλογο όσο η διαδικασία του τι είναι σωστό και τι λάθος… επιλεκτικά».
Για τους ανθρώπους
«Δεν παρατηρώ ιδιαίτερα τους ανθρώπους. Είναι ενοχλητικό. Λένε πως αν κοιτάζεις επίμονα κάποιον, τότε αρχίζεις να του μοιάζεις. Καημένη Λίντα…
Οι άνθρωποι δεν με γεμίζουν· αντίθετα, με κάνουν να νιώθω κενός. Δεν τρέφω κανέναν σεβασμό για κανέναν. Έχω πρόβλημα ως προς αυτό… Λέω ψέματα, αλλά, πίστεψέ με, αυτή είναι η αλήθεια».
Για τη φήμη
«Είναι σκέτη καταστροφή. Είναι πόρνη, σκύλα, ό,τι πιο καταστροφικό υπάρχει. Εγώ έχω γευτεί την πιο γλυκιά της πλευρά, καθώς είμαι διάσημος στην Ευρώπη και άγνωστος εδώ πέρα. Είμαι ένας από τους πιο τυχερούς ανθρώπους στον κόσμο. Κωλόφαρδος. Η φήμη είναι κυριολεκτικά απαίσια. Είναι άχρηστη. Ένα επιλεκτικό κοινό είναι πολύ καλύτερο».
Για τη μοναξιά
«Δεν έχω αισθανθεί ποτέ μόνος. Έχω βρεθεί σε έναν χώρο, έχω νιώσει ότι θέλω να αυτοκτονήσω. Έχω νιώσει κατάθλιψη. Έχω νιώσει χάλια –εντελώς χάλια–, αλλά δεν έχω αισθανθεί ποτέ ότι θα μπορούσε να μπει κάποιος στον χώρο αυτό και να γιατρέψει εκείνο που μ’ ενοχλεί… Με άλλα λόγια, η μοναξιά είναι κάτι που δεν με ενόχλησε ποτέ, επειδή πάντα είχα αυτή τη λαχτάρα για απομόνωση. Μπορεί να νιώσω μοναξιά σε ένα πάρτι ή και σε ένα στάδιο γεμάτο κόσμο που πανηγυρίζει για κάτι. Θα σου παραθέσω κάποια λόγια του Ίψεν: “Οι ισχυροί άνθρωποι είναι και οι πιο μόνοι”. Ποτέ δεν σκέφτηκα ότι μια όμορφη ξανθιά θα μπει εδώ μέσα, θα μου κάνει τη δουλειά, θα μου χαϊδέψει τα αρχίδια και θα αισθανθώ καλά. Όχι, δεν θα βοηθήσει. Οι περισσότεροι λένε: “Επιτέλους, είναι Παρασκευή βράδυ. Τι θα κάνεις; Θα μείνεις μέσα;”. Ε ναι. Επειδή εκεί έξω δεν υπάρχει τίποτα. Είναι μια βλακεία και μισή. Ηλίθιοι άνθρωποι συναναστρέφονται ηλίθιους ανθρώπους. Ας αποβλακωθούν. Ποτέ δεν με απασχόλησε η ανάγκη να βγω έξω το βράδυ. Κρυβόμουν στα μπαρ επειδή δεν ήθελα να κρύβομαι σε εργοστάσια. Λυπάμαι, αλλά ποτέ δεν ένιωσα μόνος. Μου αρέσει ο εαυτός μου. Είμαι ο καλύτερος τρόπος διασκέδασης που διαθέτω. Ας πιούμε κι άλλο κρασί!»
