Ο Τάσος Παπαναστασίου για το «Κρυφό αίμα»
Αρκετό καιρό μετά τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού στη Θεσσαλονίκη, ανατρέχοντας στην πληθώρα των πληροφοριών που είχαν διαρρεύσει γι’ αυτήν την τραγωδία, διαπίστωσα πως από τύχη δεν θρηνούμε ακόμα περισσότερα θύματα οπαδικής βίας στη χώρα μας. Έτσι αποφάσισα να γράψω το Κρυφό αίμα.
Όμως πώς αφηγείσαι μια ιστορία που θα περιέχει στοιχεία πολύ κοντά σε ό,τι έγινε στην πραγματικότητα; Αντιλαμβανόμουν πως ένα τέτοιο βιβλίο, με τόσο λεπτό θέμα, δεν θα μπορούσε να είναι ακριβώς μυθοπλασία. Ο κίνδυνος να εκπέσει το θέμα της οπαδικής βίας σε κάτι γλαφυρό, να υποβαθμιστεί προσαρμοσμένο σε κάτι που ο συγγραφέας επινόησε, ήταν υπαρκτός.
Άρχισα λοιπόν την πραγματολογική έρευνα. Μίλησα με ανθρώπους που ζουν από κοντά το πρόβλημα. Για την ακρίβεια: ζουν μέσα σε αυτό. Κάθε φορά που ολοκλήρωνα μία συνέντευξη, καινούργια ερωτήματα αναφύονταν. Πώς στρατολογούνται, πώς οργανώνονται, πώς δρουν, πώς ζουν οι άνθρωποι, τα παιδιά, που είναι τόσο κοντά στη βία; Τι κάνουν στην καθημερινότητά τους, πώς περνούν τις ώρες τους; Και οι οικογένειές τους; Δεν βλέπουν τι γίνεται; Δεν αντιλαμβάνονται τους κινδύνους για τις ζωές των παιδιών τους; Τι σχέση έχουν αυτά τα παιδιά με τους γονείς τους;
Ομολογώ ότι κάποια από τα ερωτήματα αυτά εξακολουθούν να μην έχουν απαντηθεί στη συνείδησή μου.
Όταν συγκεντρώθηκε αρκετό υλικό, άρχισα να σκέφτομαι πώς ο Αστυνόμος Απτόσολγου, ο ήρωας και αυτού του βιβλίου μου, θα εμπλεκόταν σε μία τέτοια υπόθεση.
Τον είχα αφήσει στο κατώφλι του θανάτου, στο τέλος του προηγούμενου βιβλίου, και τώρα έπρεπε να τον επαναφέρω, περισσότερο ανθρώπινο, πιο ευάλωτο, γεμάτο πληγές εσωτερικές και εξωτερικές. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχος βλέποντας ανήλικα παιδιά να χάνονται στους δρόμους της βίας.
Τρεις ανήλικοι είναι τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου. Ο καθένας με τα δικά του βάρη, τα δικά του οικογενειακά φορτία, τα δικά του όνειρα, τα δικά του αδιέξοδα, τη δική του σκληρή εφηβεία.
Ο Απτόσογλου, καθώς βυθίζεται στην υπόθεση, αντιλαμβάνεται πως αυτά τα παιδιά μπορούν να σωθούν. Και αυτό γίνεται ο βασικός του στόχος.
Καθώς ο αναγνώστης διαβάζει το βιβλίο, όλο κάτι θα του θυμίζει από όσα έχει δει και διαβάσει στις ειδήσεις. Το μυθιστόρημα αυτό ακουμπά σε πραγματικές ιστορίες που μου διηγήθηκαν άνθρωποι με διαφορετικές ιδιότητες, που ζουν το οπαδικό κίνημα είτε από μέσα είτε από κοντά.
Ευχή μου είναι ο προβληματισμός που ίσως προκαλέσει αυτό το βιβλίο, ο προβληματισμός που ούτως ή άλλως υπάρχει, να μετουσιωθεί σε πράξεις ώστε να μη θρηνήσουμε και άλλα θύματα σε αυτό το παράλογο γαϊτανάκι βίας, που σχεδόν καθημερινά απλώνεται στους δρόμους των πόλεων, και το αίμα που κυλάει να μην παραμείνει κρυφό.
