

ΜΗΝ ΚΑΤΑΠΙΝΕΤΕ Ο,ΤΙ ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ
Το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του βρετανού γιατρού και επιστήμονα Ben Goldacre, με τίτλο Bad Pharma, που ασχολείται με τα λάθη, τα πάθη και τις παραλείψεις της σύγχρονης φαρμακοβιομηχανίας, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σε μετάφραση Γιάννη Σιδέρη και είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Ένα βιβλίο εξίσου εξοργιστικό με την πραγματικότητα του σήμερα, καθώς αναφέρεται στο πώς τα κέρδη των εταιρειών τίθενται υπεράνω της περίθαλψης των ασθενών, στο πώς άνθρωποι πεθαίνουν επειδή δεν αποκαλύπτονται τα στοιχεία των κλινικών δοκιμών, αλλά και στα παιχνίδια που παίζονται ώστε να μη φτάνουν όλα τα δεδομένα στους γιατρούς όταν έρχεται η ώρα αξιολόγησης ενός φαρμάκου.
O ιδιαίτερα γνωστός από το διεθνές μπεστ σέλερ του Bad science συγγραφέας συνθέτει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και σημαντικό βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί από τον καθένα μας, καθώς αποτελεί συγχρόνως και ένα βασικό αλφαβητάρι επιδημιολογίας, της επιστήμης που χρησιμοποιούμε προκειμένου να ανακαλύψουμε τι μας ωφελεί ή τι μας βλάπτει στην ιατρική. Το βιβλίο γράφτηκε με στόχο να βρεθούν και να δοθούν λύσεις σε μια σειρά προβλημάτων που σοβούν στον χώρο της ιατρικής εδώ και πολύ καιρό, όπως η αρκετά νόμιμη τακτική απόκρυψης αποτελεσμάτων των κλινικών δοκιμών από γιατρούς και ασθενείς και οι δοκιμές που είναι συχνά ανεπαρκώς σχεδιασμένες ή μη αντικειμενικές όταν η χρηματοδότηση της έρευνας για το υπό μελέτη φάρμακο γίνεται από τη φαρμακευτική εταιρεία που το παράγει. Άμεσο αποτέλεσμα είναι η παραπληροφόρηση των γιατρών ως προς το ποια θεραπεία έχει τα καλύτερα αποτελέσματα και πάει λέγοντας, με φυσικό επακόλουθο τις σοβαρές επιπτώσεις στην περίθαλψη του ασθενούς.
Το βιβλίο θα σας συναρπάσει για τρεις κυρίως λόγους: α) καταπιάνεται με ένα θέμα που μας αφορά όλους, β) αναπτύσσει τα επιμέρους θέματά του με εξαιρετική τάξη αλλά και εκλεπτυσμένο χιούμορ, έτσι ώστε να είναι απόλυτα κατανοητό κι από τον μη μυημένο αναγνώστη – σε αυτόν, άλλωστε, απευθύνεται, και γ) είναι εξαιρετικά καλογραμμένο ανάγνωσμα που, παρά την έκτασή του, δεν θα σας κουράσει. Μπορεί να σας τρομάξει όμως...
Παρακολουθήστε ΕΔΩ μια ομιλία του συγγραφέα στο Ted.