Για τον ελεύθερο χρόνο
«Είναι πολύ σημαντικό να έχεις ελεύθερο χρόνο. Ο ρυθμός είναι η ουσία. Θα χάσεις τα πάντα αν δεν σταματάς και δεν κάθεσαι για κάποιο διάστημα άπρακτος. Ό,τι κι αν είσαι –είτε ηθοποιός είτε νοικοκυρά–, πρέπει να κάνεις μεγάλες παύσεις ανάμεσα στα πικ και να μην κάνεις απολύτως τίποτα· να κάθεσαι και να κοιτάζεις το ταβάνι. Είναι πολύ, μα πάρα πολύ σημαντικό να μην κάνεις απολύτως τίποτα. Πάρα μα πάρα πολύ σημαντικό. Και πόσοι άνθρωποι το καταφέρνουν αυτό στη σύγχρονη κοινωνία; Ελάχιστοι. Γι’ αυτό είναι όλοι τρελαμένοι, στραβωμένοι, γεμάτοι θυμό και μίσος. Τον παλιό καλό καιρό, πριν παντρευτώ ή γνωρίσω τόσο πολλές γυναίκες, έκλεινα όλα τα παντζούρια και έμενα στο κρεβάτι για τρεις τέσσερις μέρες. Σηκωνόμουν μόνο για να χέσω. Έτρωγα μια κονσέρβα φασόλια, γύριζα στο κρεβάτι και έμενα εκεί για τρεις τέσσερις μέρες. Έπειτα φορούσα τα ρούχα μου και έβγαινα έξω να περπατήσω, και ο ήλιος ήταν λαμπερός, οι ήχοι υπέροχοι. Ένιωθα δυνατός, σαν φορτισμένη μπαταρία. Ξέρεις όμως τι με έριχνε αμέσως; Η μούρη του πρώτου ανθρώπου που συναντούσα στο πεζοδρόμιο. Έχανα αμέσως τη μισή μου φόρτιση. Αυτή η τερατώδης, κενή, αποβλακωμένη, αναίσθητη μούρη, που τη συγκινούσε μόνο ο καπιταλισμός. Και θα έλεγε κανείς: “Ωχ! Πάει η μισή φόρτιση”. Και πάλι όμως άξιζε, καθώς είχα την άλλη μισή. Οπότε, ναι, ελεύθερος χρόνος. Και δεν εννοώ να τον περνάς με βαθυστόχαστες σκέψεις. Δεν χρειάζεται καμία απολύτως σκέψη. Καμία σκέψη περί προόδου ή αυτοβελτίωσης. Σαν να είσαι ένας γυμνοσάλιαγκας. Είναι πανέμορφο».
Για την ομορφιά
«Δεν υπάρχει ομορφιά, ειδικά στο ανθρώπινο πρόσωπο... αυτό που αποκαλούμε φυσιογνωμία. Όλα είναι μια μαθηματική και φαντασιακή ευθυγράμμιση των χαρακτηριστικών του προσώπου. Για παράδειγμα, μπορεί η μύτη να μην προεξέχει πολύ από το πρόσωπο, τα αυτιά να μην είναι πολύ πεταχτά, τα μαλλιά να είναι μακριά... Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι συγκεκριμένα πρόσωπα είναι όμορφα, αλλά στην πραγματικότητα μπορεί και να μην είναι. Είναι μια μαθηματική εξίσωση του μηδενός. Η “αληθινή ομορφιά” πηγάζει από τον χαρακτήρα κι όχι από το σχήμα των φρυδιών. Τόσο πολλές γυναίκες που θεωρούνται όμορφες... Διάολε, όταν τις πλησιάζεις, είναι σαν να κοιτάς μέσα σε ένα άδειο πιάτο για σούπα».
Για την ασχήμια
«Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Υπάρχει αυτό που ονομάζουμε “παραμόρφωση”, αλλά η εξωτερική “ασχήμια” δεν υπάρχει... Τα έχω πει αυτά».
Για τη γενναιότητα
«Οι περισσότεροι από όσους αποκαλούνται “γενναίοι” στερούνται φαντασίας. Σαν να μην μπορούν να σκεφτούν τι θα γινόταν αν κάτι πήγαινε στραβά. Οι πραγματικά γενναίοι ξεπερνούν τη φαντασία τους και κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν».
Για τον φόβο
«Δεν ξέρω απολύτως τίποτα γι’ αυτόν (γέλια)».