Τάσος Παπαναστασίου
Αρκετό καιρό μετά τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού στη Θεσσαλονίκη, ανατρέχοντας στην πληθώρα των πληροφοριών που είχαν διαρρεύσει γι’ αυτήν την τραγωδία, διαπίστωσα πως από τύχη δεν θρηνούμε ακόμα περισσότερα θύματα οπαδικής βίας στη χώρα μας. Έτσι αποφάσισα να γράψω το Κρυφό αίμα.
Όμως πώς αφηγείσαι μια ιστορία που θα περιέχει στοιχεία πολύ κοντά σε ό,τι έγινε στην πραγματικότητα; Αντιλαμβανόμουν πως ένα τέτοιο βιβλίο, με τόσο λεπτό θέμα, δεν θα μπορούσε να είναι ακριβώς μυθοπλασία. Ο κίνδυνος να εκπέσει το θέμα της οπαδικής βίας σε κάτι γλαφυρό, να υποβαθμιστεί προσαρμοσμένο σε κάτι που ο συγγραφέας επινόησε, ήταν υπαρκτός.
Άρχισα λοιπόν την πραγματολογική έρευνα. Μίλησα με ανθρώπους που ζουν από κοντά το πρόβλημα. Για την ακρίβεια: ζουν μέσα σε αυτό. Κάθε φορά που ολοκλήρωνα μία συνέντευξη, καινούργια ερωτήματα αναφύονταν. Πώς στρατολογούνται, πώς οργανώνονται, πώς δρουν, πώς ζουν οι άνθρωποι, τα παιδιά, που είναι τόσο κοντά στη βία; Τι κάνουν στην καθημερινότητά τους, πώς περνούν τις ώρες τους; Και οι οικογένειές τους; Δεν βλέπουν τι γίνεται; Δεν αντιλαμβάνονται τους κινδύνους για τις ζωές των παιδιών τους; Τι σχέση έχουν αυτά τα παιδιά με τους γονείς τους;
Ομολογώ ότι κάποια από τα ερωτήματα αυτά εξακολουθούν να μην έχουν απαντηθεί στη συνείδησή μου.
Όταν συγκεντρώθηκε αρκετό υλικό, άρχισα να σκέφτομαι πώς ο Αστυνόμος Απτόσολγου, ο ήρωας και αυτού του βιβλίου μου, θα εμπλεκόταν σε μία τέτοια υπόθεση.
Τον είχα αφήσει στο κατώφλι του θανάτου, στο τέλος του προηγούμενου βιβλίου, και τώρα έπρεπε να τον επαναφέρω, περισσότερο ανθρώπινο, πιο ευάλωτο, γεμάτο πληγές εσωτερικές και εξωτερικές. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχος βλέποντας ανήλικα παιδιά να χάνονται στους δρόμους της βίας.
Τρεις ανήλικοι είναι τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου. Ο καθένας με τα δικά του βάρη, τα δικά του οικογενειακά φορτία, τα δικά του όνειρα, τα δικά του αδιέξοδα, τη δική του σκληρή εφηβεία.
Ο Απτόσογλου, καθώς βυθίζεται στην υπόθεση, αντιλαμβάνεται πως αυτά τα παιδιά μπορούν να σωθούν. Και αυτό γίνεται ο βασικός του στόχος.
Καθώς ο αναγνώστης διαβάζει το βιβλίο, όλο κάτι θα του θυμίζει από όσα έχει δει και διαβάσει στις ειδήσεις. Το μυθιστόρημα αυτό ακουμπά σε πραγματικές ιστορίες που μου διηγήθηκαν άνθρωποι με διαφορετικές ιδιότητες, που ζουν το οπαδικό κίνημα είτε από μέσα είτε από κοντά.
Ευχή μου είναι ο προβληματισμός που ίσως προκαλέσει αυτό το βιβλίο, ο προβληματισμός που ούτως ή άλλως υπάρχει, να μετουσιωθεί σε πράξεις ώστε να μη θρηνήσουμε και άλλα θύματα σε αυτό το παράλογο γαϊτανάκι βίας, που σχεδόν καθημερινά απλώνεται στους δρόμους των πόλεων, και το αίμα που κυλάει να μην παραμείνει κρυφό.
Τάσος Παπαναστασίου