Ο ίδιος ο Ben Goldacre αναφέρει:
«Τα φάρμακα δοκιμάζονται από αυτούς που τα παρασκευάζουν, μέσω κακοσχεδιασμένων δοκιμών σε έναν εκπληκτικά περιορισμένο αριθμό ασυνήθιστων, μη αντιπροσωπευτικών ασθενών, ενώ τα αποτελέσματά τους αναλύονται ύστερα με τη βοήθεια τεχνικών οι οποίες είναι εσκεμμένα προβληματικές, ώστε να υπερτονίζουν τα οφέλη των διαφόρων θεραπειών. Όπως είναι επόμενο, οι δοκιμές αυτές έχουν την τάση να δίνουν αποτελέσματα αρεστά στον παρασκευαστή. Όταν οι δοκιμές οδηγούν σε αποτελέσματα που δεν ευχαριστούν τις εταιρείες, αυτές θεωρούν ότι έχουν το δικαίωμα να τις αποκρύπτουν από γιατρούς και ασθενείς, με αποτέλεσμα να έχουμε μια στρεβλή εικόνα της αληθινής δράσης του φαρμάκου. Οι ρυθμιστικοί φορείς έχουν πρόσβαση στα περισσότερα από τα δεδομένα των δοκιμών, μόνο όμως στα πρώτα στάδια της ζωής ενός φαρμάκου, αλλά και αυτά ακόμα τα στοιχεία δεν τα μοιράζονται με γιατρούς και ασθενείς, ούτε καν με άλλα παρακλάδια της κρατικής μηχανής. Τα παραποιημένα στοιχεία δίνονται στη δημοσιότητα και αξιοποιούνται με έναν επίσης στρεβλό τρόπο. Στα σαράντα χρόνια του επαγγελματικού τους βίου, οι γιατροί μαθαίνουν ποιες θεραπείες είναι οι αποτελεσματικότερες μέσω μιας προφορικής παράδοσης η οποία διαμορφώνεται κατά περίπτωση από εμπορικούς αντιπροσώπους, συναδέλφους ή περιοδικά. Όμως οι συνάδελφοι μπορεί να παίρνουν χρήματα από φαρμακευτικές εταιρείες –συχνά στα κρυφά–, όπως άλλωστε και τα περιοδικά. Το ίδιο και τα σωματεία ασθενών. Τέλος, οι πανεπιστημιακές μελέτες, που γενικά θεωρούνται αντικειμενικές, συχνά σχεδιάζονται και γράφονται από ανθρώπους που δουλεύουν για φαρμακευτικές εταιρείες, χωρίς να το δηλώνουν. Υπάρχουν επιστημονικά περιοδικά που ανήκουν εξ ολοκλήρου σε φαρμακευτικές εταιρείες. Αλλά πέρα απ’ αυτά, για κάποια από τα πιο σοβαρά και επίμονα προβλήματα της ιατρικής εξακολουθούμε να αγνοούμε ποια είναι η καλύτερη αντιμετώπιση, γιατί δεν συμφέρει κανέναν οικονομικά να κάνει τις απαραίτητες δοκιμές. Αυτά τα προβλήματα μένουν άλυτα, γιατί ενώ κάποιοι έχουν υποστηρίξει ότι έλυσαν πολλά από αυτά, στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν αποτύχει στην πραγματικότητα. Έτσι, τα προβλήματα παραμένουν, και μάλιστα η κατάσταση είναι χειρότερη από πριν αφού ο κόσμος κλείνει τα μάτια ισχυριζόμενος ότι, επιτέλους, όλα πάνε καλά.
Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι το βιβλίο αποτελεί μια επίθεση κατά της φαρμακοβιομηχανίας, κάτι που είναι φυσικά αληθές. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, ούτε πρόκειται για μια ισοπεδωτική επίθεση. Πιστεύω ότι οι πιο πολλοί από όσους δουλεύουν στον κλάδο είναι καλοπροαίρετοι, στο κάτω κάτω δεν μπορεί να υπάρξει ιατρική χωρίς φάρμακα. Πολλές φαρμακευτικές ανά τον κόσμο έχουν επινοήσει εκπληκτικές καινοτομίες τα τελευταία πενήντα χρόνια, σώζοντας αμέτρητες ζωές. Αυτό όμως δεν δίνει το δικαίωμα στις εταιρείες να αποκρύπτουν στοιχεία, να παραπλανούν γιατρούς και να βλάπτουν ασθενείς».
Έγραψαν για το βιβλίο
«Θα πρέπει να διαβαστεί από ευρύτατο κοινό γιατί όποιος το διαβάζει δεν μπορεί παρά να νιώσει βαθύτατη ανησυχία και οξύτατη οργή».
Economist
«Δίνοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία, χωρίς να κουράζει με περιττές λεπτομέρειες, ο Goldacre καταφέρνει να ξεσκεπάσει τους φαρμακευτικούς γίγαντες και τη συνήθη πρακτική τους να παραποιούν δεδομένα για να αποκομίσουν όλο και μεγαλύτερα κέρδη».
Sunday Telegraph
«Δεν θα το αφήσετε από τα χέρια σας, χάρη στη δύναμη της γραφής του Goldacre, στο αγανακτισμένο του πάθος, την ενδελεχή συγκέντρωση στοιχείων και τις ανθρώπινες ιστορίες που χρησιμοποιεί για να ζωντανέψει την αφήγησή του».
Guardian
«Το αποκαλυπτικό βιβλίο του Goldacre θα ωθήσει τους αναγνώστες να κάνουν περισσότερες ερωτήσεις προτού βιαστούν να καταπιούν όποιο χάπι τους γράψει ο γιατρός τους».