Για τη βία
«Νομίζω πως η βία συχνά παρερμηνεύεται. Μια κάποια βία είναι αναγκαία. Υπάρχει μέσα σε όλους μας μια ενέργεια που πρέπει να εκτονωθεί. Νομίζω πως αν η ενέργεια αυτή καταπιέζεται, τότε τρελαινόμαστε. Η απόλυτη γαλήνη που επιθυμούμε όλοι μας δεν είναι μια θελκτική περιοχή. Από κατασκευής μας δεν είναι γραφτό να είναι. Γι’ αυτό και μου αρέσει να βλέπω αγώνες πυγμαχίας και γι’ αυτό, σε νεαρότερη ηλικία, μου άρεσε να παίζω ξύλο στα στενά. Η “ένδοξη εκτόνωση ενέργειας” αποκαλείται μερικές φορές “βία”. Υπάρχει “ενδιαφέρουσα τρέλα” και “αηδιαστική τρέλα”. Υπάρχουν καλές και κακές μορφές βίας. Άρα στην πραγματικότητα είναι ένας κάπως χαλαρός όρος. Ας μην υπάρχει πολλή βία σε βάρος των άλλων, και δεν πειράζει».
Για την πίστη
«Η πίστη είναι εξαιρετική για όσους την έχουν. Αρκεί να μη μου τη φορτώνουν. Έχω μεγαλύτερη πίστη στον υδραυλικό μου από ό,τι στην αιώνια ζωή. Οι υδραυλικοί κάνουν καλή δουλειά. Κάνουν τα σκατά να κυλάνε».
Για τον κυνισμό
«Ανέκαθεν με κατηγορούσαν ότι είμαι κυνικός. Θεωρώ ότι ο κυνισμός είναι μνησικακία. Αδυναμία. Λέει: “Όλα είναι λάθος! ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ!”. Καταλαβαίνεις; “Αυτό δεν είναι σωστό! Αυτό δεν είναι σωστό!” Ο κυνισμός είναι μια αδυναμία που σε εμποδίζει να προσαρμοστείς σε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Ναι, ο κυνισμός είναι σίγουρα αδυναμία, όπως και η αισιοδοξία. “Ο ήλιος λάμπει, τα πουλάκια κελαηδούν, οπότε χαμογέλα!” Κι αυτό μαλακίες είναι. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Αυτό που είναι, είναι. Και αν δεν είσαι έτοιμος να το διαχειριστείς… κρίμα».
Για τη συμβατική ηθική
«Μπορεί να μην υπάρχει κόλαση, αυτοί όμως που κρίνουν μπορεί και να δημιουργήσουν μία. Θεωρώ πως καθοδηγούν τους ανθρώπους για τα πάντα. Πρέπει να βρεις πώς θα αντιδράσεις με βάση αυτό που σου συμβαίνει. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσω έναν παράξενο όρο εδώ: “καλό”. Δεν ξέρω από πού προέρχεται, νιώθω όμως ότι στον καθέναν μας υπάρχει μια έννοια απόλυτης καλοσύνης. Δεν πιστεύω στον Θεό, πιστεύω όμως σε αυτή την “καλοσύνη” ως έναν αγωγό που διατρέχει το σώμα μας. Μπορεί να καλλιεργηθεί. Είναι κάτι μαγικό όταν σε έναν μποτιλιαρισμένο δρόμο κάποιος άγνωστος σου κάνει χώρο για να αλλάξεις λωρίδα… Σου δίνει κάποια ελπίδα».
Για τις συνεντεύξεις
«Νιώθω λες και είμαι στριμωγμένος στη γωνία. Είναι ντροπιαστικές. Οπότε δεν λέω πάντα την απόλυτη αλήθεια. Μου αρέσει να σαχλαμαρίζω και να κάνω χαβαλέ, επομένως καταφεύγω σε μερικές λάθος πληροφορίες έτσι, για την πλάκα. Αν λοιπόν θέλεις να μάθεις κάποια πράγματα για μένα, μη διαβάσεις ποτέ μια συνέντευξη. Αγνόησε και αυτήν εδώ».
Μετάφραση: Δέσποινα Δρακάκη
Πηγή: https://bukowski.net/poems/int2.php (επιλογή θεμάτων)