Booklist
Το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του βρετανού γιατρού και επιστήμονα Ben Goldacre, με τίτλο Bad Pharma, που ασχολείται με τα λάθη, τα πάθη και τις παραλείψεις της σύγχρονης φαρμακοβιομηχανίας, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σε μετάφραση Γιάννη Σιδέρη και είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Ένα βιβλίο εξίσου εξοργιστικό με την πραγματικότητα του σήμερα, καθώς αναφέρεται στο πώς τα κέρδη των εταιρειών τίθενται υπεράνω της περίθαλψης των ασθενών, στο πώς άνθρωποι πεθαίνουν επειδή δεν αποκαλύπτονται τα στοιχεία των κλινικών δοκιμών, αλλά και στα παιχνίδια που παίζονται ώστε να μη φτάνουν όλα τα δεδομένα στους γιατρούς όταν έρχεται η ώρα αξιολόγησης ενός φαρμάκου.
O ιδιαίτερα γνωστός από το διεθνές μπεστ σέλερ του Bad science συγγραφέας συνθέτει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και σημαντικό βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί από τον καθένα μας, καθώς αποτελεί συγχρόνως και ένα βασικό αλφαβητάρι επιδημιολογίας, της επιστήμης που χρησιμοποιούμε προκειμένου να ανακαλύψουμε τι μας ωφελεί ή τι μας βλάπτει στην ιατρική. Το βιβλίο γράφτηκε με στόχο να βρεθούν και να δοθούν λύσεις σε μια σειρά προβλημάτων που σοβούν στον χώρο της ιατρικής εδώ και πολύ καιρό, όπως η αρκετά νόμιμη τακτική απόκρυψης αποτελεσμάτων των κλινικών δοκιμών από γιατρούς και ασθενείς και οι δοκιμές που είναι συχνά ανεπαρκώς σχεδιασμένες ή μη αντικειμενικές όταν η χρηματοδότηση της έρευνας για το υπό μελέτη φάρμακο γίνεται από τη φαρμακευτική εταιρεία που το παράγει. Άμεσο αποτέλεσμα είναι η παραπληροφόρηση των γιατρών ως προς το ποια θεραπεία έχει τα καλύτερα αποτελέσματα και πάει λέγοντας, με φυσικό επακόλουθο τις σοβαρές επιπτώσεις στην περίθαλψη του ασθενούς.
Το βιβλίο θα σας συναρπάσει για τρεις κυρίως λόγους: α) καταπιάνεται με ένα θέμα που μας αφορά όλους, β) αναπτύσσει τα επιμέρους θέματά του με εξαιρετική τάξη αλλά και εκλεπτυσμένο χιούμορ, έτσι ώστε να είναι απόλυτα κατανοητό κι από τον μη μυημένο αναγνώστη – σε αυτόν, άλλωστε, απευθύνεται, και γ) είναι εξαιρετικά καλογραμμένο ανάγνωσμα που, παρά την έκτασή του, δεν θα σας κουράσει. Μπορεί να σας τρομάξει όμως...
Παρακολουθήστε ΕΔΩ μια ομιλία του συγγραφέα στο Ted.
Ο ίδιος ο Ben Goldacre αναφέρει:
«Τα φάρμακα δοκιμάζονται από αυτούς που τα παρασκευάζουν, μέσω κακοσχεδιασμένων δοκιμών σε έναν εκπληκτικά περιορισμένο αριθμό ασυνήθιστων, μη αντιπροσωπευτικών ασθενών, ενώ τα αποτελέσματά τους αναλύονται ύστερα με τη βοήθεια τεχνικών οι οποίες είναι εσκεμμένα προβληματικές, ώστε να υπερτονίζουν τα οφέλη των διαφόρων θεραπειών. Όπως είναι επόμενο, οι δοκιμές αυτές έχουν την τάση να δίνουν αποτελέσματα αρεστά στον παρασκευαστή. Όταν οι δοκιμές οδηγούν σε αποτελέσματα που δεν ευχαριστούν τις εταιρείες, αυτές θεωρούν ότι έχουν το δικαίωμα να τις αποκρύπτουν από γιατρούς και ασθενείς, με αποτέλεσμα να έχουμε μια στρεβλή εικόνα της αληθινής δράσης του φαρμάκου. Οι ρυθμιστικοί φορείς έχουν πρόσβαση στα περισσότερα από τα δεδομένα των δοκιμών, μόνο όμως στα πρώτα στάδια της ζωής ενός φαρμάκου, αλλά και αυτά ακόμα τα στοιχεία δεν τα μοιράζονται με γιατρούς και ασθενείς, ούτε καν με άλλα παρακλάδια της κρατικής μηχανής. Τα παραποιημένα στοιχεία δίνονται στη δημοσιότητα και αξιοποιούνται με έναν επίσης στρεβλό τρόπο. Στα σαράντα χρόνια του επαγγελματικού τους βίου, οι γιατροί μαθαίνουν ποιες θεραπείες είναι οι αποτελεσματικότερες μέσω μιας προφορικής παράδοσης η οποία διαμορφώνεται κατά περίπτωση από εμπορικούς αντιπροσώπους, συναδέλφους ή περιοδικά. Όμως οι συνάδελφοι μπορεί να παίρνουν χρήματα από φαρμακευτικές εταιρείες –συχνά στα κρυφά–, όπως άλλωστε και τα περιοδικά. Το ίδιο και τα σωματεία ασθενών. Τέλος, οι πανεπιστημιακές μελέτες, που γενικά θεωρούνται αντικειμενικές, συχνά σχεδιάζονται και γράφονται από ανθρώπους που δουλεύουν για φαρμακευτικές εταιρείες, χωρίς να το δηλώνουν. Υπάρχουν επιστημονικά περιοδικά που ανήκουν εξ ολοκλήρου σε φαρμακευτικές εταιρείες. Αλλά πέρα απ’ αυτά, για κάποια από τα πιο σοβαρά και επίμονα προβλήματα της ιατρικής εξακολουθούμε να αγνοούμε ποια είναι η καλύτερη αντιμετώπιση, γιατί δεν συμφέρει κανέναν οικονομικά να κάνει τις απαραίτητες δοκιμές. Αυτά τα προβλήματα μένουν άλυτα, γιατί ενώ κάποιοι έχουν υποστηρίξει ότι έλυσαν πολλά από αυτά, στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν αποτύχει στην πραγματικότητα. Έτσι, τα προβλήματα παραμένουν, και μάλιστα η κατάσταση είναι χειρότερη από πριν αφού ο κόσμος κλείνει τα μάτια ισχυριζόμενος ότι, επιτέλους, όλα πάνε καλά.
Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι το βιβλίο αποτελεί μια επίθεση κατά της φαρμακοβιομηχανίας, κάτι που είναι φυσικά αληθές. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, ούτε πρόκειται για μια ισοπεδωτική επίθεση. Πιστεύω ότι οι πιο πολλοί από όσους δουλεύουν στον κλάδο είναι καλοπροαίρετοι, στο κάτω κάτω δεν μπορεί να υπάρξει ιατρική χωρίς φάρμακα. Πολλές φαρμακευτικές ανά τον κόσμο έχουν επινοήσει εκπληκτικές καινοτομίες τα τελευταία πενήντα χρόνια, σώζοντας αμέτρητες ζωές. Αυτό όμως δεν δίνει το δικαίωμα στις εταιρείες να αποκρύπτουν στοιχεία, να παραπλανούν γιατρούς και να βλάπτουν ασθενείς».
Έγραψαν για το βιβλίο
«Θα πρέπει να διαβαστεί από ευρύτατο κοινό γιατί όποιος το διαβάζει δεν μπορεί παρά να νιώσει βαθύτατη ανησυχία και οξύτατη οργή».
Economist
«Δίνοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία, χωρίς να κουράζει με περιττές λεπτομέρειες, ο Goldacre καταφέρνει να ξεσκεπάσει τους φαρμακευτικούς γίγαντες και τη συνήθη πρακτική τους να παραποιούν δεδομένα για να αποκομίσουν όλο και μεγαλύτερα κέρδη».
Sunday Telegraph
«Δεν θα το αφήσετε από τα χέρια σας, χάρη στη δύναμη της γραφής του Goldacre, στο αγανακτισμένο του πάθος, την ενδελεχή συγκέντρωση στοιχείων και τις ανθρώπινες ιστορίες που χρησιμοποιεί για να ζωντανέψει την αφήγησή του».
Guardian
«Το αποκαλυπτικό βιβλίο του Goldacre θα ωθήσει τους αναγνώστες να κάνουν περισσότερες ερωτήσεις προτού βιαστούν να καταπιούν όποιο χάπι τους γράψει ο γιατρός τους».
Booklist









